'Petrol fiyatlarının geleceği belirsiz'

Enerji uzmanı ve Bilkent Üniversitesi öğretim görevlisi Necdet Pamir, petrol fiyatlarındaki oynaklığın kaynağının jeopolitik riskler olduğuna dikkat çekti.

Arz kaygılarıyla Brent tipi ham petrolün varil fiyatı 64.34 dolara kadar yükselirken, ABD hafif ham petrolünün fiyatı da 56.64 dolara çıktı.


DHA'nın sorularını cevaplayan Pamir, petrol fiyatlarında jeopolitik riskler faktörünün daha ağırlıklı olduğunu, ABD ve Suudi Arabistan'ın bir taşla bir kaç kuş vurmaya çalıştığını belirterek, şu değerlendirmeyi yaptı:


"Bu bir komplo teorisi olabilir. Gelirinin büyük bir kısmı petrol ve doğalgaz olan Rusya'ya bir ceza vermeye çalışıyorlar. Zaten Rusya'ya Ukrayna gerilimi nedeniyle uygulanan ambargolar var. İran'ı da nükleer müzakerelerde sıkıştırmak, Venezüella'ya da bir ders vermek için yapılıyor. Siyaseten ceza vermek ve bu ortamdan faydalanarak, Rusya'nın petrol piyasasındaki alanını daraltarak Suudi petrolüyle ikame etmek isteniyor."


"Yedek dolar rezervi bulunan ülkeler var"


Suudi Arabistan ve ABD arasında, 1940'lı yıllarda ünlü bir 5.5 saatlik görüşme yapıldığına işaret eden Pamir, "ABD başkanları her zaman bu görüşmeye atıfta bulunurlar" dedi ve şöyle anlattı:


"'Körfez'den kesintisiz petrol akışı sağlamak için, ABD'nin çıkarlarına ters düşmeyecek şekilde, Suudi ailesinin güvenliğini sağla' denilir. On yıllara dayalı bu anlaşmanın değişeceğini sanmıyorum. ABD bugün tükettiği petrolü ithalatla karşılıyor. İşin kopma noktası budur. Suudi Arabistan, Irak ve İran'ın bütçe denkleştirmek için petrol fiyatlarının 80 ile 100 dolar arasında olması gerekiyor. Bunun altında satılan petrol her gün zarar yazıyor. Bu ülkelerde 1 varil petrol çıkarmanın maliyeti 10 doların üzerinde değil. Bunu ne kadar sürdürebilir? Yedek dolar rezervi bulunan ülkeler var, söz konusu ülkeler bunu sürdürebilir. Fiyatlardaki bu durum petrol ithalatçısı Çin'in de çok işine geldiği için ses çıkarmıyor."


ABD Enerji Bakanlığı 2016 için 75 dolar öngörmüş


Pamir, petrol fiyatlarının Rusya ve Venezüella'yı hırpaladığına dikkat çekerek, "Suudi Arabistan bunu nereye kadar götürebilir? Bu 1-2 ay mı sürer, daha uzun mu sürer, bir şey söyleyemiyorum" dedi ve ekledi:


"Petrol fiyatları tahmin ediliyor ama ne kadar gerçekçi tahminler kestirmek zor. Petrol fiyatlarında normal olması gereken bant 80-90 doların altında değil. Çünkü üreticiler maliyetlerini böyle denkleştiriyor. Bu Suudi oyunun bir durma noktası var. 2015 yılı için ABD Enerji Bakanlığı ortalama petrol varil fiyatını 2016 için 75 dolar olarak öngörmüş."