Rusya ve Türkiye arasındaki 103 yıllık sır arşivden çıktı! Tam 10 bin tane istemişler
Rusya'nın yaklaşık bir asır önce fare istilasına karşı Türkiye'nin kapısını çaldığı ortaya çıktı. 1923 tarihli bir gazete arşivine göre, liman ve tahıl ambarlarını istila eden farelerle mücadele etmek isteyen Rus tüccarlar, Erzurum, Kars ve Sarıkamış'tan 10 bin kedi satın almak istedi.
Erzurum ve çevresinin geçmişini eski gazete, fotoğraf, kitap ve arşiv kayıtlarından araştıran yazar Taner Özdemir, 103 yıl öncesine ait sıra dışı bir haberi gün yüzüne çıkardı.
Sarıkamış'ta yayımlanan Varlık gazetesinin 9 Ağustos 1923 tarihli 171'inci sayısında, Rusya'nın Türkiye'den binlerce kedi satın almak istediğine ilişkin bir haber yer aldığı ortaya çıktı.
"Rusya 10.000 kedi satın alıyor" başlığıyla yayımlanan habere göre Rusya'da büyüyen fare istilası nedeniyle bir komisyon kurulmuş, komisyona tam 10 bin kedi tedarik etme görevi verilmişti.
LİMANLARI VE AMBARLARI FARELER BASTI
Özdemir'in aktardığına göre Rusya, dönemin siyasi ve sosyal çalkantıları sırasında özellikle Karadeniz ve Hazar Denizi kıyılarındaki liman ve ambarlarda ciddi bir fare sorunuyla karşı karşıyaydı.
Farelerin depolanan ürünlere zarar verdiği, ülkede yaşanan açlığın da sorunu daha ciddi hale getirdiği ifade edildi.
Özdemir, dönemin şartlarını anlatırken, "Fareler her türlü malı kemiriyordu ve ayrıca yaygın bir açlık da vardı. Buna karşılık Rusya bir komisyon kurmaya karar verdi ve komisyona 10.000 kedi tedarik etme görevi verdi" dedi.
ÇAREYİ TÜRKİYE'DE ARADILAR
Rus tüccarların önündeki en büyük sorun ise bu kadar fazla kedinin nereden bulunacağıydı. Arayışın sonunda gözler Türkiye'nin doğusuna çevrildi.
Özdemir, "Rus tüccarlar kendi kendilerine 'Bu kedileri nerede bulabiliriz?' diye sormaya başladılar. Ve bu arayış onları Erzurum, Kars ve Sarıkamış'a götürdü" ifadelerini kullandı.
Rusların özellikle bu bölgelerdeki kedileri istemesinin arkasında ise iklim şartları ve avcılık özelliklerinin bulunduğu aktarıldı.
NEDEN ERZURUM VE KARS KEDİLERİ?
Özdemir'e göre Erzurum, Kars ve Sarıkamış'taki kediler sert kış koşullarına dayanıklılıkları ve güçlü avcılık içgüdüleri nedeniyle Rusların ilgisini çekti.
"Erzurum kedileri soğuk havalara karşı dirençlidir ve güçlü avlanma yeteneklerine sahiptir" diyen Özdemir, fare istilasının kısa sürede kontrol altına alınabilmesi için bölgedeki kedilerin uygun görüldüğünü anlattı.
10 BİN KEDİ İÇİN "AV" BAŞLADI
Rusya'dan gelen sıra dışı talebin bölge halkı arasında da kısa sürede yayıldığı aktarıldı. Binlerce kedinin satın alınacağı haberinin, Erzurum ve Kars çevresinde yeni bir gelir kapısı olarak görülmeye başlandığı ifade edildi.
Özdemir, "Bu durum bölgedeki insanlarda bunun önemli bir gelir kaynağı olabileceği algısına neden oldu. Hatta özellikle Erzurum ve Kars çevresindeki insanların kedi avına çıkmaya başladığını bile söyleyebilirsiniz" dedi.
10 BİN KEDİ RUSYA'YA GİTTİ Mİ?
103 yıllık hikayenin en büyük bilinmezi ise Rusların talebinin ne ölçüde karşılandığı.
Kediler için ne kadar para teklif edildiği ve 10 bin kedinin tamamının toplanarak Rusya'ya götürülüp götürülmediğine ilişkin kesin bir kayıt henüz bulunamadı.
Özdemir, olayın ayrıntılarını ortaya çıkarmak için arşiv araştırmalarının sürdüğünü söyledi.
