Netanyahu'nun büyük projesine Türkiye darbesi! İsrail'in eli kolu bağlandı

Keşfettiği doğal gazı 'Türkiyesiz' Avrupa'ya taşımak için 13 yıl boyunca çözüm arayan İsrail, hayalini kurduğu projeden vazgeçmek zorunda kalınca Türkiye'nin kapısını çaldı. Türkiye, boru hattı projesini Gazze'deki katliamlar sonrası askıya alınca İsrail'in eli kolu bağlandı.

İsrail, Laviathan ve Tamar'da 2010 yılında doğal gaz keşfetti. Gazı Avrupa'ya taşımak isteyen İsrail, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Yunanistan ve ABD'nin desteğiyle, Türkiye'yi proje dışında bırakarak, Doğu Akdeniz'de keşfedilen gazın Avrupa'ya taşınmasını için harekete geçti.

2020 yılında Yunanistan Başbakanı Miçotakis, İsrail Başbakanı Netanyahu ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Cumhurbaşkanı Anastasiades anlaşma imzalayarak ‘Türkiyesiz EastMed’ için harekete geçti. Projeye göre İsrail’den çıkarılacak doğal gaz, su altı borularıyla önce Güney Kıbrıs’a gelecek, oradan Girit adasına gidecek ve son olarak Yunanistan ve İtalya üzerinden Avrupa’ya gidecek. Projenin odak noktası ise Türk kara sularını herhangi bir şekilde kullanmamak.

KİMSE 'TÜRKİYESİZ' PLANA YATIRIM YAPMADI

İmzalanan anlaşmaya göre bu proje için bin 900 kilometrelik doğalgaz boru hattı çekilecek ve bunun bin 300 kilometresi deniz altına döşenecekti. Proje bu haliyle dünyanın en uzun ve en derin doğal gaz boru hattı olmaya adaydı ve bu da maliyeti ciddi şekilde yükseltiyordu. Ekonomik olarak yapılabilirliği olmayan projeye kimse yatırım yapmak istemedi.

LİBYA MUTABAKATI PLANLARINA DARBE VURDU

Öte yandan Türkiye, Libya ile Kasım 2019'da deniz yetki alanı anlaşması imzalayarak EastMed boru hattının geçeceği deniz sınırına sahip oldu. Uzmanlar, EastMed projesinde Türkiye’yi devre dışı bırakmanın maliyeti 3 katına çıkaracağını, uygulanma şansının ise neredeyse imkansız olduğu açıklarken ABD'den gelen kararla proje başlamadan hayal oldu.

Washington, Trump döneminde Türkiye’yi baypass eden projeyi destekleyerek Doğu Akdeniz Gaz Forumu’nu kurdu. Ancak projeyi ilk terk eden yine ABD oldu.

İSRAİL’İN TEK SEÇENEĞİ TÜRKİYE

İsrail’in büyük umutlar bağladığı proje rafa kalkınca, Türkiye-Libya mutabakatından doğan hukuki süreç ve maliyet yüksekliğinden dolayı hayalini kurduğu Türkiyesiz projeden vazgeçerek Türkiye’ye yöneldi.

Mart 2022'de İsrail Cumhurbaşkanı Herzog, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmek için Türkiye’ye geldi. Bu görüşmede ana gündem maddelerinden biri Türkiye’den geçecek doğal gaz boru hattı projesiydi.

Türkiye ile İsrail arasında başlayan normalleşme süreci temkinli ama somut adımlarla ilerlerken Eylül 2023’te Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşmesi uzun süredir üzerinde çalışılan enerji işbirliğinde somut adımların hızlandırılması kararıyla sonuçlanmıştı.

EKONOMİSİ ZORDA OLAN İSRAİL İÇİN CAN DAMARI PROJE ASKIYA ALINDI

Hamas'ın silahlı kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları'nın 7 Ekim sabahı Aksa Tufanı adıyla İsrail'e yönelik başlattığı operasyonun ardından İsrail'in Gazze'de yaptığı katliamlar sonrası Türkiye İsrail'le Doğu Akdeniz'de yürüttüğü doğal gaz arama faaliyetleri ile boru hattı çalışmalarının askıya aldı ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da Tel Aviv’e yapacağı ziyareti iptal etti.

Son olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, 488 milyar dolarlık ekonomisi sarsılan ve ekonomik olarak zorda olan İsrail’in Türkiyesiz hayata geçiremeyeceği proje için Gazze'de ateşkes yapılmadan, Türkiye'nin İsrail ile hiçbir enerji projesini görüşmeyeceğini açıkladı.