İlk dönüşler üç bölgeye

Dört milyon mülteciye kucak açan Türkiye, ilk aşamada Humus, Şam ve Halep’in güvenli, onurlu ve gönüllü dönüş için pilot bölge olması ve daha sonra bu çerçevenin genişletilmesini istiyor.

Kaydet

YILMAZ BİLGEN

Türkiye’nin Rusya, İran ve Şam rejimi ile yürüttüğü görüşmelerde mültecilerin geri dönüşü önemli yer tutuyor. Türkiye, taraﬂara ilk aşamada Humus, Şam ve Halep’in güvenli geri dönüş için pilot bölge olması ve daha sonra bu çerçevenin genişletilmesini istiyor. Ankara’nın tekliﬁ nde dönüş esnasında mültecilerin can güvenliği ve sonrasında mallarının iadesi, tüm özlük haklarının verilmesi ve sürecin garantör ülkeler dâhil taraﬂ arın kabul edeceği bağımsız siyasi, askerî uluslararası niteliğe sahip birimler tarafından kontrolü de var. Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) Yönetim Kurulu Üyesi Yusuf Mahli, Türkiye’nin garantör olduğu bir proje dâhilinde yüzbinlerce Suriyelinin evine dönmekte tereddüt etmeyeceğini söyledi.

EKONOMİK DESTEK SAĞLANACAK

Türkiye öncülüğünde El-Bab, Cerablus, Azez ve İdlib bölgelerinde başlatılan konut projeleri devam ediyor. Bu alana en az 1 milyon kişinin yerleştirilmesi planlanırken rejim bölgelerine gidecek ailelere de ev, işyeri ve arazilerin imarı için fon sağlanacak. Başta AB ve Körfez ülkelerinden sağlanacak fon ile geri dönüş yapan ailelerin mağduriyetleri giderilecek. Suriye geneli tahrip olan alt yapı, fabrika, bina, enerji ve ulaşım hatlarının tamiri için acil gerekli olan paranın 400 milyar dolar olduğu tespit edildi. Suriye rejimi, terör örgütü PKK’nın gasp ettiği petrol gelirlerini kaybetmesi ve ülkede tüm ekonominin felç olması sebebiyle kontrol ettiği Halep dâhil hiçbir bölge de herhangi bir iyileştirme faaliyeti başlatamadı. Ülkede ekmek, su, elektrik krizi ile birlikte akaryakıt temininde büyük zorluklar yaşanıyor.

EMPERYAL OYUN BOZULUR

Suriye Geçici Hükûmeti Eski Müsteşarlarından Muhammed Sermini, şartları oluşmuş bir geri dönüşün Suriye üzerinden planlanan emperyal oyunu mutlak manada bozacağı görüşünü dile getirdi. Suriye’nin PKK, İran, Rusya, ABD ve mütteﬁ ki güçler eliyle sistematik bir biçimde ıssızlaştırıldığına dikkat çeken Sermini, “Türkiye’nin ana aktör olduğu müdahale ile tüm küresel hesaplar alt üst olur. Nüfusu seyreltişmiş bir coğrafya her türden demograﬁ k tanzime hazır hale gelmiş demektir. Bu noktada Şam’a mutlak kontrol verilirse halkımız yeni dramlar yaşamak zorunda kalabilir. Dera örneğinde olduğu gibi rejime her şarttı destek veren güçler hakem ve denetleme-gözetleme makamında olursa çok daha ağır bedeller ödenir. Bu halk Esad’a ve Baas diktasına hiçbir biçimde güvenmiyor. Ancak Türkiye’nin denklemde olması ve güvence vermesi her şeyi değiştirir. Türk tarafının üsteleneceği askeri, siyasi, ekonomik rol bu konuda belirleyici olacaktır” dedi.

FATURAYI TÜRKİYE’YE ÖDETMEK İSTİYORLAR

SMDK Yönetim Kurulu Üyesi Yusuf Mahli, özellikle Batılı güçlerin tüm faturayı Türkiye’ye ödetmek istediği tespitinde bulundu. Başta ABD olmak üzere Suriye’nin Dostları Grubu’nun çok farklı bir noktada konumlandığına vurgu yapan Mahli, “AB’nin Suriye Temsilcisi Don Soenescu, Suriye’nin başkenti Şam’a gitti. Yine Suriye’nin Dostları Grubu üyesi birçok ülke rejimle ilişki kurdu ve BAE, Bahreyn, Umman gibi ülkeler Şam’da büyükelçilik açarak kaldıkları yerden devam etme yoluna gitti. Yine ABD kaynakları, farklı zamanlarda Washington ve Esad rejimi arasında temaslar olduğunu kamuoyu ile paylaştı. Şu an bu ülkelerden bazıları, 2254 sayılı BM kararına imza atmalarına rağmen Türkiye’yi attığı adımlar sebebiyle eleştiriyor. Bu nedenle de güvenli, onurlu ve gönüllü geri dönüş için çaba yürütüyor. Türkiye’nin askeri, siyasi ve ekonomik varlığı hepimiz için tek güvence. Şu an bu gücünü, etkisini rejim bölgelerine taşımak istiyor. Şayet bu alt yapı sağlıklı bir biçimde oluşursa yüzbinlerce kişi evine, köyüne şehrine döner. Bize bu konuda gelen sayısız talep var. Suriye halkı gerçekten yorgun ve biz Türk kardeşlerimizin de yorulduğunu çok iyi biliyoruz. Sadece Esad diktasına karşı Türkiye gibi bir gücün teminat vermesi yeterli.” Suriyeli siyasetçi Semir Alo ise mevcut durumun sürdürülebilir olmadığını onurlu bir dönüşün zemini oluşması halinde sadece Türkiye’den değil dünya geneli Suriyeli mültecilerin evine, vatanına döneceğini kaydetti.

Yayın Tarihi | 16 Ağustos, 2022 - 05:12

Bizi Takip Edin

YORUMLAR