Kaydet
|

“Yapay zekâ ve kuantum bilişimindeki gelişmeler; bilgiyi işleme, eğilimleri anlama ve eyleme geçirilebilir zekâyı karar vericilere ve savaşçılara iletme şeklimizi dönüştürmek için önemli bir potansiyele sahiptir. Düşmanlarımızın yürüttüğü çok alanlı, sinsi gayrinizami harp harekâtlarını yenmek için bu yenilikleri agresif bir şekilde takip etmeliyiz.”

Girizgâhtaki cümleler, ABD Ulusal Savunma Stratejisi Gayrinizami Harp Eki Özeti 2020 başlıklı metinden. Gayrinizami Harp’te teknolojinin kullanımının önemine değinilen bu metinde aslında kasaturadan kuantum fiziğine gladyonun evrimini ‘to cut a long story short’ (uzun lafın kısası) ilkesiyle kısa bir paragrafta özetlemişler. Ki bu konuyu 20 Aralık 2020’de detaylarıyla kaleme almıştım. Burada da özet geçeyim:

Roma dönemindeki dövüşlerde kullanılan nesneden ilhamla türetilen gladyo terimi, Romalıların kullandığı bir palyoşa verilen isim. Palyoş ise, kılıçtan küçük ve ondan farklı olarak iki tarafı keskin nesne. Kılıcın küçüğü, bıçağın büyüğü, kasatura gibi bir savaş aleti yani. Gladyonun bugün yapay zekâ ve kuantumla ilgili gelişmeleri de hesaba katmak zorunda olan bir forma evrilmesi, dünyada artık iktidarın teknolojiyle iç içe geçmiş bir meseleye dönüşmekte olduğunun açık göstergesi.

TEKNOLOJİK DÜNYA DEVLETİ

Dolayısıyla 2017’de İlahi Kripto adlı romanımda yazdığım ve bugün sık sık tartışılan ‘tek dünya devleti projesi’nin aslında bir teknolojik dünya devleti planı olduğunu artık gönül rahatlığıyla söyleyebiliriz. Bir başka deyişle o meşhur tek dünya devletinin açılımı, teknolojik dünya devletidir.

Şimdi yeni bir dönemin eşiğindeyiz. Türkiye gibi sürekli tetikte ve bağışıklığı yüksek ülkelerin, yaklaşan teknolojik kasırgayı vakitlice gördüğünü söyleyebiliriz. Öte yandan dünyanın üç büyük ülkesi ABD, Çin ve Rusya’nın küresel teknoloji diktatörlüğü olasılığını artık ciddiye almaya başladığını ve buna karşı tedbirleri tartışmaya niyetlendiğini de öne sürebiliriz. Donald Trump, Şi Cinping ve Vladimir Putin’in Çin’de Asya-Pasifik Ekonomik İş birliği Zirvesi’nde bir araya gelmesi bunun ilk tezahürüdür.

Çin’deki görüşme, 1945’teki Yalta Konferansı’nda bir araya gelen Roosevelt, Churchill, Stalin görüşmesiyle mukayese edildi. II. Dünya Savaşı bitiminde gerçekleştirilen ve yirminci yüzyılın ikinci yarısında kurulan dünya düzeninin miladı olan konferanstan söz ediyorum. Ama burada atlanan bir nokta var. O konferans, yirminci yüzyılın daha ikinci yarısına gelmeden çıkmış iki dünya savaşının sonuncusu üzerine toplanmış bir konferanstı. Yani dünya, savaş sonrası kurulmuştu. Şimdi mesele yirmi birinci yüzyılın dünyasının savaşsız kurulup kurulamayacağı…

Geçtiğimiz yüzyıl bir ideolojiler çağıydı. Üç ciltlik Kapital’i emperyalizmin beşiği İngiltere’de yazan, bu yüzden karısının “Kapital’i yazacağına keşke biraz kapital biriktirseydin” sözlerine muhatap olan Karl Marx’ın ideolojisi ve onun karşı ideolojilerinin çağı… Meşhur Komünizm-Faşizm ikilemi…

İçinde bulunduğumuz yüzyıl ise ideolojiler değil, teknolojiler çağıdır. Dolayısıyla savaş; ideolojiler arasında değil, teknolojiler arasındadır. Bu bağlamda teknolojinin ekonomiyle ilişkisi, kültür-sanatla ilişkisi ve dinler ile ilişkisi ya da çatışması belirleyici parametre olacaktır.

TEKNOLOJİ BARONLARI TEK DEĞİL

Pandemiden bu yana ulus devlet-küresel sermaye rekabetinin iyice keskinleştiği görülüyor. Küresel sermayenin temsilcilerini, bu köşede sık yaptığımız üzere teknoloji oligarkları ya da baronları olarak nitelendirmek yanlış olmaz.

Bu tür baronların en meşhur örnekleri olan Elon Musk, Jeff Bezos, Bill Gates ve Mark Zuckerberg pandemiden bu yana en çok zenginleşenler oldu. Bunun tesadüf olduğunu düşünmek safdillik olur. Bu baronlar, arkalarındaki gizli küresel sermaye klanları tarafından destekleniyorlar. Tek başlarına değiller. Tek değiller; onların tekten anladığı tek şey, teknolojidir. Daha ötesi teknolojiyle tahakkümdür.

Bu baronlar sırf pandemi döneminde, yani takribi bir yıllık dilimde bile servetlerine yaklaşık 400 milyar dolar daha ekledi. Pandemide dünyadaki milyarderlerin sayısı 660 kişi arttı. Toplam servetleri de 5 trilyon dolar artış gösterdi. Ancak tüm dünyada gelişmemiş ve az gelişmiş ülkeler, hatta gelişmiş ülkelerde yoksullaşan insanların sayısı arttı. Verisi de mevcut: Pandemide dünya genelinde küçük üretici, esnaf, işçi ve memurun toplam kaybının 3,7 trilyon dolar civarında olduğu sanılıyor. Bu da Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) son raporunda yer alan bir data.

İki paragrafla toparlayayım: On dokuzuncu yüzyılda yazan H. George Wells’i, Jules Verne’ü, yirminci yüzyılda Cesur Yeni Dünya’nın müellifi Aldous Huxley’i, 1948’de 1984’ü yazan George Orwell’ı okuyan ve 1984’te Terminatör 1’i ve 1999’da Matrix’i izleyen nesiller; yaklaşan kuralsız, hukuksuz yapay zekâ teknolojisi tehdidini daha net görüyor.

2020’den beri ulus devletlerin, küresel sermayenin ‘tekno-ideolojik’ saldırılarına maruz kalacağını yazıp söylüyorum. Bu noktada yapay zekânın ulus devletlerin kontrolünde olması en büyük gerekliliklerden biridir. Çoklu biçimde örgütlenmiş bir uluslararası kuruluşun organizasyonunda bu, mutlaka yapılmalıdır. Çünkü çoklu seçeneğin karşıtı; tekli, teknolojik dünya ve tek tip insan modelidir.

Ferhat Ünlü'nün önceki yazıları...

Haber Asistanı

Son 30 günün haberleri
📰

Türkiye Gazetesi Haber Asistanına Hoş Geldiniz!

Son 30 güne ait haberleri, spor gelişmelerini veya yazar yazılarını sorgulayabilirsiniz.