Ekonomide umut veren işaretler artıyor

Dünyanın büyük sıkıntı yaşadığı 2008 krizi sürecinde yatırım, ihracat ve istihdamını artıran Türkiye'de kriz tellallarının iddiaları boşa çıkıyor.

Yıllarca risk olarak gösterilen, kredi derecelendirme kuruluşlarının not artırmamak için sebep olarak sunduğu 'cari açık', hızlı düştü. 2014 yılında düşen petrol fiyatları ile parasal sıkılaştırmanın sonucunda cari açık, son 4 yılın en düşük seviyesine geriledi ve 45.8 milyar dolar olarak, hükümetin Orta Vadeli Program'da (OVP) açıkladığı 46 milyar dolarlık beklentinin de altında gerçekleşti. Geçtiğimiz yılı kayıpla kapatan otomotiv sektörü, üretimde son 7 yılın, satışta ise son 10 yıl ortalamasının üzerine çıktı ve üretimin yüzde 70'ini ihraç etti. Ekonomiye dair olumlu gelişmelerden birisi de, bu yıl peş peşe yatırım kararlarının açıklanması oldu. Doğrudan yabancı yatırımlar yüzde 12 artarken, yurt içinde çelikten cama, perakendeden tekstile kadar çeşitli yatırımlar açıklandı. ın açıklanması, büyümeye dair önemli sinyaller verdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Güney Amerika ziyareti ise ihracatta artış için ümit verdi.


1- 2010'dan bu yana en düşük cari açık
Cari açık, 2014 yılında, bir önceki yıla göre 18 milyar 822 milyon dolar azalarak 45.8 milyar dolar oldu. Bu rakam, 2010'dan bu yana en düşük seviye olarak gerçekleşti. Açık, 2010'da 45.3 milyar dolar olmuştu. Cari açıktaki gerilemede, petrol fiyatlarındaki düşüş ve Türkiye'ye gelen doğrudan yatırımların artışı da etkili oldu. Ödemeler dengesini etkileyen verilerden olan doğrudan yatırımlar 2014 yılında 7 milyar 47 milyon dolar olarak belirlendi. Portföy yatırımları kaleminde yer alan hisse senedi piyasasında ise 2 milyar 559 milyon liralık net alım dikkat çekti. Rakamları değerlendiren Halk Yatırım Araştırma Direktörü Banu Kıvcı Tokalı, ılımlı talep ve düşük petrolün yanı sıra altın ticaretindeki azalmanın, cari açığı azalttığını ifade etti. Burgan Yatırım Başekonomisti Haluk Bürümcekçi de, cari açıktaki iyileşmenin 2015'te de devam etmesini beklediklerini, petrol fiyatındaki aşağı yönlü seyrin, cari açıktaki iyileşmeye katkıda bulunabileceğini ifade etti.


2-Otomotivde 10 yılın en verimli ocak ayı
Faiz oranlarındaki artış ve tüketici kredilerinde taksit sayısının azalmasıyla 2014'ü sıkıntılı geçiren otomotiv sektörü, yıla iyi bir başlangıç yaptı. Otomotiv sektörünün üretimi, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 37 artarak 102 bin 574 adet olarak gerçekleşti. Otomotiv Sanayi Derneği (OSD) verilerine göre, otomobil üretimi yüzde 47 artışla 60 bin 414 adet, ticari araç üretimi de yüzde 8.3 artışla 42 bin 160'a ulaştı. Bu da son 7 yılın en iyi ocak ayı üretim rakamı oldu. 2015 yılı ocak ayında bir önceki yıla göre, toplam otomotiv ihracatı yüzde 54, otomobil ihracatı ise yüzde 35 arttı. Otomotiv Distribütörleri Derneği ise, ocak ayında gerçekleşen satış rakamlarıyla, 10 yıllık ocak ayı ortalamasının geçildiğini açıkladı. Son 10 yılın ocak aylarında ortalama 18 bin 679 olan otomobil satışı, bu yılın ocak ayında yüzde 31 artarak 24 bin 498'e çıktı. Bu rakam geçen yıl 24 bin 368 olarak gerçekleşmişti. Ocak ayında toplam otomotiv pazarı ise 34 bin 615 adet olarak belirlendi.


3- Latin Amerika ülkeleri büyük fırsat sunuyor
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Kolombiya, Küba ve Meksika'yı kapsayan turuyla gündeme gelen Latin Amerika ülkeleri, 2023 için 500 milyar dolarlık ihracat hedefi olan Türkiye için yeni fırsatlar içeriyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre Meksika, Arjantin, Brezilya ve Şili'nin başını çektiği toplam 34 ülkeden oluşan Latin Amerika pazarı, 1 trilyon doları aşkın dış alım gerçekleştiriyor. Ülkelere göre değişmekle birlikte bölge ülkeleri en fazla station vagon tipinde otomobil, otomotiv yedek parça, demir çelik, elektronik ürünler, işlenmiş petrol ürünleri, kablo-tel, tarım ve gıda ürünleri, tıbbi malzeme ve dozlanmış ilaç satın alıyor. Türkiye'nin güçlü olduğu bu alanlarda Brezilya 239 milyar, Şili 79 milyar, Arjantin 68, Kolombiya 59, Panama 62 milyar dolarlık alım yapıyor. Buna karşılık, geçen yıl toplamda 151 milyar 292 milyon dolar ihracat gerçekleştiren Türkiye, bu miktarın sadece yüzde 1.74'ünü bu ülkelerden sağlamış durumda. İhracatçılar ise, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ziyareti sayesinde Türkiye ile bu ülkeler arasında ticaret problemlerinin önemli oranda aşılacağı beklentisini taşıyor. Meksika'nın Kuzey Amerika Ülkeleri Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA) üyesi olması, Türkiye'nin de Avrupa ile Gümrük Birliği anlaşması bulunması sebebiyle iki ülkenin birbiri üzerinden ticaretinin hızla artmasına yönelik kararlara imza atılması bekleniyor.


4- Irak'ta pazar kaybeden seramikçi ABD'de yıldız
Dünya ihracatında ilk beşte yer alan Türkiye çimento, cam ve seramik sektörlerinin her yıl artan ihracatı, Orta Doğu'daki durgunluğu alternatif pazarlarla aştı. Yeni pazarlardan en önemlisi de ABD oldu. Çimento, Cam, Seramik ve Toprak ürünleri İhracatçıları Birliği (ÇCSİB) tarafından verilen bilgiye göre, Arap Baharı ile başlayan süreç sonrası Irak, Libya ve Rusya'daki ihracat kaybı yüzde 40'a ulaştı. Buna karşılık dünya ekonomisinin devleri Almanya, İngiltere ve ABD'ye ihracat ise yüzde 30 arttı. Birlik Başkanı Bahadır Kayan, "Orta Doğu ülkelerine 600 milyon dolar ihracat kaybı yaşandı. Rusya'da en az 3 yıl daha zorlanacağımızı öngörüyoruz. Bununla birlikte İngiltere ve Almanya'ya yüzde 10, ABD'ye yüzde 22, İsveç ve Hollanda'ya yüzde 35'e yakın ihracat artışı gerçekleştirdik. ABD'ye ihracatta Türk firmalarının tanıtım faaliyetleri sonrası güçlendik. Bu yıl bu pazarlarda tanıtımlarımızı güçlendirmeyi ve bu yılki ihracatımızı 1 milyar 250 milyon dolara yükseltmeyi hedefliyoruz" dedi. Başkan Yardımcısı Ali Özinönü de Suriye'de kalıcı bir barış halinde her yıl 200 milyon dolar, Cezayir'e gümrük vergisinin kalkması halinde de bu ülkeye her yıl 100 milyon dolar ek ihracat yapabiliriz" dedi.