Kaydet
|
“Hayır, asla… Bir gizli servise çalışmadım. İngiliz servisi ile kurduğum temaslar onlar adına çalıştığım anlamına gelmez.”
Bu cümleler, ünlü İngiliz casusluk romanları yazarı Frederick Forsyth’ın Mart 2001’de Londra’da yaptığımız röportaj esnasında sorduğum soruya cevap verirken sarf ettiği cümlelerdi. Soru şuydu:
“Başta kendi gizli servisiniz MI6 olmak üzere istihbarat teşkilatlarıyla bağlantınız var mı?”
Aslında verdiği cevap, ülkesinin servisi adına çalıştığı yönündeki bilginin teyidi niteliğindeydi. Çünkü istihbaratın yazılmamış yasalarından biridir: Kesin, sistematik inkâr, çoğu zaman ikrar anlamına gelir. Nitekim Forsyth, aradan yıllar geçtikten sonra 2015’te kendi otobiyografisinde İngiliz Harici İstihbarat Servisi MI6’ya 20 seneden fazla çalıştığını itiraf etti.
Bu yazıda Soğuk Savaş yıllarına giderek Anglosakson (İngilizce konuşan) Batı ve Ortodoks Doğu’nun bugün Ukrayna’da örneğini gördüğümüz savaşının istihbari köklerine ineceğiz. Bunun için 1946 ve 1988 senelerinde hazırlanmış iki orijinal KGB belgesinden yararlanacağım. Bu raporları bana veren kişinin ismini, 2012’de programıma davet ettiğimde canlı yayında hediye ettiği için
-elbette kendisinin de rızasıyla- yazmamda beis yok. Rusya konusunda birikimi derin olan istihbarat uzmanı Cemal Alparslan Ertuğ. Peki, bu raporlar ne anlatıyor? Detaylarıyla bakalım birlikte:
Aslında ilk rapor, yazının girişinde ismi anılan Forsyth’ın o meşhur romanı Dördüncü Protokol’deki gibi bir casusluk hikâyesi. Raporda KGB’nin (Açılımı, Komitet Gosudarstvennoy Bezopasnosti, yani Devlet Güvenlik Komitesidir.) ABD derin devletine sızma operasyonları ayrıntılarıyla anlatılıyor.
NSA, CIA VE FBI’A SIZMIŞLAR
Raporun editörü, edebî editörü ve kıdemli musahhihi bile var. Üzerinde çok gizli yazan istihbarat servisi kitapçığı değil, sanki bir Tolstoy romanı. Öte yandan edebî amaçlarla yazılmadığı da özellikle belirtilerek bir had sınırı çizilmiş. Raporların yazarları Rus ya, bu da normal.
Normal olmayan şey, KGB’nin o dönemde hulul, yani ajan sızdırmayı becerdiği kurumların isimlerinin rapora girmiş olması. NSA, yani Ulusal Güvenlik Teşkilatı, Dışişleri Bakanlığı, Pentagon, elbette CIA ve dâhili istihbarat teşkilatı FBI.
Bunların hepsine de sızmışlar vaktiyle. Amerikalıları istihbaratçıların ‘spotting’ dediği mimleme yöntemiyle kadrolarına dâhil etmişler. Hedeflere yaklaşmak için hobi geliştirmeleri tavsiye edilmiş. Bunlar; golf, balık tutma, tenis, pul, para veya kitap koleksiyonculuğu, hatta kumarbazlık… Özetle ‘Ne gerekiyorsa yapın’ diyor. KGB’nin o dönemdeki devşirme motifinin niceliğine de bakalım (ki bu işlerde genelde para kullanılır) Soğuk Savaş döneminin rayici istihbaratın önemine göre birim başına 300 dolar imiş!
Bugün de ABD ve Rusya arasındaki istihbarat savaşı kızışmış vaziyette. Rus servisi; Amerikan kuruluşlarına, Amerikan istihbaratı ise Rusya’ya sızmaya çalışıyor. Bu arada günümüzde ‘double’, yani çift taraflı çalışan casusların tespiti daha kolay. Bu yüzden dijital takip, tarassuda takılmamak için hâlen istihbaratçıların ‘detrap’ dediği, gizli buluşma noktalarında bilgi alışverişine devam ediliyor. Mezarlıklar mesela ya da tenha park ve bahçeler…
TÜRKİYE’NİN SAVAŞ-BARIŞ İKİLEMİNDEKİ KİLİT KONUMU
İmdi… KGB raporunun ikincisine gelelim. O da 1988 yılında kaleme alınmış. Başlığı aynen veriyorum: ‘Bir Dizi Kuzey Afrika Ülkesinde ABD Kuruluşlarına İstihbarat Olarak Sızma (Hulul) Amacıyla Angaje Ajanlarının Elde Edilmesi ve Eğitilmesi’. Bu rapordan çıkan en önemli sonuç da KGB’nin Soğuk Savaş’ın son yıllarına dek ABD kuruluşlarına sızabilmiş olması. Ancak bu göreceli başarılara rağmen ABD, hem ekonomik hem de istihbarat gücü ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’ni 1991’de mat etti.
Bu arada Rusların, en sık gizli servis ismi değiştiren millet olduğunu söyleyebiliriz. Rusların Çarlık devrinde adı Ohranka olan, Bolşeviklerin ilk döneminde önce ÇEKA, sonra NKVD’ye dönüşen ve nihayet Soğuk Savaş’a damgasını vuran meşhur KGB ile devam eden gizli servisleri var. Bugünkü dış istihbarat servislerinin adı SVR, iç istihbarat servislerinin ismi ise FSB’dir. Peki, niye bu kadar isim değiştiriyorlar. Sebep, rejim değişiklikleri…
Yazıyı şu ana fikirle toparlayabiliriz. Soğuk Savaş yeniden canlandı ve ABD’nin bugün iki rakibi var: Çin ve Rusya. Ayrıca İngiltere ile Rusya, öteden beri istihbarat savaşı içindedir ama kavga; Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan sonra kızıştı.
Türkiye, Yeni Soğuk Savaş’ın bitiş/başlangıç noktasındaki en önemli ülkedir.
Ülkemiz, mazide iki düşman istihbarat konseptinin (Batı/Doğu) sentezini yıllar yılı uyguladı, ama Batı’ya yakındı. Artık denge/istinat noktasında ve dolayısıyla kilit konumdadır. Son iki cümle: Büyük savaşı başlatabilecek muhtemel aktörler belli; mesele, büyük barışın tesis edilmesine kimin öncülük yapacağı… Dünya haritasına nereden bakarsanız bakın cevap, Türkiye’dir.
