Yerleşim bölgesindeki yanardağ neredeyse 'patlama' noktasına geldi

İtalya'da gündem Napoli yakınlarındaki bir yanardağın kırılma noktasına gelmesi. Uzmanlar, Campi Flegrei'nin şu anda son derece tehlikeli duruma ulaştığını söylüyor.

İtalya'da genişleyen bir volkanın üzerinde yarım milyon insan yaşıyor ve bir araştırmaya göre patlama riski hiç bu kadar büyük olmamıştı. Yeni bir çalışmada yanardağın her an aktif olabileceği açıklandı. Çalışmanın yazarı Stefano Carlino, Campi Flegrei yanardağının Vezüv Yanardağı kadar tanınmadığını ancak "son derece tehlikeli" olduğunu söyledi.

Napoli'nin doğusunda bulunan Vezüv Yanardağı'nda yaklaşık iki bin yıl önce Pompeii'yi haritadan silecek kadar büyük bir patlama gerçekleşti. Napoli yakınlarındaki geniş volkanik Campi Flegrei bölgesi, en son 1538'de lav ve kül püskürterek canlı yaşamını tahrip etti.

The Guardian gazetesindeki habere göre, Campi Flegrei hafife alınacak bir yer asla değil, söz konusu volkanın 30 bin yıl önce de patladığı tahmin ediliyor. Olduğundan daha az tehlikeli görünmesinin sebebi ise volkanın bir dağ yerine 12-14 km çapında hafif bir çöküntü şeklini alması.

1980'lerin başında yanardağın yeniden faal olmasıyla bölgedeki 40 bin kişi tahliye edildi ancak yanardağ o zamandan beri nispeten sessizliğini korudu.

Yeni çalışmada bilim insanları yanardağın hareketlerini inceledi ve University College London'dan Christopher Kilburn, "Bir patlama olacağını söylemiyoruz, patlama koşullarının daha uygun olduğunu söylüyoruz" diyor.

DEPREMLER KALDERAYI ZAYIFLATTI

1950'lerden beri meydana gelen on binlerce küçük deprem, volkanın tepesindeki havza olan kalderayı zayıflattı. Nature's Communications Earth & Environment dergisinde yayımlanan çalışmada, "yanardağın bazı bölümlerinin neredeyse kırılma noktasına kadar gerildiği" belirtiliyor.

2019'dan beri depremlerin sayısı artıyor ve haliyle volkanın altındaki baskı artıyor. Sahil kasabası Pozzuoli, 1950'lerden bu yana yaklaşık dört metre (çift katlı bir otobüsün yüksekliği kadar) yükseldi. Sarsıntılar ve zemin yükselmesi kümülatiftir, yani bir patlamanın daha muhtemel hale gelmesi için volkanik aktivitenin yoğunlaşması gerekmez.

Çalışmanın yazarları, "Nihai bir patlamadan önce, daha düşük bir zemin yükselmesi ve daha az deprem gibi nispeten zayıf sinyaller gelebilir" dedi. Stefano Carlino, büyük bir patlama yerine küçük bir patlamanın meydana gelme ihtimalini daha yüksek buluyor.

Bununla birlikte, araştırmacı Kilburn ise, volkanın kırılmaya daha yakın olmasına rağmen, bunun mutlaka bir patlama olacağı anlamına gelmediğini söyledi. Kabuk çatlasa bile, "patlamanın gerçekleşmesi için magmanın doğru yerde yukarı doğru itilmesi gerekiyor" dedi.

Şu anda İtalya sivil koruma dairesinin 'kırmızı bölge' olarak belirlediği volkanik patlama açısından en yüksek risk altındaki bölgede 500 bin insan yaşıyor. Sarı bölgede de 800 bin kişi yaşıyor (risk bölgeleri yeşil, sarı, turuncu ve kırmızı olarak sıralanıyor). Yetkililer, insanların üç gün içinde kendi araçlarıyla veya toplu taşıma araçlarıyla taşınacağı bir tahliye planı hazırladı. Belediye sözcüsü Giordana Mobilio, "Pozzuoli'deki uyarı seviyesi şu anda sarı" dedi ve yerel halkın 1,5 veya daha büyük büyüklükteki tüm sarsıntılar için uyarı aldıklarını sözlerine ekledi.

(Kaynak: The Guardian)