Macron Afrika'yı ateşe atabilir! Eski sömürgeleri, Fransa ile savaşmaya hazır...

Mali, Gine, Burkina Faso gibi ülkeler muhtemel askerî müdahale durumunda Fransa’ya karşı Nijer’in yanında savaşmaya hazır olduklarını açıkladı.

YILMAZ BİLGEN'İN HABERİ - Fransa’nın uzun soluklu sömürge coğrafyasındaki kayıpları devam ediyor. Macron yönetiminin, Nijer’de Fransa yanlısı Muhammed Bazum’u deviren Abdurrahman Tchiane yönetimine dönük açıklamaları Afrika genelinde tansiyonu yükseltti.

Nijer’le birlikte Mali, Gine, Burkina Faso gibi ülkeler muhtemel askerî müdahale durumunda Fransa’ya karşı Nijer’in yanında savaşmaya hazır olduklarını açıkladı.

"KİMSE GERİ ADIM ATMAYACAK"

Burkina Fasolu araştırmacı Mamodou Zonon, Afrika’nın kritik bir dönemden geçtiğini kaydetti ve Fransa’nın 2011 yılında Libya’ya yaptığı hava harekâtı benzeri bir askerî saldırı seçeneğine başvurabileceğini söyledi.

Mali, Gine ve Burkina Faso’dan kovulan Fransız askerlerini Nijer ve çevresine yerleştirildiğini kaydeden Zonon “Şu an 4 bini aşkın asker sahada konuşlu durumda. Fransızlar kaybettiği olağanüstü iltimas ve madenler sebebiyle Afrika’yı ateşe atmakta tereddüt etmez. Ancak böyle bir girişim Fransa’ya da ağır bir bedel ödetir. Çünkü Afrika halkı geleneksel ve modern sömürge kalıplarını kırdı. Kendi geleceğine karar vermek ve sahip olduğu zenginliklerin kendi çıkarları için kullanılması yönünde çok net irade koydu. Afrika halkı tam bağımsızlık konusunda kararlı. Kimse geri adım atmayacak” dedi.

‘TERÖR KARTI’NA BAŞVURABİLİR

Afrika ülkelerinde yaptığı çalışmalarla tanınan stratejist-güvenlik uzmanı Murat Yiğit, Fransa’nın tarihten gelen saldırgan tutumuna dikkat çekti ve şu ifadeleri kullandı: "Fransız sömürgeciliğini sonlandıran ülkeler için yaptırım ve iç karışıklık amaçlı terör-karmaşa dönemleri başlaması muhtemel. Çünkü Fransızlar bir asrı aşkın süredir Afrika’nın damarlarına nüfuz etti. Geleneksel sömürü döneminin ardından geliştirdikleri post-kolonyel taktiklerle 1960’tan bu yana Afrika’yı acımasızca sömürmeye devam ediyor.

Fransa’nın değişmeyen refleksi, mevzi kaybettiği an her türden saldırı enstrümanını denemektir. Fransız makamlarının Nijer’le ilgili tehdit ve askerî operasyon açıklaması bu açıdan önemli. Ancak mevcut tablo Fransa için bu seçeneğin çok da makul olmadığını gösteriyor. Zira siyasi hegemonyalarını tamamen kaybettiler. Şu an sadece daha öncesinde yaptıkları güvenlik anlaşması kapsamında iç karışıklık bahanesi ile askerî müdahale kartına başvurabilirler. Ancak bu noktada hem Nijer dâhil Afrika sokağında yükselen Fransa karşıtlığı hem de Rusya ve Çin faktörü Fransa’yı düşündüren unsurlar. Bu tehditler blöf düzeyinde kalabilir ancak Gine, Mali, Burkina Faso ve Nijer açısından yeni dönemde terör olayları ve büyük çaplı kaos ya da askerî darbe ihtimalleri gündeme gelebilir."

Fransa’da 58 nükleer reaktör olduğunu ve bunların 3’te ikisinin uranyum ihtiyacını Nijer’den karşıladığını belirten Dr. Murat Yiğit “Bir diğer uranyum deposu Orta Afrika Cumhuriyeti’nin ardından Burkina Faso, Gine, Mali ve Moritanya’nın ardından Nijer’i de kaybettiler. Şimdi bu zincire Senegal’in de dâhil olması kuvvetle muhtemel. Senegal’de Fransa karşıtı bir siyasi değişim yaşanırsa Fransa tüm Sahil Afrika’sını kaybetmiş olacak” dedi.

52 YILLIK SOYGUN

Nijer’de ilk uranyum yatakları başkent Niamey’in 900 kilometre kuzeydoğusundaki Azelik bölgesinde keşfedildi. Fransızlar 1971 yılından itibaren ülkenin uranyum üretimine el koydu. Fransız Orano şirketi, Arlit ile birlikte Akuta ve İmouraren maden sahalarından da uranyum çıkarıyor. Orano madencilik, 2021 yılına dek 75.000 metrik ton uranyum elde ettiği Arlit sahasına 20 milyon ton radyoaktif atık bıraktı. Şirket, Arlit’in ardından Dasa sahasında keşfettiği yüksek dereceli uranyumu işlemeye de başladı.

AB ülkelerinin yüzde 25 oranında uranyum ihtiyacını karşıladığı Nijer bu alanda dünyanın 7. sırasında yer alıyor. Nijer’de yaşanan siyasi gelişmelerin uranyum borsasını etkilediği ve fiyatların yükseldiği kaydediliyor. Dünya Nükleer Birliğine (WNA) göre dünyanın en büyük üreticileri Kazakistan, Kanada ve Namibya gibi ülkeler arasında önemli yer tutan Nijer madenleri, Afrika’nın en yüksek dereceli uranyum cevherlerine sahip. Nijer, 2022 yılında 2.020 metrik ton uranyum üretti.

217 DARBE

Batılı güçlerin sahip olduğu zenginliğin tamamını sömürdüğü kıtada, son 50 yılda 217 darbe oldu. Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yunus Turhan “Fransa’dan kurtulmak için Rusya’nın himayesine sığınan Afrika, bir süre sonra Moskova’dan da kurtulma hesapları yapacak. Fransa’ya dönük başkaldırı İngiliz sömürgesi ülkelere de sıçrama potansiyeli taşıyor” dedi.