388 milyar dolar da kurtulmaya yetmiyor

Avrupa’da hükûmetler, enerji yükünü hafifletmek için şimdiden 388 milyar dolar ayırdı. Ancak krizin büyüklüğü bu yardımı bile gölgede bıraktı. Birçok ülke grevlerle başlayan sosyal sorunlarla büyüyen siyasi gerginlik yaşıyor.

OSMAN SAĞIRLI

Rusya, önce gaz dağıtımını kısıtladı, elektrik santrallerinde kesintiyle arz düştü ve toptan enerji fiyatları son 5 yılda mevsimsel ortalamaların 10 katından fazla arttı. Ukrayna-Rusya savaşıyla başlayan ambargo, karşılıklı restleşme, Rusya’nın yeni kesintiler açıklaması kış mevsimini garantiye almak isteyen Avrupa ülkelerinde gerginlikleri artırdı. Bu ülkelerde hükûmetler çabalarını enerji faturalarını düşürmeye odaklasalar da sıkıntının aşılma ihtimali yok denecek kadar az. Üstelik krizden çıkış için 388 milyar dolarlık bütçe ayrılmasına rağmen… Uzmanlara göre Almanya’da gazda vergi indirimi, Polonya’da gelir seviyeleri veya enerji verimliliği kısıtlaması olmayan bir ısınma sübvansiyonu gibi çalışmalar, talebi dizginlemeyecek, aksine daha da artıracak. Varşova merkezli Forum Energii düşünce kuruluşu başkanı Joanna Mackowiak-Pandera “Bu, benzinle yangını söndürmek. Çünkü krizde en kötüyü henüz görmedik” dedi. AB dönem başkanlığını elinde bulunduran Çekya’nın Sanayi Bakanı Jozef Sikela, Çekya’nın Avrupa Birliği enerji bakanlarını elektrik fiyatlarına sınırlama getirme fikrini tartışmak için bir toplantıya çağırma ihtimali olduğunu söyledi.

19 DERECEDEN FAZLA ISI YOK

Şimdiye kadar sürdürülen politika tepkisi, bölgenin mali kaynaklarını tüketiyor, ekonomiler tökezledikçe enfl asyondaki artış yoğunlaşıyor. Fiyatlar yüksek kalacağı için vergi mükellefl erine daha fazla yük baskısı oluşturmasından korkuluyor. Institute for Government tarafından yapılan bir araştırmaya göre, yalnızca İngiltere’de fazladan enerji maliyetlerini karşılamak hükûmete 2023 yılına kadar yaklaşık 110 milyar sterline (181 milyar dolar) mal olacak. Yunanistan, eylül ayında elektrik faturalarındaki artışın yüzde 94’ünü karşılamayı planlıyor. İspanyol milletvekilleri tüketimi azaltmaya yönelik yasal girişimleri tartışıyor. Kurallar, çoğu işletmenin iç mekânlarını yazın 27 derecenin altında soğutmasına veya kışın 19 derecenin üzerine ısıtmasına izin verilmeyeceğini şart koşuyor. Ana muhalefet partisi, dış mekân aydınlatmasına kısıtlamalar getiren yasa tasarısına, anlamsız, turizm ve kamu güvenliği açısından risk teşkil ettiği gerekçesiyle karşı çıkmaya hazırlanıyor.

FRANSA TALAŞLA ISINMAYA BAŞLADI

Fransa’da enerji fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle halkın odun sobalarına yöneldiği ve talaş yakıtta talep patlaması yaşandığı belirtildi. Ülke basınının Fransa, Yanıcı Madde, Yakıt ve Isıtma Federasyonunun açıklamasına dayandırdığı haberde, ülkede, yakacak olarak odun talaşına
yönelik yüksek bir talep yaşandığı kaydedildi. Federasyonun taleplerin yüksek olması nedeniyle büyük bir arz açığının yaşanmasından endişe etmeye başladığına dikkati çekilen haberde, “Enerji kıtlığı korkusu tüketicileri kış gelmeden oduna akın etmeye ve odun stoku yapmaya yöneltti” ifadesi kullanıldı.

HÜKÛMETLER SALLANTIDA

Avrupa’nın liderleri, tüketim kesintilerini yasalaştırmak yerine daha düşük sıcaklıkla, daha kısa duş almak, termostatları düşürmek gibi gönüllü eylemler tavsiye ediyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron geçtiğimiz gün yaptığı açıklamada “İçinde yaşamaya alıştığımız özgürlüğümüzün bir bedeli var. Onu savunmamız gerektiğinde fedakârlık gerekebilir” açıklaması yapmıştı. Öte yandan Fransa, haneleri ve işletmeleri korumak için hızla on milyarlarca avro destek hazırlığı yaparken, yerel yetkililer ve ticaret gruplarıyla iki yıl içinde yüzde 10 azaltmayı amaçlayan bir plan üzerinde görüşmelere daha yeni başladı.

KAYA GAZI YATIRIMLARI ARTIYOR

ABD’li kaya gazı ve petrolü üreticileri, Ukrayna’daki savaş nedeniyle Rusya’ya yaptırımda bulunan Avrupa ülkelerin üzerinden 200 milyar dolar gelir elde etmeyi planlıyor. Öte yandan Avrupa kaya gazı yatırımlarını artırmayı hedefliyor. Avrupa’da yaklaşık 13,3 trilyon metreküp kaya gazı rezervi bulunuyor. En büyük rezervler 4,2 trilyon metreküple Polonya’da, 3,9 trilyon metreküple Fransa’da ve 1,4 trilyon metreküple Romanya’da tespit edildi.