THK da kiralık uçak kullanıyor

Türk Hava Kurumunun yangına uygun uçağı yok. Mevcutlar da yeterince su tutamıyor. Bu yüzden Rusya’dan uçak ve helikopter kiralanıyor.

İki gün içinde Türkiye’nin 71 ayrı noktasında birden yangın çıkması terör parmağı ihtimalini güçlendirirken, eski bir tartışmayı da yeniden gündeme getirdi. Türkiye’nin en eski kurumlarından Türk Hava Kurumunun uçakları neden müdahale etmedi? Orman Bakanlığı, neden uçak değil helikopter kullanıyor? Bu ve benzer sorular birbirini takip etti. Orman yangınlarına müdahale konusunda merak ettiklerimizi bakanlık yetkililerine sorduk. İşte 8 soruda orman yangınları meselesi...

* Yangın birçok şehrimizde peş peşe çıktı. Bu tesadüf mü?
Tesadüf olarak değerlendirmiyoruz. Sabotaj ihtimali de aklımızın kenarında duruyor. İlk defa böyle bir durumla karşı karşıya kaldık.

* Yangına Türk Hava Kurumu uçakları neden müdahale etmedi?
Türk Hava Kurumunun yönlendirdiği 3 uçak ve 18 helikopter yangın söndürme çalışmalarına katıldı...

* Bu, “Türk Hava Kurumunun uçak ve helikopteri var” anlamına mı geliyor?
Hayır. Bakanlık her yıl yangın söndürme hava araçları için ihale açar. Sezon haziran ayında başlar, ekim ayına kadar sürer. İhale iki üç parça yapılır. Türk Hava Kurumu iki yıldır ihalelere katılıyor. Kurumun mali durumu malum. Teminat mektubu verecek gücünün olmadığı yazıldı. Kurum, konsorsiyum şeklinde bir ortakla ihaleye katılıyor. Kendi uçak ve helikopterleri eski. Su tutma imkânı düşük. Onlar da başka şirketler gibi ihaleye Rusya ve Ukrayna gibi ülkelerden kiraladıkları uçak ve helikopterle katılıyor. Bunu araç kiralama şirketleri gibi düşünün. Fakat Türkiye’de belli bir kesim farklı bir fotoğraf oluşturmaya çalışıyor.

* Uçak meselesi çok tartışılıyor. Neden daha çok uçak alınmıyor ve helikopterle müdahale ediliyor?
Türkiye’nin engebeli bir coğrafyası var. Orman arazilerimiz düz değil. Dolayısıyla uçağın çalışma tarzına çok da uygun bulunmuyor. Helikopter hem su almada hem de arazideki çalışmada daha avantajlı. Manevra kabiliyetleri yüksek, her yerden su alabiliyorlar. Bu yüzden 39 helikopter kiralaması yaptık. Hâlihazırda 3 uçak, 39 helikopter, 1.078 arazöz, 281 su tankeri, 2.270 ilk müdahale aracı, 181 dozer ve 501 iş makinesi olmak üzere toplam 4.311 kara unsuruyla yangınlara müdahale ediliyor. Kullanılan su kapasitesi iki yılda neredeyse iki kata yakın arttı. 10 yıl önce sadece havaalanlarında su alımı yapılabiliyordu. Şimdi 4.000 noktada yangınlara karşı oluşturulmuş su havuzu bulunuyor.

SU YERE İNMEDEN BUHARLAŞIYOR
* Helikopterler yeterli mi?
Yeterli. Kiraladığımızın yanında Orman Genel Müdürlüğüne ait 6 helikopterimiz daha var. Herhangi bir problem yok. Yangın söndürmede yanlış bilinen bir şey var. O da şu: Uçak yangını söndürür. Hayır! Havadan ancak yangının etkisi azaltılabilir. Aşağıda sıcaklık 1.000 santigrat dereceye ulaşıyor. Döktüğümüz su toprağa düşmeden buharlaşıyor. Asıl yangınla mücadele karadan veriliyor. 21 bin personelimiz var. Son yangınlara 4.500 civarında arkadaşımız katıldı. Savaşta bir ülkeyi ne kadar bombalarsanız bombalayın piyadeleriniz girmediyse fethetmiş sayılmazsınız. Bizim işimiz de öyle.

* Üç uçak kiralamışız. Kendi uçağımızı neden almıyoruz da kiralıyoruz?
Yangın helikopteri stratejik bir ürün. Her istediğinizde alamıyorsunuz. Bugün alalım deseniz 8-9 yıl beklemeniz gerekiyor. Altı ay kiralama daha az maliyetli. İhaleyi Türk firmalarına veriyoruz. Yerli helikopterimiz Gökbey’in sahalara inmesiyle bu ihtiyacın da karşılanmasını umuyoruz.

* İhaleye giren şirketlere özel bir şart sunuluyor mu? Neden hep Rus uçaklarını görüyoruz?
Ruslar bu konuda daha iyi ve daha uygun teklifi veriyorlar. İhaleye Türk firmaları giriyor. Şirketlere yerli pilot bulundurma şartı getiriliyor. Türkiye’nin muhtelif yerlerinde 4 binin üzerinde su havuzu var. Buralardan alınacak suyu bizim personelimiz yönlendiriyor.

ABD'DE AYLARCA SÖNDÜREMEDİLER
* “Ormanlarımızın yanmasını seyrediyoruz” şeklinde eleştiriler var. Yetersiz kaldığımız doğru mu?
Personel ve kabiliyet açısından kesinlikle yetersiz değiliz. Türkiye, yangınlarla en iyi mücadele eden ülkelerden biri. Amerika’da aylarca süren yangınlar oluyor. Bizde iki üç gün içinde kontrol altına alınıyor. Personelimiz canını ortaya koyarak mücadele ediyor. Silahlı Kuvvetler ve Emniyet’ten sonra en fazla şehidi olan kurum Orman Genel Müdürlüğüdür.