Elma hasadı işçiye takıldı: Sosyal yardım alanlar, 'destekler kesilir' diye kayda girmek istemiyor
Karaman'da elma hasadı bereketli geçerken, üreticilerin en büyük problemi işçi bulmak oldu. Engin Tarım CEO'su Seyda Ertuğ, yüksek yevmiyelere rağmen düzenli ve sigortalı çalışacak personel bulamadıklarını belirterek, "İnsanlar sosyal yardımlarını veya boşanmaya bağlı desteklerini kaybetmemek için kayıt altına girmek istemiyor. Birkaç gün çalışıp ayrılıyorlar." dedi.
Türkiye’nin önemli elma üretim merkezlerinden Karaman’da geçen yıl zirai don sebebiyle yaşanan kayıpların ardından bu sezon yüzler gülüyor. Rekoltenin üç katına çıktığı elma bahçelerinde hasat devam ederken, üreticiler sigortalı işçi bulamamaktan yakınıyor.
Sektöre ilişkin değerlendirmelerde bulunan Engin Tarım CEO’su Seyda Ertuğ, bu sezon uyguladıkları doğru üretim teknikleri ve verimlilik odaklı model sayesinde rekor bir rekolteye ulaştıklarını söyledi. Geçen yıl iklim şartları sebebiyle 14 bin ton civarında kalan elma rekoltesinin bu yıl 45 bin tona yükseldiğini belirten Ertuğ, “Bugüne kadarki en iyi sezonumuzu yaşıyoruz. Doğru üretim ve verimlilik odaklı çalışmamızın karşılığını aldık.” dedi.
Ertuğ, verimliliği artıran üreticilerin kazandığını belirtirken, geleneksel tarımdaki eksikliklerin, işçilik problemlerinin ve soğuk hava zinciri yetersizliklerinin sektörü ciddi bir kayba uğrattığına dikkat çekti. Geleneksel tarım yöntemlerinde devam eden bilinçsizliğin ve verimsizliğin sektöre büyük zarar verdiğini dile getiren Ertuğ, yüksek yevmiyelere rağmen nitelikli işçi bulmanın zorlaştığını bildirdi.
"İŞÇİLER KAYIT ALTINA GİRMEK İSTEMİYOR"
Ertuğ, “Bizim tarımda karşılaştığımız en büyük açmazlardan biri, sahada düzenli ve kalıcı bir çalışma nizamı kuramamamızdır. İnsanlar devletten aldıkları sosyal yardımları, boşanma durumlarına bağlı destekleri veya üzerlerindeki haciz dosyalarını kaybetmemek için resmî olarak kayıt altına girmek istemiyorlar; bu yüzden sigortalı ve düzenli istihdam süreçlerinden kaçınıyorlar. Sahadaki iş gücü ne yazık ki gelişime ve eğitime son derece kapalı; işin inceliğini öğrenmek yerine kısa vadeli yaklaşımlarla hareket ediyorlar. Çalışanlar tam zamanlı ve disiplinli bir düzenle çalışmak yerine birkaç gün çalışıp uzun süre sahadan uzaklaşma eğilimi gösteriyorlar, bu da tarımda sürdürülebilir insan kaynakları yapısını tamamen ortadan kaldırıyor.” diye konuştu.
YÜZDE 30 VERİM KAYBI
Ertuğ, tarımsal üretimde verimlilik kadar hasat sonrasında ürünün ekonomik değerinin korunmasının da önemli olduğunu belirtti. Bazı satış noktalarında yeterli soğutma altyapısının bulunmamasının ürünlerde kalite ve değer kaybına sebep olabildiğini anlatan Ertuğ, özellikle üzüm, şeftali ve yaban mersini gibi hassas ürünlerde bu kaybın yüzde 30'a kadar çıkabildiğini söyledi. Ürün türüne göre kayıp oranlarının değiştiğini belirten Ertuğ, soğuk zincir altyapısının geliştirilmesinin gıda israfının azaltılması açısından önem taşıdığını vurguladı.
ELMA SEÇERKEN DİKKAT
- Isırdığınızda çıtır sesi gelsin.
- Elma ısırıldığında net bir çıtırlık hissi vermelidir.
- Meyvenin eti kuru veya saman gibi olmamalı, yüksek su oranına sahip olmalıdır.
- Elma 12 cm'den düştüğünde hasar alır. Hasar alan elma da çabuk çürür. Yüzeyinde darbe izi, kararma veya yumuşama olan elmalardan kaçınılmalıdır.
- Güvenilir testlerden geçmiş, kimyasal ilaç kalıntısı taşımayan ürünler tercih edilmelidir.
- Aşırı kimyasal cilalar yerine, elmanın doğal mum tabakasını koruyan ürünler seçilmelidir.
O VİDEO İÇİN NE DEDİ?
Yüksek verim alınan bahçelerde üst kalite ürün oranı yüzde 70-80'e ulaşabiliyor.
Seyda Ertuğ, "Sosyal medyada elma üreticisi çiftçinin elmaları kimse almadığı için feryat ettiğini görmüşsünüzdür. O video gerçek. Üreticinin malını tüccar bile almamış. Ama bunun nedeni verimsiz üretim. Türkiye'de maalesef ekonomik değeri düşük türlerden para kazanmak zor. Devlet bir seçim yapmalı. Ya üretimi korumak için büyük üreticileri ve ihracatı destekleyecek ya da istihdamı korumak için geleneksel tarımı seçecek." dedi.
HİNDİSTAN'A BÜYÜK ELMA
- Engin Tarım, Karaman ve Tekirdağ'da 12 bin dekarlık alan ve yıllık 75 bin tonluk hacimle faaliyet gösteriyor.
- Ürettiği ürünleri Hindistan, Rusya, BAE, Suudi Arabistan ve Kenya dahil 25'ten fazla ülkeye ulaştırıyor. Hindistan büyük boy, Afrika ülkeleri küçük boy, Rusya ise açık renkli tercih ediyor.
- Kenya'da avokado bahçeleri kuran şirket; yaban mersini, tatlı patates, zencefil ve Hindistan cevizi ticareti de yapıyor.
- İki yıl önce Hollanda'da kurduğu şirketle Avrupa'daki satış çalışmalarını sürdürüyor.

