Maden işletmelerine özel mahkeme kurulsun! TBMM İliç maden kazasını araştırma komisyonu önerilerini sıraladı

İliç’te toprak kayması sonucu 9 kişinin hayatını kaybettiği maden faciasını araştırmak üzere TBMM'de kurulan komisyon önerilerini sıraladı. Komisyonda maden işletmelerine özel mahkeme kurulsun denildi.

EMRAH ÖZCAN ANKARA - Erzincan İliç’te toprak kayması sonucu 9 kişinin hayatını kaybettiği maden faciasını araştırmak üzere kurulan komisyon, taslak raporunu tamamladı. 518 sayfalık taslak raporda 79 öneride bulunulurken, maden işletmelerinin denetlenmesi kadar soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin de önemine vurgu yapıldı. Maden işletmeleri için uzman kadroların yer aldığı özel bir mahkeme kurulması önerilirken, bu mahkemelerin madenler için açma izni, izleme ve işletme süreçlerinde uzmanlaşması gerektiğine dikkat çekildi.

Maden kazaları riskinin azaltılmasına yönelik uygulamaların yargısal denetimi konularında da çalışması belirtildi. Altın madenlerinde riskler ve acil durumlara müdahale konusunda alanında uzmanlaşmış teknik bilgi sahibi, tecrübeli ekiplerin kurulmasının zorunlu hale getirilmesi öneriler arasında yer aldı.

Altın Madenciliği faaliyetinden etkilenen sahaların eski haline getirilmesi için rehabilitasyon süreçlerinde harcanacak paranın işletmeden peşinen alınması tavsiye edilirken, bu uygulamanın yasa yoluyla teminat altına alınması istendi. Buna göre, altın madeninin işleten firma işleme aşamasına geçilmeden önce rehabilitasyon bedelini peşinen ödeyecek. İleri aşamalarda hatta kapatma aşamasında kullanılacağı için bu bedellerin nemalandırılması da yasal bir çerçeve ile belirlenecek. Öte yandan, raporda dünya genelinde üretilen altının yaklaşık yüzde 7’sinin teknoloji sektöründe kullanıldığı, bunun da geri dönüştürülebilir bir kaynak olarak değerlendirilebileceğine işaret edildi. Geri dönüştürülebilir ‘Altın Sertifikasyon Sistemi’ oluşturularak, farkındalık sağlanabileceği, bu alanla ilgili olarak altın ve metal madenciliği sektörüne yönelik yatırım teşvikleri artırılması istendi.

Ayrıca, ilkokuldan itibaren Afet ve Yer Bilimleri derslerinin müfredata dahil edilmesi, Türkiye’de madencilik algısının geliştirilmesi amacıyla ilköğretim seviyesinden başlanarak eğitim müfredatında çalışma yapılması, maden meslek liselerinin ve maden yüksekokullarının kurulması önerildi. Bu okullara kayıt yaptırılmasının teşviki için öğrencilere burs verilmesi gerekliliğine de dikkat çekilirken, madenlerde bu okullardan mezun olanların istihdam edilmesinin önemine yer verildi.

"HALK BİLGİLENDİRİLMELİ"

Altın madenciliği özelinde uluslararası kuruluşlarla özellikle siyanür yönetimi noktasında iş birliği sağlanması gerektiği, kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi amacıyla madencilik faaliyetinin yoğun illerde halkın katılımı ile düzenli olarak toplantı organizasyonları tertip edilmesi önerisi getirildi.

"ÜNİVERSİTELER DENETLEMELİ"

Üniversitelerin ilgili bölümlerinin ve bilim insanlarının, bu faaliyetlere ilişkin olarak işletme projesinde beyan edilen üretim yöntemi ve bu hususa mesnet teşkil edilen jeoteknik koşulları yıllık veya her iki yılda bir kontrol ederek uygunluğu veya uygunsuzluğu hususunda düzenli olarak raporlaması gerektiği kaydedildi.