Yüzde 30 zam yapanlar enflasyonu yaktı!

Şahap Kavcıoğlu piyasa davranışlarının bozulduğu, firmaların ürün fiyatlarına yüzde 30 zam yaptığı uyarısında bulunmuştu. Şirketler ve sektörler, tatil döneminde yükselen talebi de arkalarına alarak aylık maliyetlerinin üstünde fiyat artışlarına gitti. Nitekim son 18 yılın en yüksek temmuz enflasyonu görüldü. Yıllık enflasyon da geçen ay yüzde 18,95 ile 26 ayın zirvesinde!..

Türkiye günlerdir orman yangınlarıyla mücadele ederken, ekonomi cephesinde de enflasyonun ateşi yükseldi. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) temmuzda aylık bazda yüzde 1,8; Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 2,46 artış gösterdi. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 18,95, yurt içi üretici fiyatlarında ise yüzde 44,92 gibi oldukça yüksek seviyelerde gerçekleşti. Temmuzda yıllık enflasyon 26 ayın en yüksek seviyesine, aylık enflasyon ise 18 yılın en tepe noktasına ulaştı. TÜİK verilerine göre;
¥ TÜFE’de ana harcama gruplarında yıllık bazda en yüksek artış yüzde 24,92 ile gıda ve alkolsüz içeceklerde görüldü. Bunu yüzde 24,62 ile ulaştırma, yüzde 22,7 ile ev eşyası izledi.
¥ Aylık bazda artışın yüksek olduğu gruplar; yüzde 5,07 ile konut, yüzde 2,77 ile gıda ve alkolsüz içecekler, yüzde 2,72 ile lokanta ve oteller oldu. Elektrik ve doğalgaz zamları konut grubunun aylık bazda en yüksek artış yaşanan grup olmasına yol açtı. Bayram ve yaz tatili de, yüksek taleple birlikte lokanta ve otellerde zam getirdi.
¥ Sanayinin 4 sektörünün temmuzda yıllık bazda değişimleri; madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 34,35, imalatta yüzde 47,86, elektrik, gaz üretimi ve dağıtımında yüzde 15,1, su temininde yüzde 28,34 artış olarak gerçekleşti.

DAVRANIŞ BOZULDU
TCMB, 3. Enflasyon Raporu’nda 2021 sonu için yüzde 12,2 olan enflasyon tahminini, yüzde 14,1 olarak yukarı yönlü güncellemişti. TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu, bilgilendirme toplantısında yaptığı konuşmada emtia fiyatları, kur ve artan talebin enflasyonu yukarı yönlü etkilediğini ifade etti. Kavcıoğlu, politika duruşunun enflasyon üzerinde belirlenmeye devam edeceğini ancak şirketlerin fiyatlarına yüzde 30 seviyesinde artış yaptığını da belirtmişti. Kavcıoğlu “Enflasyon davranışları bozuldu, TCMB yalnız kaldı, eşgüdüm gerekli. Enflasyonla mücadeleyi vatandaştan firmalara, odalardan kurumlara herkesin içselleştirmesi gerek” demişti.

FİYATI DÜŞENLER
Temmuzda aylık bazda düşüş gösteren gruplar ise; yüzde 2,13 ile giyim-ayakkabı ve yüzde 0,06 ile ev eşyası olarak kayıtlara geçti. Yaz indirimlerine giren giyim sektörünün, ağustosta da enflasyona düşüş yönünde katkı yapmaya devam etmesi bekleniyor. Geçen ay ürün bazında en fazla fiyat düşüşü yüzde 9,25 ile patlıcanda oldu. Bunu yüzde 8,32 ile kiraz, yüzde 7,5 ile kabak, yüzde 7,25 ile taze fasulye, yüzde 6,15 ile dolmalık biber takip etti.