100 milyar dolar katkı

Enerji Ekonomisi Derneği eski Başkanı Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu, Karadeniz’de toplam 540 milyar metreküpe ulaşan doğalgazın ekonomiye 100 milyar dolar katkı sağlayacağını belirterek yeni keşiflerin de müjdesini verdi.

CEVDET FIRAT AYDOĞMUŞ

Türkiye Karadeniz’de yeni keşiflerle birlikte dünyanın enerji üssü hâline geliyor. Enerji Ekonomisi Derneği eski Başkanı ve Boğaziçi Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Gürkan Kumbaroğlu, yeni doğalgaz keşfiyle birlikte Türkiye’nin 540 milyar metreküp doğalgaz rezervine ulaştığını belirterek “Türkiye, artık uluslararası doğalgaz piyasasında oyunu değiştirecek, oyun kurucu güce sahip oluyor” dedi. Rusya doğalgazının TürkAkım ile Azerbaycan doğalgazının da TANAP ile Türkiye üzerinden Avrupa’ya iletildiğini hatırlatan Kumbaroğlu, “TANAP da TürkAkım da Türk gazı değil. Şimdi Türkiye’nin kendi gazı, denkleme eklenecek” ifadelerini kullandı.
Bulunan gaz miktarının ekonomik değerini de değerlendiren Kumbaroğlu, “405 milyar metreküp bulunduğunda Uluslararası Enerji Ajansı, 80 milyar dolarlık bir hesap yapmıştı. Buna yaklaşık dörtte biri kadar bir miktar daha eklendi. Gaz fiyatlarının gelişimine bağlı olarak değişmekle birlikte, yaklaşık 100 milyar dolarlık bir pasta ortaya çıktı. Gaz fiyatlarına göre 80 ila 100 milyar dolarlık bir değerden bahsedebiliriz” diye konuştu. Türkiye’nin yıllık 50 milyar metreküp doğalgaz kullandığını dile getiren Kumbaroğlu, rezerv miktarının 10-11 yıl Türkiye’ye yetebileceğini de söyledi.

‘AL YA DA ÖDE’ SÖZLEŞMELERİ BİTİYOR
Bulunan rezervler ile doğalgaz alımındaki uzun vadeli sözleşmelere gerek kalmayacağına da dikkat çeken Kumbaroğlu şunları kaydetti: Uzun vadeli, 20-25 yıllık sözleşmeler, önümüzdeki yıllarda teker teker vadesini dolduracak. Tam bu noktada da Karadeniz’den gelen gaz, sisteme verilmeye başlanacak. Bu da Türkiye’nin elinde çok önemli bir güç olacak. Bu rekabetçi ortamda fiyatlar aşağıya inecek.
Gaz alımlarında gündeme gelen ve uzun yıllardır tartışılan ‘al ya da öde’ müeyyidelerinin de sonunun geldiğini vurgulayan Kumbaroğlu, “Al ya da öde’ anlaşmasını bundan sonra hiç kimse Türkiye’ye dayatamaz. Kimse bunu kabul etmez. Kimseye mecbur değiliz, çok şükür artık kendi gazımız var” değerlendirmesinde bulundu.

GÖZLER YAVUZ'DA
Karadeniz'deki yeni keşfin ardından gözler Mersin'in Silifke ilçesine bağlı Taşucu Mahallesi açıklarında demirleyen Yavuz sondaj gemisine çevrildi. Kıyıya yaklaşık 500 metre uzaklıkta demirleyen Yavuz, bir sonraki görevine hazırlık, bakım ve ikmal işlemlerini sürdürüyor. Altıncı nesil ultra derin deniz sondaj gemisi Yavuz, hazırlık, bakım ve ikmal işlemlerini tamamladıktan sonra yeni görev yerine hareket edecek.

GAZ İTHALATI 5-6 MİLYAR DOLAR AZALACAK
Türkiye Doğalgaz Dağıtıcıları Birliği (GAZBİR) Başkanı Yaşar Arslan gazın 2023 ve sonrasında evlere dağıtımına başlanacağını dikkat çekerek, "Üretilecek olan yerli doğalgazla, konutların 8-9 yıllık talebi karşılanabilecektir. Amasra-1 ve Tuna-1 kuyularından yıllık 20 milyar metreküp civarında doğalgaz üretilmesi durumunda, Türkiye’nin yıllık doğalgaz ithalat faturası yaklaşık 5-6 milyar dolar azalacaktır" dedi.

ÜÇ ADIMDA EVLERE GİDECEK
Türkiye’nin doğalgazının, 2023 yılında Zonguldak Filyos’tan karaya çıkarılması ve evlere ulaştırılması için çalışmalar devam ediyor. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) tarafından hazırlanan yol haritası çerçevesinde, gazı karaya ulaştıracak proje üç ayrı bölümden oluşacak. Bu kapsamda, entegre projenin ilk kısmındaki denizaltı doğalgaz üretim tesisleri Türkiye Münhasır Ekonomik Bölgesi'nde, ikinci kısmındaki kara doğalgaz işletme tesisi Filyos Endüstri Bölgesi'nde kurulacak. Her iki üniteyi bağlayacak üçüncü kısmı oluşturan doğalgaz nakil hatları ise deniz ve karada inşa edilecek. Toplam üç bölümden oluşan proje için 780 milyon lira yatırım yapılacak. Denizaltı üretim tesisinin bulunduğu yapı, denizin yaklaşık 2 bin 200 metre derinliğinde ve Filyos Endüstri Bölgesi'ne 155 kilometre uzaklıkta Tuna-1 bölgesinin bulunduğu noktada kurulacak. Bu sistem, 2 bin 173 kilometrelik bir alan içerisinde 30-40 üretim kuyusunu birleştirip gazın boru hattıyla Filyos'taki gaz işleme tesisine taşınacak. Doğalgaz, burada işlenerek Boru Hatları İle Petrol Taşıma AŞ'nin (BOTAŞ) standartlarına uygun hâle getirilecek.