Emine Erdoğan’dan COP31’de 'sıfır atık' çağrısı: Çöpe atılan gıdanın dörtte biriyle 700 milyon insan doyabilir
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi ve Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, Antalya’daki COP31 Liderler Zirvesi’nde gıda israfının insani ve çevresel sonuçlarına dikkat çekti. Çöpe atılan gıdanın yalnızca dörtte biriyle açlıkla mücadele eden yaklaşık 700 milyon insanın doyabileceğini belirten Erdoğan, sıfır atık hedeflerinin hayata geçirilmesi için ortak hareket etme çağrısında bulundu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi ve Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, COP31 Liderler Zirvesi kapsamında Antalya’da düzenlenen “Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan-Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı”nda konuştu.
Emine Erdoğan, küresel olarak üretilen gıdanın neredeyse yüzde 30’unun israf edildiğini belirterek, israfın açlıktan iklim değişikliğine kadar birçok krizi derinleştirdiğini söyledi.
Emine Erdoğan - BM Genel Sekreteri Antonio Guterres
“700 MİLYON İNSANIN DOYABİLECEĞİNİ BİLMEK AHLAKİ BİR ÇIKMAZ”
Tüketim ile refah arasında kurulan bağın tartışmaya açılması gerektiğini vurgulayan Emine Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
“Bugün küresel olarak üretilen gıdanın neredeyse yüzde 30’u israf ediliyor ancak iş burada bitmiyor. Gıda israfı, iç içe geçmiş başka birçok krizi tetikliyor. Çöpe atılan toplam gıdanın sadece dörtte biriyle, dünyada açlıkla mücadele eden, neredeyse 700 milyon insanın doyabileceğini bilmek, başlı başına ahlaki bir çıkmaz.”
Gıda atıklarının küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 10’unu oluşturduğunu ifade eden Erdoğan, bu atıklardan kaynaklanan emisyonların en güçlü türlerinden birinin metan olduğunu belirtti.
Emine Erdoğan’dan COP31’de sıfır atık çağrısı: Çöpe atılan gıdanın dörtte biriyle 700 milyon insan doyabilir
“BİR ZİHNİYET, KÜLTÜR VE MEDENİYET KRİZİ”
Emine Erdoğan, 1950’lerde zamandan tasarruf sağlayan bir yenilik olarak sunulan “tek kullanımlık yaşam tarzı”nın, bugün dünyayı ağır bir atık yüküyle karşı karşıya bıraktığını söyledi.
Küresel çöpün yüzde 40’ını tek kullanımlık plastiklerin oluşturduğuna işaret eden Erdoğan, katı belediye atıklarının 2050’ye kadar iki katına çıkarak yaklaşık 4 milyar tona ulaşmasının beklendiğini aktardı.
Bu tablonun yalnızca çevre sorunu olarak ele alınamayacağını vurgulayan Erdoğan, “Bu, aslında bir zihniyet krizidir. Aynı anda bir kültür ve medeniyet krizidir. Toplumların, geride bıraktıklarının hesabını yapmadan geleceğe yürüyemeyeceklerinin ispatıdır.” dedi.
Emine Erdoğan’dan COP31’de sıfır atık çağrısı: Çöpe atılan gıdanın dörtte biriyle 700 milyon insan doyabilir
İSRAFIN BEDELİNİ ÇOCUKLAR VE DOĞA ÖDÜYOR
Metan emisyonlarının bugüne kadarki küresel ısınmanın neredeyse üçte birinin ana kaynağı olduğunu belirten Emine Erdoğan, bu emisyonların yüzde 60’ının insan faaliyetlerinden kaynaklandığını dile getirdi.
Tarlada görünümü nedeniyle elenen ürünlerden buzdolabında unutulan meyvelere kadar her israfın doğada bir karşılığı bulunduğunu söyleyen Erdoğan, milyonlarca insanın önemsiz gördüğü bireysel davranışların birikerek ağır sonuçlar doğurduğunu vurguladı.
Erdoğan, bu bedeli kimi zaman aç kalan çocukların, kimi zaman iklim değişikliği nedeniyle köyünü terk etmek zorunda kalan insanların, kimi zaman da yeryüzünden silinen türlerin ödediğini ifade etti.
Çözüm için yalnızca teknik bir dilin yeterli olmayacağını belirten Erdoğan, insanların bağ kurup sahipleneceği, değer temelli sistemlerin kurulması gerektiğini söyledi.
“SIFIR ATIK’I KONUŞMAK, ASLINDA HAYATI KONUŞMAKTIR”
Sıfır Atık Hareketi’nin bu dönüşümde hayati önem taşıdığını vurgulayan Emine Erdoğan, insanların tüketim alışkanlıklarını değiştirmesinde değerlerin rolüne dikkat çekti.
Erdoğan, “Çünkü Sıfır Atık’ı konuşmak, aslında hayatı konuşmaktır. İnsanları ekmeği çöpe atmaktan vazgeçirecek olan, sera gazı emisyonları istatistiklerini bilmekten ziyade yeniden nimet fikriyle buluşmaktır.” diye konuştu.
Doğayı “ilahi bir emanet” olarak görmenin önemini dile getiren Erdoğan, çevreyi koruma anlayışının günlük hayatın bir parçası haline gelmesi gerektiğini belirtti.
DÜNYAYA ANADOLU’DAN SIFIR ATIK ÖRNEĞİ
Döngüsel ekonomi, kaynak yönetimi ve sıfır atık gibi kavramların yerel bilgide köklü karşılıkları bulunduğunu anlatan Emine Erdoğan, Anadolu’daki yaşam alışkanlıklarını örnek gösterdi.
“Eskisi olmayanın yenisi olmaz.” sözünün döngüselliğin özünü anlattığını belirten Erdoğan; artan yemekleri değerlendirmenin, mevsimlik ürünleri saklamanın, kırılan eşyaları tamir etmenin ve kıyafetleri onararak kullanım ömrünü uzatmanın bu anlayışın parçaları olduğunu söyledi.
Erdoğan, yerel bilginin kaybolmasına izin verilmeden iklim değişikliğiyle mücadelenin etkin bir parçası haline getirilmesi çağrısında bulundu.
2035 İÇİN ATIK HEDEFİNİ ANLATTI
Doğanın kaynaklarını verimli kullandığını ve atık oluşturmadığını belirten Emine Erdoğan, insanlığın yeniden “doğa okulundan” dersler çıkarması gerektiğini söyledi.
Evlerde oluşan organik atıkların basit yöntemlerle kompostlanarak toprağa kazandırılabileceğini anlatan Erdoğan; iş yerleri, alışveriş merkezleri, oteller ve havaalanlarındaki organik atıkların da gübreye veya hayvan yemi üretiminde ham maddeye dönüştürülebileceğini ifade etti.
Erdoğan, 2035’e kadar küresel yıllık belediye katı atığı miktarında öngörülen artışı en az yüzde 50 azaltma hedefinin bu uygulamalarla mümkün olacağını belirtti. Atıkların yeni bir ham madde kaynağı olarak değerlendirilmesiyle döngüsel malzeme kullanım oranının da en az yüzde 15’e çıkarılabileceğini söyledi.
“HEDEFLER KÂĞIT ÜZERİNDE KALMASIN”
Toplantıyı, sıfır atık hedeflerinin kâğıt üzerinde kalmaması için önemli bir fırsat olarak gördüğünü belirten Emine Erdoğan; yerel yönetimlerin, üreticilerin, gençlerin ve vatandaşların dönüşüme katılması gerektiğini vurguladı.
Gelişmekte olan ülkelerin finansmana, teknolojiye ve bilgiye erişiminin kolaylaştırılması çağrısında bulunan Erdoğan, onarılabilir ve uzun ömürlü ürünlerin teşvik edilmesini istedi.
Erdoğan, “İyi uygulamalarımızı paylaşarak birbirimizden öğreneceğimiz ve hep birlikte başaracağımız bir yola çıkalım.” ifadelerini kullandı.
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol’un moderatörlüğünü yaptığı toplantıda BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de konuştu. Programa devlet ve hükümet başkanları, bakanlar ve uluslararası kuruluşların temsilcileri katıldı.
