Üretimi yasaklanmıştı, kenevire dev yatırım

Türkiye’de kenevir yetiştiriciliği yaygınlaşıyor. Özel girişimle 30 milyon dolar yatırım kullanılarak Samsun Havza OSB’de kurulan kenevir işleme tesisinde ham ve boyalı elyaf üretimi, boyalı ve ham iplik üretimi, kıtık üretimi, kıtıktan yüzde 100 doğal kedi kumu ve hayvan altlığı üretimi yapılacak

Tekstilden, gıdaya, inşaattan kedi kumuna kadar çok geniş kullanım alanı bulunan ve faydaları saymakla bitmeyen kenevirde yeni dönem başlıyor. Keneviro; 30 milyon dolar yatırım yaparak Samsun Havza OSB’de kurduğu kenevir işleme fabrikasıyla, tohumdan nihai ürüne kadar üretim zincirini kuruyor.

Cumhuriyet döneminde ekimi yapılan kenevir biyoyağ, biyoyakıt ve kompozit üretiminde kullanılıyordu. Ancak daha sonra kötü sicili sebebiyle ekimi yasaklandı. 2016 yılında Resmî Gazete’de yayınlanan tebliğle, kenevir ekiminin izne bağlanarak üretimin önü açıldı. 2019 yılında ise 20 ilde pilot ekime başlandığını dile getiren Keneviro Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Balkuv kendilerinin de “millî proje” olarak gördükleri kenevire yatırım kararı aldıklarını söyledi. Kenevirin ithalattan bağımsız, yüzde 100 ihracat yapma potansiyeli sunduğunu dile getiren Balkuv “İlk denememizi 2020 yılında Sakarya’da yaptık ancak olumlu bir sonucuna ulaşamadık. Kenevir tarımı ve sanayisi için merkez olarak doğru ilin Samsun olduğuna karar verdik ve Samsun Havza OSB’de karar kıldık. 2022 yılının başında Keneviro’yu kurduk. Mart ayında 19 Mayıs Üniversitesinde ıslah çalışması tamamlanan yerli sertifikalı tohum narlının ihalesini kazandık ve narlının 10 yıllık üretim ve satış haklarını aldık. İlk yıl yerel narlı saray tohumu ile 700 dekar ekim yaptık. Ayrıca deneme üretimlerinde de 110 dekar keten ektik. Bu ürünlerin hasatları gerçekleşti. 2023 yılında Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsünün geliştirmiş olduğu sertifikalı ‘Yılmaz’ tohumunun ihale ile 10 yıllık üretim ve satış haklarını aldık. 2023’te yine sözleşmeli tarım modeli ile 301 çiftçimizle 5 bin 200 dekar kenevir ektik ve 15 çiftçimizle 1.500 dekar keten ekiyoruz. Kenevirde 3 bin 700 dekar sap hasatları tamamlandı. 1.500 dekar tohum hasatlarına da 15 Ekim’den sonra başlıyoruz” dedi. 2024 yılında 16 bin dekar kenevir ve 4 bin dekar keten ekimi hedeflediklerini ifade eden Balkuv “2025’te hedefimiz 28 bin dekar kenevir ve 7 bin dekar keten. 2025 sonu itibarıyla toplam 35 bin dekar kenevir ve keten ekmeyi hedefliyoruz” diye konuştu.

ELYAF ÜRETİMİNE BAŞLIYOR

UOB Grup’un şu ana kadar kendi imkânları ile tarım makinaları ve ekipmanlarına 4 milyon dolar, endüstriyel alanda da fabrika ve içindeki makina ekipmanlara 25 milyon dolar olmak üzere toplamda 29 milyon dolar yatırım yaptığını anlatan Balkuv, önümüzdeki 3 ayda 2 milyon dolar ilave yatırımla toplam 31 milyon dolar yatırıma ulaşacağını söyledi. 1 Kasım itibarıyla tesiste elyaf üretimi ve kıtık üretiminin başlayacağını vurgulayan Balkuv, şöyle konuştu: Ocak ayında tam kapasite üretime başlayacağız. Bu tesisimizde ilk etapta ham ve boyalı elyaf üretimi, boyalı ve ham iplik üretimi ve kıtık üretimi planlıyoruz. Ayrıca kıtıktan yüzde 100 doğal kedi kumu ve hayvan altlığı üretimi planlıyoruz. Kendi yaptığımız AR-GE’ler sonucu yüzde 100 kenevirden yüksek performası olan kedi kumu ürettik. Ürünümüze HAPPY KITTY markasını koyduk. İlk fuarımıza geçen haftalarda İzmir’de katıldık ve büyük ilgi gördük.

Balkuv 2024’te ilk yıl 20 milyon dolarlık ciro hedeflediklerini belirterek “2026’da 20 milyon doları ihracattan olmak üzere 50 milyon dolar ciro hedefimiz var. 2024’te 400 kişi, 2025’te ise 600 kişi istihdam etmeyi hedefliyoruz” dedi.

KENEVİR HANGİ ALANLARDA KULLANILIYOR?

> Tohumundan yağ, gıda ve kozmetik ürünleri
> Protein ağırlıklı besin takviyesi
> Elyafından iplik, izolasyon malzemesi ve kompozit
> Kıtığından hafif nefes alan hafif tuğla ve yapı malzemeleri, plastiğin (pet şişe vs.) yerini alacak biyopolimer, kompozit dış cephe malzemeleri, hayvan altlığı, kedi kumu, mobilya sektörüne ham madde, karbon, biyoçar, izolasyon malzemesi
> Çiçeğinden ve yaprağından CBD, bağışıklık sistemini güçlendiren bir bileşen ve ilaç
> Kâğıt türevleri