Kaydet
|
Antalya önemli bir buluşmaya ev sahipliği yapıyor.
Küresel iklim diplomasisinin en kritik karar mekanizmalarından biri olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), Antalya’da dünyanın dört bir yanından devlet ve hükûmet başkanlarını, müzakerecileri, bilim insanlarını ve küresel sermaye temsilcilerini bir araya getirdi.
İklim krizine karşı somut ve bağlayıcı çözümlerin arandığı bu tarihî zirvede, ülkelerin kurduğu ulusal pavyonlar (temsil adaları) artık yalnızca birer tanıtım alanı olmanın ötesine geçerek, jeopolitik vizyonun, yumuşak gücün ve yeşil ekonomi diplomasisinin sergilendiği stratejik merkezlere dönüştü.
Antalya’daki Kazakistan Ulusal Pavyonunu ziyarete gidiyoruz. Kazakistan’ın temsil adasını teşrif eden Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın, Kazakistan’ın temsil alanını gezmesi ve sahiplenmesi, Türk dünyasının küresel iklim sınamaları karşısında kendi medeniyet değerlerinden beslenen özgün ve güçlü bir çözüm ortağı olarak yükseldiğinin en açık göstergesiydi.
Kazakistan Başbakanı Oljas Bektenov’un COP31 Liderler Zirvesi’ne katılmak üzere Antalya’da bulunması ve ülkesinin iklim vizyonuna doğrudan liderlik etmesi, Astana’nın küresel çevre diplomasisine verdiği stratejik önceliğin en somut nişanesiydi. Başbakan Bektenov’un hükûmet politikaları ekseninde şekillendirdiği ve bizzat sahiplendiği bu yaklaşım, Kazakistan’ın uluslararası platformlarda yalnızca enerji üreten bir ülke olarak değil, yeşil dönüşümün ve bölgesel ekolojik istikrarın başat aktörü olarak konumlandığını da ortaya koyuyor.
Bu noktada meseleye yalnızca ikili ilişkiler penceresinden değil, geniş Türkistan coğrafyasının maruz kaldığı ağır iklim gerçeklikleri üzerinden bakmak gerekiyor. Küresel sıcaklık artışından dünya ortalamasının çok daha üzerinde etkilenen Türkistan havzası, Tanrı Dağları ve Pamir buzullarının hızla erimesi, kuraklık, çölleşme ve Aral Gölü felaketiyle sembolleşen derin bir su kriziyle karşı karşıya bulunuyor. Seyhun ve Ceyhun nehirlerinin beslediği bu kadim coğrafyada suyun azalması, sadece çevresel bir sorun değil, doğrudan gıda güvenliğini, enerji üretimini ve bölgesel istikrarı ilgilendiren bir beka meselesi olarak güncelliğini koruyor.
Türkistan coğrafyasının lokomotif ekonomisi konumundaki Kazakistan’ın, Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in liderliğinde ve Başbakan Oljas Bektenov’un koordinasyonunda geleneksel enerji kaynaklarına dayalı büyüme modelinden yeşil teknoloji, yenilenebilir enerji ve doğal kaynakların akılcı yönetimine dayalı bir kalkınma paradigmasına geçiş iradesi, işte bu kırılgan coğrafi denklem nedeniyle hayati bir ağırlık taşıyor.
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) çatısı altında hız kazanan bu entegrasyonun, önümüzdeki dönemde su diplomasisi, kuraklıkla mücadele ve temiz teknolojiler sahasında daha derinlikli ortaklıklara kapı aralayacağını işaret ediyor.
Konferans süresince yatırım niteliğinde tam 34 belgenin imzalanması ve 38 tematik etkinliğin hayata geçirilmesi, Kazakistan’ın COP31’i salt bir müzakere zemini değil, Türkistan’ın ekolojik dönüşümünü finanse edecek somut bir yatırım platformu olarak da kurguladığını kanıtlıyor. İklim değişikliğiyle mücadelenin mali yükünün ve teknoloji transferinin en çetin tartışma başlıklarını oluşturduğu bir konjonktürde, bu denli kapsamlı anlaşmaların imzalanması, Aral’ın kurtarılmasından yeşil enerji altyapılarının inşasına kadar pek çok projenin sahaya inmesi adına güçlü bir irade beyanı niteliğinde.
Bununla birlikte Kazakistan Ulusal Temsil Alanı’nı zirvenin diğer duraklarından ayıran ve uluslararası konukların zihninde derin izler bırakan diğer etkinliklerden biri de “Kurak Körpe” atölyesi oldu. Sert karasal iklimin ve kıt kaynakların hüküm sürdüğü Türkistan bozkırlarında doğan geleneksel Kazak yama yorganı sanatı Kurak Körpe enstalasyonu, hiçbir kumaş parçasının israf edilmediği, her bir parçanın sabırla birleştirilerek yeni, işlevsel ve estetik bir bütüne dönüştüğü kadim bir bilgeliği temsil ediyor.
Bugün modern dünyanın "Sıfır Atık" ve "döngüsel ekonomi" kavramlarıyla yeniden keşfettiği sürdürülebilir tüketim ilkelerinin, yüzyıllardır bozkır insanının suyun ve toprağın kıymetini bilen hayat felsefesinde var olduğunu görmek son derece anlamlı.
Hasılı, Antalya’daki Kazakistan Ulusal Temsil Alanı, Başbakan Oljas Bektenov’un kararlı siyasi liderliği, 34 yatırım belgesiyle somutlaşan ekonomik vizyonu, Türkistan’ın su ve iklim sorunlarına çözüm arayan yeşil projeleri ve Kurak Körpe ile simgelenen medeniyet derinliği sayesinde COP31’in en çarpıcı diplomasi başarılarından birini temsil ediyordu. Vakti olanlara bu alanı ziyaret etmelerini tavsiye ediyorum.
