Merkez bankalarından altın yığınak

Tarih boyunca güvenli liman olarak görülen altın, merkez bankaları için bir defa daha sığınak hâline geliyor. Merkez bankalarının bitmeyen iştahıyla birlikte altın rezervleri yaklaşık 4,5 trilyon dolara ulaşarak 30 yıl sonra 3,5 trilyon dolarlık hazine tahvillerini de geride bıraktı.

ÖMER TEMÜR / ANKARA - ABD Başkanı Donald Trump’ın bir dizi tartışmalı gümrük vergisi, FED’in bağımsızlığının sorgulanması ve küresel savaş riski ile birlikte altın fiyatları yükselişini sürdürüyor. Altının ons fiyatı, ABD Merkez Bankasının (Fed) 17 Eylül’deki faiz kararı öncesi artan belirsizlikle 3.600 doları aşarak tarihî rekor kırdı. Altının ons fiyatı yıl başından bu yana yüzde 37 artış gösterirken, değer artışında merkez bankalarının alımları etkili oldu.

MERKEZ BANKALARININ BİTMEYEN ALTIN İŞTAHI

Asya’dan Orta Doğu’ya kadar merkez bankaları, altın alımlarını üst üste dördüncü yıldır hızlandırarak fiyatlara güçlü bir destek sağlıyor. Dünya Altın Konseyinin 73 merkez bankası arasında yaptığı araştırmaya göre, yüzde 95’inin önümüzdeki 12 ayda altın varlıklarını artırması bekleniyor. Hükûmetlerin altın rezervleri için en az 1.000 ton altın satın alacağı tahmini yapılıyor.

Avrupa Merkez Bankasının yaptığı başka bir araştırmaya göre ise merkez bankaları kasalarında 36.000 ton altın tutuyor. Yeni alımlara devam eden merkez bankalarının bitmeyen iştahıyla birlikte altın rezervleri yaklaşık 4,5 trilyon dolara ulaşarak, avronun ardından 3,5 trilyon dolarlık hazine tahvillerini geride bıraktı. Altının küresel rezervlerde hazine tahvillerinden daha büyük bir paya sahip olduğu son tarih 1996’ydı.

Birçok Avrupa ülkesi, 1990’ların sonlarında avronun piyasaya sürülmesinden önce yoğun bir şekilde altın satışı yaptığı için altın Ağustos 1999’da ons başına yaklaşık 250 dolara gerileyerek 1996’nın başlarına göre yüzde 40 düşmüştü. Bu durum, merkez bankalarının satışlarını fiilen sınırlamak için eylül ayında “Washington Anlaşması”nı kabul etmelerine yol açtı. Aradan neredeyse 30 yıl geçti ve ibre tekrar altından yana.

DOLAR REZERV PARA STATÜSÜNÜ KAYBEDEBİLİR

Gelinen noktada hazine tahvillerinin toplam rezervlerdeki payı son yıllarda azalıyor. 2010 yılında yüzde 30’larda olan bu oran, yüzde 23’lere kadar gerilemiş durumda. Merkez bankalarının altına yönelmesi, rezerv yönetiminde daha derin ve yapısal bir değişikliğe işaret ediyor. Öyle ki dolar, rezerv para statüsünü kaybetme riski taşıyor.

HANGİ ÜLKEDE NE KADAR ALTIN VAR?

Dünya Altın Konsey 2025’in ikinci çeyrek verilerine göre Türkiye en çok altına sahip 11'inci ülke konumunda bulunuyor. İşte altın zengini ülkeler:

Sıra	Ülke / Kurum	Altın Rezervi (Ton)
1	ABD	8.133,5
2	Almanya	3.350,3
3	Uluslararası Para Fonu (IMF)	2.814,0
4	İtalya	2.451,8
5	Fransa	2.437,0
6	Rusya	2.329,6
7	Çin	2.296,4
8	İsviçre	1.039,9
9	Hindistan	879,6
10	Japonya	846,0
11	Türkiye	846,0

TCMB'NİN KASASINDA 87 MİLYAR DOLARLIK ALTIN VAR

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası da rezervlerinde altının ağırlığını artırıyor. TCMB haftalık verilerine göre 29 Ağustos ile sona eren haftada döviz rezervler 59 milyon dolar azalarak 91 milyar 90 milyon dolardan 91 milyar 31 milyon dolara indi. Altın rezervler ise 85 milyar 237 milyon dolardan 87 milyar 326 milyon dolara çıktı.

ONS 5.000 DOLARI GÖREBİLİR

Yatırım bankaları altın tahminlerini sürekli güncellemek zorunda kalıyor. Goldman Sachs’ın senaryosuna göre altının 2026 ortalarına kadar ons başına 4 bin dolara yükselmesi beklenirken, diğer tahmin ise 4.500 dolar olması yönünde. Goldman, ABD tahvil piyasasının sadece yüzde 1’inin altına yönelmesi durumunda 5 bin doları bulacağını açıkladı.