Kaydet
|
İnsan, kendi nefsini terbiye etmeye çalışırken bile nice imtihandan geçer. Bir de milyonlarca insanın hayatına dokunan, bir milletin istikbaline yön veren kararların mesuliyetini taşıyan devlet adamını düşünün. Onun imtihanı, omuzlarındaki yük nasıl ölçülebilir?
Ayaşlı Şakir Efendi’ye atfedilen “Siyaset, velâyetten yüksektir” sözü, tam da bu noktada insanı derin bir tefekküre sevk ediyor.
İlk duyduğunuzda insan ister istemez duraksıyor. Nasıl olur? Velâyet dediğimiz; Allah’a yakınlık arayışı, gönlün arınması, nefsin terbiyesidir… Siyaset dediğimiz ise ihtirasların, hesapların ve çetin mücadelelerin iç içe geçtiği bir alandır. Öyleyse bu sözün ardında nasıl bir manevi ve siyasi derinlik yatmaktadır?
Bence burada asıl üzerinde durmamız gereken kelime, "üstünlük"ten ziyade "mesuliyet"tir.
İnsanın kendi nefsini terbiye etmesi, öfkesini yenmesi, hırsına hâkim olması başlı başına büyük bir mücadeledir. Fakat devlet adamlığında bu bireysel mücadelenin yanına, milyonlarca insanın hukukunu gözetme sorumluluğu eklenir.
Alınan bir kararın bir ailenin hayatına, ülkenin huzuruna, hatta gelecek nesillerin istikbaline doğrudan dokunduğu bir görevden söz ediyoruz.
Binlerce yıllık devlet geleneğimizin temelinde de bu şuur yatmaktadır. Devlet, yalnızca bir yönetme gücü değil, millete karşı omuzlanan ağır bir emanettir. Bu emaneti taşımak ise adalet, feraset, sabır ve çelikten bir iradeyi mecbur kılar.
Batı siyaset düşüncesinin önemli isimlerinden Machiavelli, o dönemin çalkantılı siyasi hayatından hareketle hükümdarın yalnızca iyi niyetli olmasının devleti ayakta tutmaya yetmeyeceğini savunuyordu. Ona göre hükümdar, gerektiğinde aslan kadar güçlü, tilki kadar tedbirli olmalıydı.
Bizim medeniyetimizin devlet anlayışı ise meseleyi yalnızca gücün nasıl korunacağı üzerinden ele almaz. Gücü kullanan insanın vicdanını, adaletini ve nefsine hâkimiyetini de merkeze koyar. Hükmetmenin yanında hakkı gözetmeyi, kudretin yanında merhameti, otoritenin yanında hakkaniyeti hatırlatır. İşte irfan geleneğimizin asıl zenginliği buradadır; güce sahip olana bile ahlaki bir ölçü getirir.
Bugün siyasetin hangi tarafında durursa dursun, yarın bu ülkenin yönetiminde sorumluluk üstlenmeye talip olan herkesin bu şuurla hareket etmesi gerekir. Zira siyaset yalnızca iktidara gelme mücadelesinden ibaret değildir; bir ülkenin güvenliği, milletin huzuru ve devletin geleceği söz konusu olduğunda günlük siyasi hesapların ötesine geçebilmeyi gerektirir.
Çünkü güç sahibi olmakla devlet adamı olmak aynı şey değildir. Makam insana imkân ve yetki verir; fakat o yetkinin hangi ölçüyle kullanılacağı, insanın karakterini ve devlet felsefesini ortaya koyar.
Türkiye gibi bulunduğu coğrafyadaki sarsıntılardan doğrudan etkilenen bir ülkenin yönetiminde bu denge hayati bir önem taşımaktadır. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın uzun yıllara yayılan siyasi tecrübesi ve liderliği de tam bu büyük sorumluluk çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Değişen uluslararası dengeler, bölgesel krizler ve Türkiye’nin karşı karşıya kaldığı stratejik meseleler; devlet yönetiminde kararlılığın, dirayetin ve sarsılmaz bir sabrın önemini her gün yeniden göstermekte.
Geçtiğimiz haftalarda MHP Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli ile yaptığım bir görüşmede sarf ettiği bir cümle zihnime derinlemesine yerleşti. Bir dakikanın altmış saniyeden oluştuğunu hatırlatarak, “Bir saniye bile nefsinizi düşünmeyeceksiniz” dedi. Aynı telkini birlikte çalıştığı yol arkadaşlarına da verdiğini öğrendim.
Bu cümlenin altını özenle çizmek gerekir.
Bir saniye bile nefsini düşünmemek… İnsanın makamını, şahsi beklentilerini, kırgınlıklarını ve hesaplarını bir kenara bırakması ne demektir? Yaptığı işi kendi menfaati için değil, üstlendiği vazifenin hakkı için yapması… Alkış beklemeden, karşılık hesabı tutmadan, şahsını sorumluluğunun önüne koymadan fedakârca çalışması demektir.
Bu sözde bana en çok tesir eden, zamanın en küçük birimi üzerinden verilen mesajdı. Bir ömür boyu sürecek bir vazife bilincini bir saniyenin içine sığdırıyordu. Nefisle mücadele, yalnızca insanın kendi iç dünyasında verdiği soyut bir çaba olmaktan çıkıyor, üstlenilen görevin her anına yayılıyordu.
Bazen bir kararın kıymeti alındığı gün değil, yıllar sonra anlaşılır. Bazen de alınmayan bir kararın bedelini gelecek nesiller öder... Bu yüzden siyaset, yalnızca bugünü yönetmek değil, yarının hesabını da bugünden yapabilmektir.
Devlet adamı bazen beklemeyi, bazen sabretmeyi, bazen de bütün haksız baskılara rağmen kararının arkasında dimdik durabilmeyi bilmelidir. Herkesin hoşuna gitmek, her anlık gelişmeye popülist tepkiler vermek ya da günü kurtarmak asla devlet yönetiminin ölçüsü olamaz. Asıl mesele, milletin ve devletin uzun vadeli menfaatlerini her şeyin üstünde tutabilmektir.
Bütün bunların merkezinde ise insan vardır. Zira makam geçici, sorumluluk kalıcıdır. Güç arttıkça insanın etrafındaki sesler değişebilir; alkışlar çoğalırken hakikatin sedası inceden duyulabilir; kişi kendisine emanet edilen makamı kendi mülkü sanma yanılgısına düşebilir. Oysa devletin hafızası kişilerden, milletin ömrü ise iktidarlardan çok daha uzundur...
İnsan bazen kendisini düşünmeyerek büyür... Bazen de kendisini fazla düşündüğü için önündeki emaneti göremez!
Bir saniye bile nefsini düşünmeden, bir ömür milletin emanetini taşıyabilmek… İşte hakiki devlet adamlığının ölçüsü de sırrı da budur.
