Koas kıtası Avrupa! Siyasi, ekonomik, ekolojik kriz...

Pandemi, Rusya-Ukrayna savaşı, mülteci krizi, enerji krizi, ekonomik kriz, sıcaklık, kuraklık derken Avrupa ülkeleri hızlandırılmış bir kaosla karşı karşıya.

Osman SAĞIRLI

Covid-19 pandemisi ülkelerin ekonomilerini ve sistemlerini de allak bullak etti. Tam kriz atlatılıyor derken Rusya-Ukrayna savaşı patlak verdi. Ekonomik durgunluk, toplumsal sıkıntılar daha da büyüdü. Kriz bütün ülkeleri vurdu. En çok etkilenen ise Avrupa oldu.

AB’nin lokomotif ülkeleri birliği idare etmekten artık çok uzak. Almanya’da Şansölye Scholz yeterli etkinliğe sahip değil. Fransa’da Macron’un popülerliği bitti. Ülke siyasi krizlerle boğuşuyor. İtalya’da, Draghi’nin istifası yeni karışıklıklara gebe. İngiltere’de Johnson’ın istifası endişeleri artırıyor. Avrupa Birliği en kötü günlerini yaşıyor.

Pandemi yüzünden birçok Avrupa ülkesi enflasyon canavarı ile yeniden yüzleşti. Artan fiyatlar, hayat kalitesini düşürdü. İnsanlar devlet yardımına muhtaç. Bazı ürünlerin satışına sınırlama getirildi...

ENERJİ KRİZİ

Rusya’nın Ukrayna’ya attığı her bomba âdeta Avrupa ülkelerine isabet ediyor. Rusya’yı vazgeçirmek için uygulanan her yaptırım bumerang etkisi ile Avrupa’ya enerji ve gıda krizi olarak dönüyor. Rusya’nın gaz sevkiyatını düşürmesi, fiyatların artması sebebiyle enerji tasarrufu için acil durum planını hayata geçiren Avrupa Birliği, yüzde 15 tüketimi azaltmak için çalışacak. Rusya’nın vanaları tamamen kapatmasına karşı da 45 milyar metreküp doğalgaz tasarruf etmeyi hedefliyor. Avrupa, hem kışı geçirmekte hem de ekonomi çarklarını çevirmekte bir hayli zorlanacak. Alman yetkililer kömür santrallerini yeniden faaliyete geçiriyor. Düzenli olarak kullanılmayan mekânların ısıtılmaması ve evlerdeki havuzların gazla ısıtılmasının yasaklanması tedbirler arasında. Kapatılacak olan nükleer santraller bir süre daha çalışacak.

IŞIKLAR KAPANDI

Almanya, duş süresinin kısaltılması, ısıtma sistemlerinin ayarlarının düşürülmesi, evden çalışmaya geçilmesi gibi birçok tedbiri gündemine aldı. Berlin ve Köln gibi şehirlerde, çok sayıda yapı artık gece ışıklandırılmıyor. Hannover ve Bavyera da benzer tedbirler getirdi.

Tüketiciler gelecek aylarda artan enerji fiyatlarıyla karşı karşıya kalacak. Fiyat artışı yüzünden milyonlarca kişinin konut kiralarını ödeyemeyecek duruma gelebileceği ifade edildi. Belçika’da hükümet, evlerin ısısının azaltılması gibi tedbirleri konuşuyor. Fransa, İngiltere ve diğer AB ülkeleri de aynı şekilde tasarruflar uygulayacak.

KITLIK KAPIDA

Sıcaklık ve kuraklık, mahsul verimliliğini etkiliyor, gıda kaynaklarının dünya çapında kıt olduğu ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sebebiyle fiyatların yükseldiği bir zamanda önemli ürünlerin hasadını azaltıyor. Avrupa Kuraklık Gözlemevi, AB ve Birleşik Krallık’taki arazilerin yüzde 63’ünün etkilendiği, iklim kaynaklı bir kuraklık krizinin Avrupa’yı vuracağını açıkladı.

Mahsul hasadında ciddi kayıpların olması yüzünden gıda kıtlığı da kapıda. Fransa, Almanya, İngiltere, Portekiz, İspanya ve İtalya’da yüksek oranda rekolte düşüşleri bekleniyor. Bu da hem hayvan yemi hem de gıda krizi demek. Dünyanın tahıl ambarı olan Rusya ve Ukrayna’daki savaş Avrupa’da açlık savaşına sebep olabilir.

NÜKLEER TEHDİT

Rusya’nın nükleer ve kimyasal silah kullanma ihtimali de Avrupa’nın en büyük korkusu. Rusya’nın NATO’ya karşı Varşova Paktı’nın yeniden hayata geçirme girişimleri de Avrupa’da birçok gergin noktayı savaşın eşiğine çekebilir. 10 milyon km2 yüz ölçüme sahip Avrupa’yı sarsan bir başka kriz ise yaklaşık 7 milyon Ukraynalı, 1 milyon Afrikalı ve 700 bin Suriyeli mülteci. Avrupa ülkelerinde göçmenleri ekonomik bir kambur olarak gören bazı kesimlerin şiddet ve ırkçılık eylemlerinde ciddi artışlar var.

SICAKLIK VE KURAKLIK

Avrupa, aşırı sıcaklar, orman yangınları ve korkunç kuraklıkla da karşı karşıya. Portekiz, İtalya, İspanya ve Fransa, 40 derece üzerindeki sıcaklıklarla kavruluyor. Binlerce insan hayatını kaybetti. Avrupa’nın genelinde haftalardır süren yangınlarda ormanlar yok oluyor.

Kuraklık AB ve Birleşik Krallık’ın yüzde 60’ını tehdit ediyor. Birçok şehirde su kesintileri yaşanıyor. Parklar ve bahçelere su verilmiyor. Almanya’da Ren Nehri o kadar düşük seviyelere ulaştı ki, enerji kaynaklarını taşıyan önemli kargo arterinin yaşayabilmesi tehdit altında. İsviçre Alpleri dâhil olmak üzere Avrupa genelinde dağ buzulları hızlı ve kapsamlı bir şekilde eriyor.

HAVADA DA KRİZ

Pandemide dünyadan kendini soyutlayan AB ülkelerinin bir başka problemi ise hava taşımacılığı. Çalışanların işine son veren ve birçok ülkeye uçuşu iptal eden şirketler işçi bulmakta zorlanıyor. İşçi bulamadığı için hava yolu şirketleri milyarlarca dolar zarar ederken AB genelindeki ulusal hükûmetler, Almanya’nın Lufthansa ve Fransa’nın Air France gibi amiral gemisi hava yollarını kurtarmak için ciddi miktarda mali destek veriyor. Binlerce seferin iptal edilmesi sebebiyle birçok Avrupa ülkesinde turizm sektörü ağır darbe alıyor.