Yazma eserleri tarih oldu! Enkaz altında kalan kütüphaneden geçmişi elle kurtarmaya çalışıyorlar

İsrail'in bombaladığı yerlerin başında tarihi binalar ve kütüphaneler yer alıyordu. Ateşkesin ardından Gazze'deki Vakıflar Bakanlığı, enkazların arasından İsrail'in yok ettiği tarihi bulup çıkarmaya çalışıyor.

Vakıflar Bakanlığının 18 Şubat'ta açıkladığı verilere göre, İsrail Gazze'deki 1244 camiden 834'ünü tamamen 275'ini ise kısmen yıktı.

Gazze Şeridi'nin en büyük ve en eski camisi olarak bilinen Büyük Ömeri Camii ve kütüphanesi de bu saldırılardan büyük zarar gördü. Ekim 2023'te saldırıların başlamasıyla kapılarını ziyaretçilere kapatan kütüphane, 8 Aralık 2023'te kuzeydeki Gazze kentinde yaklaşık 1400 yıllık tarihi olan Büyük Ömeri Camii'ne düzenlenen saldırıda yıkıldı.

ELLE KURTARILAN TARİH

Şimdilerde Vakıflar Bakanlığına bağlı teknik bir ekip, Filistin'deki en büyük üçüncü kütüphane olma özelliği taşıyan Büyük Ömeri Camii Kütüphanesinden 5-7 asırlık el yazmaları, belgeler ve binlerce nadir kitabı çıkarmak ve tarihi ve dini mirası "elleriyle" kurtarmak için mücadele ediyor.

Ömeri Camii El Yazmaları Koleksiyonu Restorasyon Ekibi Direktörü Hanin el-Amassi, Ömeri Camii Kütüphanesinde bulunan yazma eserleri ve diğer koleksiyonları kurtarmak için verdikleri mücadeleyi anlattı.

Amassi, şu ana kadar enkaz altından kütüphanedeki 228 el yazması eserden 123'ünü, 78 belgeden de 36'sını çıkardıklarını söyledi.

Yazma eserlerin halinin "içler acısı" olduğunu kaydeden Amassi, 500 gün enkaz altında kalan bu eserlerin rutubet nedeniyle çürüdüğünü dile getirdi.

"EL YAZMALARI DA SOYKIRIMA TABİ TUTULDU"

Kütüphanede Memluklerden Osmanlı'nın son dönemine kadar uzanan 500 ila 700 yıllık yazma eserler olduğunu aktaran Amassi, İsrail'in bunlara verdiği zararı "İnsanlar, yapılar ve hatta el yazmaları da soykırıma tabi tutuldu." diyerek ifade etti.

Amassi, Vakıflar Bakanlığına bağlı Yazma Eserler Dairesi olarak halihazırda el yazmalarını çıkarmaya çalıştıklarını, sonrasında bu eserlerin konservasyonunu yapıp savaş öncesindeki haline döndürmeye çalışacaklarını sözlerine ekledi.