F-35’te kaybeden ABD olur

Türkiye, F-35’ler için kritik sistemler dâhil olmak üzere yaklaşık 800 parça üretiyor. Söz konusu parçaların yenisinin yapılmasının iki yıldan fazla zaman alacağına dikkat çeken uzmanlar, böyle bir durumda F-35’lerin teslimatının gecikeceğini belirtiyor.

SELÇUK BÖKE

Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alma kararının ardından Ankara ile Washington arasındaki gerilim sürüyor. ABD tarafından “Türkiye S-400 alırsa F-35’leri teslim etmeyelim, yaptırım uygulayalım, proje ortaklığından çıkaralım” şeklinde ‘tehditkâr’ açıklamalar gelmeye devam ederken, son olarak Demokrat ve Cumhuriyetçi Parti üyeleri F-35’lerin Türkiye’ye teslimatını, S-400 alınmaması şartına bağlayan bir tasarıyı Senato’ya sundu. Ankara ise S-400’ler konusunda geri adım atmayacağını her defasında vurguluyor.

RUSYA İLE ALIŞVERİŞE YAPTIRIM
Temmuz ayında S-400’lerin ilk bataryaların Türkiye’ye teslim edilmesi planlanırken, buna karşılık ABD’nin Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasasını (CAATSA) Türkiye’ye karşı devreye sokacağı belirtiliyor. Yasa, Rus istihbaratı veya savunma sektörüyle mali temas kuran kişi ve kurumlara yönelik yaptırım öngörüyor. Yaptırımlar arasında Türkiye’nin ortağı olduğu F-35 projesinden çıkarılmasının olduğu da belirtiliyor.

F-35 PROJESİ SEKTEYE UĞRAYABİLİR
Öte yandan Reuters’a konuşan ABD’li bir yetkilinin Türkiye’nin F-35’ler için yaklaşık 800 parça ürettiğini, ancak bunların sadece bazılarının zor bulunan parçalar olduğunu belirtirken, yine Reuters’a konuşan bir başka kaynağın ise ABD’nin üretim sürecinden Türkiye’yi çıkarmayı düşündüğünü ancak böyle bir adımın F-35 üretici firma Lockheed Martin’in hızını düşürebileceğine dikkat çektiği aktarıldı. Türk firmalar F-35 projesinde önemli parçaları üreterek projeye katkı sunuyor. Bu parçalar arasında, orta gövde, kompozit ve metalik parçalar, nikel ve titanyum diskler, iniş takımı, fren sistemi uçak yapısal parçaları, panaromik kokpit ekran ve füze kontrol ara yüz kartları da var. Söz konusu parçaların yenisinin yapılmasının iki yıldan fazla zaman alacağını belirten kaynaklar, böyle bir durumum ise diğer müttefiklere F-35 teslimatını geciktirebileceğine işaret ediyor.

İLK TESLİMAT KASIMDA
Türkiye, dünyanın önde gelen silah üreticisi Lockheed Martin tarafından geliştirilen Müşterek Taarruz Programı kapsamındaki beşinci nesil savaş uçağı F-35 Lightning II projesine 2002 yılında dâhil oldu. Türkiye, F-35 savaş uçaklarının bazı parçalarını tedarik etmesinin yanı sıra filosuna eklemek için 116 adet uçak sipariş etti. İlk uçakların kasım ayında Türkiye’ye teslim edilmesi bekleniyor.

ÇAVUŞOĞLU: ANLAŞMAYA BAĞLIYIZ, TESLİMATI KONUŞUYORUZ
Türkiye ile ABD arasında F-35 konusunda sıcak gelişmeler yaşanırken Antalya’da Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile bir araya gelen Dışişleri Bakanı Mevlût Çavuşoğlu tartışmalara son noktayı koydu. Çavuşoğlu “Türkiye’nin hava savunma sistemine ihtiyacı vardı ancak bazı ülkeler vermek istemedi. Rusya ile bir anlaşma imzaladık. Bu anlaşma geçerlidir ve şimdi teslimat ne zaman olacak bunu konuşuyoruz. İki ülke arasındaki anlaşmaya üçüncü bir ülkenin karşı çıkması ve başka türlü karar alması uluslararası hukuka aykırıdır. ‘Ben böyle istiyorum böyle olacak’ artık geçerli olmadığını bütün dünyanın görmesi gerekiyor. Bu anlaşmaya bağlıyız. Üçüncü bir ülkeye verme, satma gibi bir şey yok. Kendi ihtiyacımız için alıyoruz” dedi. Türkiye’nin F-35’in ortaklarından biri olduğuna dikkat çeken Çavuşoğlu, “Bazı parçaları Türkiye üretiliyor. Türkiye yükümlülüğünü yerine getirmiştir. ABD’den çelişkili açıklamalar geliyor. Bir gerçek var ki Rusya ile S400 anlaşması geçerlidir” diye konuştu.