İstanbul'un işgali ve Şehzadebaşı karakolu baskını

İngiliz askerlerinin Osmanlı erlerinin koğuş olarak kullandığı Şehzadebaşı'na yönelik düzenlediği baskının tüm detayları...

İşgal altındaki İstanbul'da, Şehzadebaşı'nda, Onuncu Kafkas Fırkası ve Mızıka Takımı erlerinin koğuş olarak kullandığı, Letafet Aparmanı karşısındaki binaya İngiliz askerleri tarafından baskın yapıldı. Koğuşlardaki 61 askerin üzerine rast gele ateş açan İngiliz askerleri, beklenmedik bir şeklide baskına uğrayan ve karşı koyma fırsatı bulamayan erlerden 4'ünü şehit ettiler.
Olay 15-16 Mart gecesi sabaha karşı 05.45'te gerçekleştirildi. İçlerinde 60 kadar İngiliz askeri bulunan iki kamyon, Letafet Apartmanı önüne gelir. Araçlardan biri burada İngiliz askerlerini indirir. Diğerleri ise Saraçhanebaşı'na giderek güvenlik önlemi alır. Bir başka İngiliz aracı da Süleymaniye yönünde güvenlik unsuru olarak konuşlandırılmıştır. Böylelikle bina çembere alınmış ve herhangi bir yardım gelmesinin de önü kesilmiştir.
Araçtan inen İngiliz askeri ile başlarında bulunan bir İngiliz subay, kapıda nöbet tutan askerin uyarılarına aldırmamış ve askeri etkisiz hale getirmeye çalıştı. Nöbetçi askerin yardım istemesi üzerine gelen nöbetçi onbaşısı da olaya müdahale etmeye kalmadan İngiliz subayının ateşi üzerine yaralandı. Koğuşlara yönelen İngiliz askerleri, koğuşlarda henüz uyumakta olan Karargâh ve Mızıka Takımı'ndan 61 Mehmetçiğin üzerine rast gele ateş açtılar. Beklenmedik bir şeklide baskına uğrayan ve karşı koyma fırsatı bulamayan askerlerden 2'si şehit olurken 5'i de yaralandı.
Karargâhın Mızıka Takımı askerleri üst katta kalıyorlardı. Aşağıdaki koğuşta saldırı devam ederken 15 kadar İngiliz askeri de yukarı, Mızıkacıların koğuşuna giderek koğuştaki askerleri koridora çıkarttılar. Mızıka Çavuşu kendilerinin mızıkacı olduğunu söyler ve mızıka aletlerini gösterir. Buna rağmen, silahsız bulunan ve hiçbir mukavemet gösteremeyen erlere İngiliz zabiti ateş emri verir. Burada da erlerden 2'si şehit düşer, 2 er ise yaralanır, diğer erlerin bir kısmı ise firar ederek ve yere yatarak sağ kalmayı başarmışlardır.
Bu arada, baskının devam ettiğini Fırka Karargâhından duyarak olay yerine koşan Fırka Yaveri Cemal Efendi'ye de ateş edilir, Cemal Efendi yaralanır. Karargâh Komutanı Nail ve Hesap Memuru Muavini Arslan ve Alay Kâtibi Bekir Zeki Efendiler de gözaltına alınarak İngilizlerce işgal edilmiş olan Bayezit Meydanı'ndaki Jandarma Kumandanlığı Dairesine götürülür.
Yaklaşık bir saat süren bu baskının neticesinde 4 asker şehit olmuş, 9'u ise yaralanmıştır. Bir askerin ise akıbeti belli değildir. Baskın Türk ordusu zabitan kadrosu üzerinde derin bir üzüntü ve buna bağlı olarak intikam alma duygusu uyandırmıştır. Bunun en bariz örneği ise 24'üncü Tümen Komutanı Yarbay Mahmut Bey'in baskına misilleme olarak Ankara ve Eskişehir'den çıkarılan İngiliz birliklerine 25 Martta Geyve civarında yaptığı taarruzdur. Yarbay Mahmut Bey, İngilizlere yaklaşık 5-6 kayıp verdirerek Şehzadebaşı Karakolu'nda uykuda iken basılarak şehit edillen askerlerin intikamını aldığını rapor etmiştir.
ŞEHZADEBAŞI BASKINI NEDEN YAPILDI?
Baskının işgal altındaki İstanbul'da mümkün olduğu kadar daha fazla dehşet havası verilmek istenilmesinden dolayı gerçekleştirildiği sanılmaktadır. Ancak Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Şehzadebaşı Baskını'nın gerekçesinin, İngilizlerin, Onuncu Kafkas Fırkası Kumandanı Kemalettin Sami Bey'i alıkoymak istemeleridir. Çünkü işgalci İngilizlerin hedefinde Karakol Cemiyeti ve yöneticileri de bulunduğundan, Kemalettin Sami Bey de bu cemiyetin kurucu ve yöneticilerinden olduğundan baskının bu sebeple yapılmış olması ihtimali yüksektir.
KAYNAK: DÜNYA BÜLTENİ