Çin’de 12 banka battı! Küresel ekonomik kriz büyüyor

Ekonomik kriz Çin'i de sallıyor. 12 banka iflas etti, patronları kaçtı. Zarar 10 milyar doları aştı. Parasını çekmek için bankalara akın edenlere polis müdahale etti, sokaklar karıştı.

Yılmaz BİLGEN

Arjantin, Sri Lanka ve Balkanlarda yaşanan sokak olaylarının ardından Çin'de de sokak gösterileri başladı. Doğu Türkistanlı akademisyen Şevket Nasır, 12 bankanın battığı olayların mali boyutunu 10 milyar dolara vardığını, 2019'dan bugüne Çin ekonomisindeki kaybın ise 1 trilyon doları aştığını ifade etti. Nasır “Birçok kentte binlerce kişi sokağa döküldü ve yönetim aleyhinde protesto gösterileri başladı" dedi.

Uygurlu araştırmacı Selahaddin Kaşgarlı, Çin'i sarsan krizin 10 milyon Çinliyi doğrudan etkilediğini ve gösteri dalgasının her geçen gün büyüdüğünü anlattı. Çin'in ciddi ekonomik sorunlarla mücadele ettiğini söyleyen Kaşgarlı, Moody's başta olmak üzere uluslararası derecelendirme kuruluşlarının Çin'de 91 şirketin kredi puanını ciddi oranda düşürdüğünü belirtti.

40 MİLYAR YUAN İLE KAÇTI

Son banka iflaslarının merkezindeki isim olan Lü Yi isimli Çinli iş adamının 40 milyar yuan ile birlikte ülkeyi terk ettiği belirtiliyor. Kıbrıs 15 Kasım Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Şevket Nasır, Lü Yi'nin Kıbrıs Rum pasaportu aldığını ve Rum bölgesine kaçtığını belirtti.

Dr. Şevket Nasır, resmî açıklamaların son krize dair karmaşık bir ağa dikkat çektiğini hatırlattı ve "Bu olayda harici etkiden daha çok iç dinamikler ve siyaset-bürokrasi ayağına odaklanmak gerekiyor. Önümüzde ekim ayında Komünist Parti kongresi var. Şi Cinping ömür boyu iktidarda kalmak istiyor. Onun şu anki en büyük rakibi ise mevcut Başbakan Li Ke Çiang. Sokaklarda gösteri yapanlar en büyük tepkiyi Li Ke Ciang'a gösteriyor ve istifasını istiyor. Yani Şi Cingping süreçten güçlenerek çıkıyor" dedi.

Dr. Şevket Nasır, ekonomik sarsıntının iç yapıyı dizayn tarafına yaptığı vurguya ek olarak krizin kaosa dönüşmemesi adına hükûmet, merkez bankası ve finans merkezlerinin bir dizi özel kararlar aldığını aktardı. Nasır "İpekyolu projesi Çin için bir çıkış olarak görülüyor. Aksi hâlde sistem ağır bir çöküş yaşatacak. Yapılan 100 milyar dolarlık yatırım aynı zamanda bir nefes kanalı açmak ve de nüfus seyreltme yöntemi olarak ta büyük önem taşıyor. Şu an nerdeyse nüfusun yüzde 98'inin yurt dışı çıkış yasağı var. Buna 98 milyon Çin Komünist Parti üyeleri de dâhil" dedi.