Eğer;
Şimdiden gerekli tedbirler alınmayıp da YZ- Yapay Zekâ hayranlığı, beşeriyeti her gün biraz daha kuşatmaya devam ederse önümüzdeki 25 yılda yeryüzü çapında büyük zararlar yaşanacağını bugünden söyleyebiliriz.
1760’larda başlayan Sanayi İnkılabı, insan ve hayvana ait kas gücünün yerini alır olmuştu. Sanayi Devrimi olmasa ağır sanayi olmayacak, fabrikalar kurulmayacak, işsizlik doğmayacak, sosyalizm, kurtuluş reçetesi sanılmayacaktı. Makine, buhar, elektrik, vs. ile doğan ağır sanayi, sanayi inkılabı, alın teri ve bilek gücünü, insan maharetini, devre dışı bırakmıştı. 100 işçinin bir günde yaptığı işi, bir makina birkaç saatte bitiriyordu. Bu bir müthiş buluştu ama ondan geniş kitleler değil, makineye sahip olanlar faydalandı, diğerleri eli nasırlı, ırgat ve işsiz oldu. O dönemlerin rüzgârı kısa sürmedi. 1760’larda İngiltere’de başlayan sanayi inkılabının 1789 Fransız İhtilalini tetiklemediği söylenemez.
19 ve 20. asrın tamamı o rüzgârın savrulmaları ve o savrulmalarla doğan kavgalarla dahası darbe ve ihtilallerle doludur. Şuna dikkat etmeli:
Sonuç, sebepten ayrılırsa varılan hüküm yanlıştır.
Eğer;
YZ-Yapay Zekâ, insanın emrinde, hizmetinde bir imkân olma durumundan çıkıp da eşref-i mahlukatın yerine düşünülürse bunun açacağı zararlar büyük olur. Zira, Sanayi Devrimi, kas ve bileği devre dışı bırakmış, işçinin elindeki tornavida, o tornavidayı tutan elden daha değerli olmuştu.
Şimdi de YZ insandaki bilim arayışı, mantık, muhakeme ve keşif kabiliyetinin yerini alma tırmanışında. Dolayısıyla klavyedeki harf, o tuşa basan aklın sahibinden daha hızlı ve netice alıcı olabiliyor.
Şöyle denebilir;
yahut
bu, tartışılmalıdır:
-İnsanlık, Sanayi İnkılabından sonra bu defa da YZ devrimiyle sosyolojik, ilmî ve doğrudan insana dönük sarsıntılar yaşayacaktır.
Yapay zekâ güdülemeyip de onun vasıtasıyla insana yön verilirse bu defa hem beyaz yakalılar ve hem de mavi yakalılar yerlerini kaybedeceklerdir. Sanayi devrimi, komünizme yol açmış, mukabil güç olarak da faşizm doğmuştu. Bu defa YZ, akla hayale gelmedik kayıp ve çöküşlere sebep olabilir. Otomobiller, kamyonlar vs. atlı arabayı, süvariyi, seyisi, traktör karasabanı ortadan kaldırdığı gibi yapay zekânın da birçok yerleşik düzeni altüst etmesi beklenebilir. Hâkimler, YZ robotlarının hükümlerini tasdik eden memurlara, hekimler, insan tamircilerine dönüşebilir, birçok meslek, ortadan kalkabilir, çırak, kalfa, usta kademesi çökebilir. Öğretmenlik, akademisyenlik ya ağır yara alır veya sorgulanabilir, okulların varlığı da herhâlde tartışılır.
Bütün bunlar, hâliyle büyük işsizliklere ve fakirleşmelere yol açar. En fenasıysa insan zekâsının, verimsizliğe uğrama tehlikesi olacaktır. Giderek telefonla hazır yemek istememekle birkaç tuşla bilgiyi devşirme arasında fark kalmıyor. Bu kolaylık bir kazanç gibi görünse de sorgulanmamış, denetlenmemiş ve denetleyecek beyinlerin de azaldığı bir dünyada böyle bir yapılanmanın nereye varacağı meçhuldür.
Öyle görünüyor ki önümüzdeki çeyrek asırda süper güç veya güçleri, YZ, ondan önemlisi, YZ’ye hâkim olanlar tayin edecektir.
Üzerinde ciddiyetle düşünülmeli. YZ, sömürgeciliğin yeni şekli olabilir. Sanayi inkılabıyla doğan sömürgeci, emperyalist dünya, bu defa YZ’yı istediği gibi sevk ve idare eden, kendi çipini üreten devlerle şekillenir. Ordular buna göre yapılanır. Öyle ki eşiğinde olduğumuz bu YZ dünyasında gençlik ve aile de derin yara alma tehlikesiyle karşı karşıyadır.
Şöyle diyebiliriz:
1950’lerin ordu, petrol, genç nüfus zenginliklerinin yerini 2050’lerde işlemci, enerji ve algoritma alabilir.
Her zaman yazmış ve söylemişizdir:
-Biz, sanayi inkılabını vaktinde yakalayamayınca bir imparatorluğu kaybettik!
Bu defa 1980’lerin ortalarından itibaren teknoloji devrimini, bilişimi takip ederek insansız hava araçları ve savunma sanayiine kadar gelerek geç kalmadık. Hatta önde gidiyoruz. Şu var ki rehavet tehlikedir. Asla ezber sözlerle vakit öldürmemeli ve maddesi ve mânasıyla ilmi, keşfi ve değerleri yerli yerince ve kuşatıcı biçimde takip etmeliyiz. Sevgili Peygamberimizin -aleyhi’s selam- “rütbe’t ül ilm a’le’rrüteb/İlim rütbesi, rütbelerin en yükseğidir!” haberinden haberdar olup gereğini yapmalı ve İnsanlığın Ebedî Rehberinin “İki günü müsavi olan ziyandadır” buyurmaları ve “hele’k el müsevvifun/Yarın yaparım diyen ziyan etti!” ihtarlarının künhüne vâkıf olmalıyız.
Ölçü şudur:
Yapay Zekâ,
Peygamberimiz zamanında keşfedilseydi ne yaparlardı? Bu sualin cevabı doğru verilebilirse bugün de onlar yapılır:
Vaktinde yola çıkılır, eksiksiz tedbirler alınır, lüzumsuz inkâr ve yersiz hayranlık duymadan maddî ve mânevî çalışmalarla en önde koşulur.
Evet; YZ hayata her gün biraz daha giriyor. Muhakkak ki kolaylıklar ve imkânlar getirmekte. Bunlar doğru. Lakin aynı zamanda fırtınalı denizde yol alan bir gemide olduğumuz da hatırdan çıkarılmamalı.
Mevzu derin.
Söz çok.
Nimet de tehlike de bizimle beraber...
Birlikte düşünme vaktindeyiz.
Hadis-i şerif, yol göstermekte:
-İstişare eden, pişman olmaz!


