Kaydet
|
Sosyal medyada yazmayı çok sevdikleri bir paylaşım türü var. Alıcısı bol, okuyanı, paylaşanı çok.
“Ülke bitmiş” paylaşımları. “Esnaflık bitmiş”, “Ticaret bitmiş”, “İnsanlık bitmiş”
İki temel sebebi var bu paylaşımların.
Birincisi etkileşimi bol. İnsanlara korku pazarlaması yaparak çok kolay müşteri buluyor.
İkincisi de istatistik denen bir yalan var.
Neden yalan? Koca bilim neden yalan oldu şimdi?
Diyelim çok güvenli, çok güvenilir bir ilçede yaşıyorsunuz. 2025 yılında sadece bir hırsızlık, bir cinayet ve bir dolandırıcılık vakası yaşanmış olsun.
2026 yılında da üç hırsızlık, iki cinayet, beş de dolandırıcılık vakası olduğunu varsayalım.
Şimdi bunun haberini hep birlikte yazalım.
“Şok şok şok! Bir yılda cinayet vakaları tam yüzde yüz arttı. Hırsızlık yüzde iki yüz artarken dolandırıcılık vakalarında yüzde dört yüz artış görüldü. Halk panik hâlinde. Esnaf isyanda.”
Hangisi daha çok halkı tedirgin eder? Bir cinayetin ikiye çıkması mı? Yoksa bu haberin %100 artış şeklinde verilmesi mi?
Türkiye’de medyada ve sosyal medyada durum tam olarak budur. İstatistik eliyle korku pazarlamak. Sonra da o pazarlanan korkunun gerçekleşmesi. Kelimenin tam manasıyla “Kendini gerçekleştiren kehanet”.
Peki ne yapacağız, bir cinayet iki cinayete çıktıysa bunu önemsiz mi kabul edeceğiz? Elbette önemli kabul edeceğiz ama istatistikle değil, realiteyle konuşarak. “Biri iki olmaktan nasıl kurtarırız, biri sıfıra nasıl indiririz?” diye düşünerek.
GÜVENE DAYALI TİCARET
Açık açık söyleyeyim kafamdaki planı. Bilenler bilir benim ticaretim el terminalleri, barkod yazıcılar üzerine. En çok satışı bana yaptıran yöntemim, en iyi pazarlama metodum şu.
Müşteriyle konuşurum, kafasında tereddütler varsa, aklı başka bir marka üründe kaldıysa hemen “Gönderelim, deneyin, görün” derim. Daha ilk telefonda. Hiçbir sözleşme, fatura, ödeme, kapora ve saire olmadan.
Çoğu zaman müşteri şaşırır. İnanamaz. Ben de özellikle belirtirim “Hiçbir belge vermenize, ödeme yapmanıza gerek yok, biz müşterimize güveniriz” derim.
Bu güvenin de güven doğurduğuna çok inanırım. Normalde ödemeyi geciktirecek bir firma bile bu güven karşısında daha derli toplu davranır.
Bu yöntemle her yıl binlerce ürün satarım. Alıp da “beğenmedik, geri gönderiyoruz” diyenlerin oranı yüzde üçü geçmez. Peki ürünü aldıktan sonra kayıplara karışanların oranı?
İşte ben orada, bu işe başlarken yüzde iki, üç oranında bir risk payı bırakmıştım. Ama bugüne kadar şükürler olsun hiç dolandırılmadık.
AÇIK HESAP TAKSİT
Hani kredi kartına taksit yokken bir ticaret türü vardı. Senetle taksit. İşte bunu 2026 yılında teknoloji sektöründe uyguluyoruz.
Müşteri arıyor, ürünüme ihtiyacı var ama parası yok. Biliyorum ki cuma gününden cuma gününe ödemeleri geliyor ve toplu para tutamıyor. “Nasıl ödeyeceğiz?” deyince, ben de sıkıntıda olduğunu anladığım anda şu teklifle gidiyorum müşteriye.
“Her cuma ¼’ini gönderirsin, bir ayda bitirirsin”
En son genç bir tekstil firması sahibiyle yaptık. İlk ödemeyi tam zamanında yaptı, ikinci ödemeyi cuma günü aksattı ve bir sonraki hafta başı yaptı. Bunun mahcubiyetini o kadar hissetmiş olmalı ki üçüncü taksitle birlikte dördüncüyü de gönderdi. Hem de biz hiçbir şey söylememişken.
Buraya kadar anlattıklarım aslında ticaret, ekonomi filan değil tamamen sosyoloji ve psikoloji. Muhatabımıza davranışımız onun bize davranışını belirliyor.
Bana ödemesini zamanında yapan, ürünü gönderdiğimde malıma saygı duyup ödemesini yapan insanlar belki de diğer firmalarla ticaretlerinde o kadar güvenilir olmayabilir.
Bazen bir müşteri personelini gönderiyor ürününü almaya. “Ürünü görüp öyle alalım” diyebiliyor. Gelen personel ürüne bakıp ofisine haber veriyor “Tamam, ürünler doğru, bizim istediğimiz ürünler” diye. Yani aslında karşı taraftan bir güvensizlik var. Ama elbette bunu hoş görmek gerekiyor. Ben güvenmeyi tercih ediyorum diye herkesten aynısını beklemek olmaz.
Tabii firmanın çalışanı haber verdikten sonra karşı taraf ödemeyi yapana kadar bir vakit geçiyor. O arada o kardeşimiz oturup bekliyor.
Ben muhtemelen ilk gençlikte böyle çok bekledim firmaların önünde. İçimde ukde kalmış, içime dert olmuş olmalı. Böyle bekleyen olunca çok rahatsız oluyorum. “Al ürünlerini git, para için niye bekliyorsun, para gelir, gelmezse arar söyleriz” diyorum. O an karşımdaki insanın yüzündeki ifadeyi görmeniz gerek.
Yani o kişiyi orada para için bekletmenin rehin tutmaktan ne farkı var? Bana göre farkı yok.
Sonra bir bakıyorum o kişi başlıyor savaşmaya, saat başı “Abi ödeme geldi mi?” diye sormaya.
Çünkü psikolojik olarak onu borçlandırmış oluyor davranışım. Ayrıca firmasına gidince de herkese bunu anlatıyor. Rakiplerden bir değil on adım öne geçiyoruz küçücük bir güven adımıyla.
“İşin hilesi dürüstlüktür” diye çok sevdiğim bir söz var. Yaptığım tam olarak bu. Hile yapıyorum. Dürüst davranarak, güvenilir davranarak ve güvenerek hile yapıyorum.
İş dünyamızda buna ihtiyaç var. Herkes güvensizliği başlatıyor, birilerinin de güveni başlatması gerekiyor diye düşünüyorum.
Ne dersiniz?
