İMİB'den ülkenin zenginliği için çağrı: Madeni Avrupa gibi çıkaralım

İtalya'da maden ocakları ile tarım alanları yan yana. Buralardaki atıklar ekonomiye kazandırılıp gelir elde edilirken, Türkiye'de atık olarak kalıyor. İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) yönetimi, bizde de Avrupa'daki gibi madencilik ve atık yönetimi teklif ediyor...

CANAN ERASLAN'IN HABERİ - Ülkemiz, yer altı zenginliklerini halkın kullanımına sunarak son dönemde büyük ataklar yaptı. Ancak maden denildiğinde çeşitli kesimlerin öncülüğünde gösterilen büyük bir tepki var. Yer altındaki zenginlik gerek yurt içi kullanımı gerekse ihracat için büyük bir değer oluştururken, bazı çevreler eksik bilginin sebep olduğu ön yargıyla “madencilik yapılmasın” bile diyebiliyor.

Hâlbuki Avrupa ülkelerinde şehir merkezlerinin yanı başında, tarım alanlarının, su kaynaklarının yanında demeden, bulunan tüm madenlerin yer üstüne çıkarılması için çalışma yapılıyor. Türkiye’de ise yerleşim yerine, tarım alanına en fazla 3 kilometre yakında madencilik yapılabiliyor. Bu da çalışmayı pahalı ve bazen de imkânsız hâle getiriyor. Türkiye ve Avrupa'da madencilik arasındaki büyük farkı görmek amacıyla İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) yöneticileriyle birlikte, zeytin ağaçlarıyla madenlerin yan yana olduğu sahaları ziyaret ettik.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Maden Sektör Kurulu Başkanı ve İMİB Başkanı Rüstem Çetinkaya “Gerçekten samimiyseniz, gelin madende Avrupa Modeli uygulayalım. AB üyesi İtalya’da tarım ve madencilik bir arada ve birbirine en ufak etkisi olmadan yapılabiliyor. Madencilik ve tarımsal üretim aynı yerde, aynı anda yapılabiliyor” çağrısını yaptı.

ORMANIN SADECE %3,9’U MADEN

Türkiye’de 26 milyon hektar orman alanı olduğunu, bunların önemli bir kısmının da koruma alanı içinde yer aldığını ifade eden Rüstem Çetinkaya “Türkiye’de 101 bin hektar alan madenlere ruhsatlıdır. Bu da orman alanlarının binde 3,9’udur. Bu oranın tamamı aslında ormanlık alan değildir. Orman statüsündedir ancak, bunun yarısına yakını orman vasfında değildir. Öte yandan yangınlar nedeniyle son 12 yılda kaybedilen ormanlık alan 226 bin hektardır. 137 bin hektar ormanlık alan enerji faaliyetleri için kullanılırken, 57 bin hektar ormanlık alan savunma için kullanılır” dedi. Çetinkaya ayrıca maden faaliyeti sona erdiğinde alan ormanlık alan dönüştürülürken, diğer ihtiyaçlar için kullanılanların dönüşümünün sağlanmadığını ifade etti.

GÜNEŞ PANELİNDE DE LİTYUM PİLDE DE MADEN

Mermer atığının tamamen doğal olduğunu söyleyen Çetinkaya “Benim ocağımda 700-800 bin ton atık çıkıyor. Bunu kireç fabrikalarına bedelsiz göndereyim istedim. Hatta bir kireç tesisi 400 bin ton mermer atığını talep etti. Bunun için kayaçları kum hâline getirecek tesisi 20 milyonluk yatırımla kurmak istedik. Ancak Zeytin Kanunu bu tesisin kurulmasına engel oluşturdu” dedi. Çetinkaya "İşin garip tarafı, maden sahamızın yanında çimento tesisi var. Bizim atığımız onların ham maddesi ama biz bunu onlara veremiyoruz" dedi. Lityum, kobalt, grafit, nikel, bakır, alüminyum gibi madenlerin stratejik olduğunu, bunlarla güneş panelleri, rüzgar santralleri yapıldığını söyleyen Çetinkaya "Lityum pilde de kullanılıyor, rüzgâr panellerini taşıyacak ayaklarda da" dedi.

MADENLER ÇIKMASIN DİYEN BİR KESİM VAR

İMİB Başkan Yardımcısı Eyüp Batal “Türkiye’nin madeninin çıkarılmasına karşı olan bir kesim var. Ağaçları kestiğimizi, dağlarda çukurlar açtığımızı düşünüyorlar. Hâlbuki biz kuralları belli bir iş yapıyoruz. Zaten aksi hâlde çok büyük cezası var” dedi. İMİB Yönetim Kurulu Üyesi Funda Bekişoğlu da ‘ÇED gerekli mi değil mi’ tartışmasının yersiz olduğunu, bir ÇED raporu için yüzlerce sayfadan oluşan raporlar hazırlandığını, en önemli amaçlarının “ÇED’e gerek olmadan madenler devreye alınıyor” şeklindeki yanlış algıyı düzeltmek istediklerini ifade etti.