Siyasette kurması en kolay cümlelerin başında “İktidara geleceğiz” iddiası yer alır. Neredeyse her siyasi hareket ülkeyi yönetme vaadiyle yola çıkar, her lider kendi döneminin büyük dönüşümünü müjdeler ve kurultay salonlarında geleceğe dair iddialı tablolar çizilir.
Gelgelelim sandıktan birinci çıkmakla koca bir devleti yönetebilmek arasında, çoğu zaman gözden kaçırılan çok derin bir mesafe var.
Çünkü devlet yönetmek, yalnızca aritmetik bir çoğunluğa sahip olmak değildir. Tarihî bir sorumluluk üstlenmek, kapıdaki krizleri henüz ufukta görünmeden sezmek, olası riskleri soğukkanlılıkla hesaplamak ve gerektiğinde günlük oy kaygılarını elinin tersiyle iterek siyasi bedel ödemeyi göze almaktır. Kısacası; ülkenin yarınını, bugünün dar siyasi hesaplarının üzerinde tutabilme iradesidir.
Dün Ankara Spor Salonu’nda ‘Türkiye Yenileniyor’ sloganıyla toplanan Yeni Parti kurultayına da bu gözle bakmak gerekiyor. Özgür Özel’in tek aday olduğu, yeni kadroların belirlendiği bu kurultayda asıl mesele, değişen isimler değil, bu değişimin siyasette nasıl bir karşılık bulacağıdır.
Ancak kurultay salonundaki coşkunun ardında, görmezden gelinemeyecek bir karmaşa da vardı. Dışarıda hukuki tartışmalar, içeride kadro ve güç mücadeleleri… Değişim iddiasıyla yola çıkan bir partinin ilk kurultayında tek genel başkan adayıyla delegelerin karşısına çıkması da bu tablonun dikkat çeken ayrıntılarından biriydi. Anlaşılan o ki isimler ve kadrolar değişirken parti içindeki dengelerin nasıl kurulacağı sorusu henüz cevabını bulmuş değil.
Dahası, siyasi ahlak ve şeffaflık söz konusu olduğunda, bu yapıların taşıdığı çelişkiler çok daha net bir şekilde sırıtıyor. Siyasette asıl test, kendi safınızda ya da yakın çevrenizde iddialar, şaibeler veya yanlışlar belirdiği zaman ne yaptığınızdır. Hakkında en ufak bir iddia ortaya çıktığında Cumhur İttifakı yapısı içinde mekanizmalar derhâl işletilip gereği yapılırken, bu yeni yapının kendi içindeki hataları örtbas eden, iddiaların üzerine gitmek yerine bunları savunan ya da görmezden gelen bir zihniyetin topluma güven vermesi mümkün değil. Eski siyasi alışkanlıklar ve üzerindeki soru işaretleri yerli yerinde dururken yeni bir tabela açmak, geçmişi geride bırakmaya yetmiyor. Kurultay salonundaki coşkunun ardında hissedilen asıl çelişki de buydu.
Vatandaşın zihnindeki asıl soru, bir partinin kendi iç tüzüğünü nasıl değiştirdiği ya da 150 kişilik dev bir Parti Meclisi listesinde kimlerin kalıp kimlerin dışarıda kaldığına dair o karmaşa değil; bu dağınık, ilkesiz ve şaibeleri koruyan yapının Türkiye’yi yönetmeye kalktığında ülkeye ne vereceğidir.
Unutmayalım ki siyaset bir organizasyon işidir ama devlet yönetimi, kâğıt üzerindeki bir organizasyon şemasından ibaret değil. Net bir ideolojik omurgası, temiz siyaset ilkesi ve oturmuş bir kurumsal kültürü henüz tam anlamıyla pişmemiş bu kalabalık kurullar, kriz anlarında karar alma mekanizmalarını kilitleyen birer tartışma alanına dönüşme riski taşır.
Aynı masanın etrafına onlarca farklı sesi oturtabilirsiniz; asıl belirleyici olan, fırtına koptuğunda o kaotik masadan ülkenin geleceğine dair hangi tutarlı ve dürüst kararların çıkacağıdır.
Gelin, bugün Türkiye’nin önündeki tabloya birlikte bakalım.
Hemen yanı başımızda Orta Doğu yeniden şekilleniyor. İran merkezli gerilimler, İsrail’in bölgesel politikaları, Gazze’deki insani yıkım, Doğu Akdeniz’deki enerji mücadelesi ve küresel güçlerin hesapları Türkiye’yi doğrudan ilgilendiriyor. Böylesine kritik bir dönemde Türkiye’nin güçlü bir devlet aklına ve tutarlı bir dış politika çizgisine ihtiyacı var.
Ülkeyi yönetmeye talip olanların da NATO’dan Türk dünyasına, enerjiden savunma sanayisine, Suriye’den Irak’a kadar her başlıkta ne düşündüğünü ve nasıl bir yol izleyeceğini ortaya koyması gerekiyor.
İşte siyasi söylem ile ülkeyi yönetme iradesi arasındaki fark tam da burada ortaya çıkıyor.
Peki, iktidara talip olan bu yeni siyasi aktörler, bütün bu hayati başlıklarda nerede duruyor?
Kurultay salonundaki coşku, sloganlar ve iddialı konuşmalar bir yana, asıl soru; Bu yapı ülkeyi yönetmeye ne kadar hazır? Ekonomik bir krizde hangi yolu izleyecek, uluslararası bir krizde hangi diplomatik adımları atacak, terör tehdidi karşısında nasıl bir güvenlik politikası uygulayacak?
Bunların her birine açık ve tutarlı cevaplar vermek zorunda.
Dahası, kendi içindeki yanlışlarla yüzleşemeyen, iddialar karşısında şeffaf davranamayan bir siyasi anlayışın toplumdan güven beklemesi de kolay değil.
Siyasetin temeli güvendir. Güven, tabelayı yenilemekle, kurultay salonlarını doldurmakla ya da eski alışkanlıkları yeni bir isim altında sürdürmekle kazanılmaz. Seçmen, söylenen sözün hayatta bir karşılığının olup olmadığına bakar. Liderin kürsüde anlattıklarıyla partisinin pratiği arasında tutarlılık arar.
Muhalefet elbette iktidarı eleştirecek. Bu, demokrasinin doğal gereğidir. Ancak eleştirmek başka, yönetmeye hazır olmak başka. Seçmenin karşısına yalnızca itirazlarla değil, ülkenin meselelerine çözüm üreten, kadrosuyla ve ilkeleriyle güven veren bir anlayışla çıkmak gerekir.
Ülkeyi yönetmeye talip olanlar, yalnızca neye karşı olduklarını değil, neyi nasıl yapacaklarını da anlatmak zorunda.
Türkiye'nin ihtiyacı, iktidarı yalnızca bir makam ve seçim zaferi olarak gören bir siyaset anlayışı değil. Devleti bir emanet, iktidarı ağır bir sorumluluk, milletin geleceğini ise bütün siyasi hesapların üzerinde tutan bir yönetim aklıdır.


