Ünlü jeoloji profesöründen 'artçı' uyarısı: Minimum 1 buçuk, belki 2 yıla kadar uzanabilir

Kahramanmaraş'ta meydana gelen iki büyük deprem sonrası bölgede devam eden artçılara değinen Jeoloji Profesörü Selim İnan, Türkiye'de yılda ortalama 24 binden fazla deprem olduğunu belirtti ve "Buna alışık olmalıyız" dedi. İlk depremde Doğu Anadolu fayının 317 kilometre, Elbistan'daki fayın ise yaklaşık 170 kilometre boyunca kırıldığını söyleyen Prof. Dr. İnan, "Her büyük depremde olduğu gibi artçılar bunda da olacaktır. Çok büyük bir fay kırıldığı için artçılar minimum 1,5 yıl, belki 2 yıla kadar uzanabilir" dedi.

Kaydet

6 Şubat'ta Kahramanmaraş'ın Pazarcık ve Elbistan ilçelerinde meydana gelen 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki iki deprem, ülkenin güneyinde adeta felaketi yaşattı. Binlerce bina yerle bir oldu, 11 kentte can kaybı sayısı 45 bini aştı. İki büyük depremin ardından yaşanan Hatay ve Malatya depremleri ise korkunun artmasına neden oldu. Üzerinden bir ay geçmesine rağmen artçı sarsıntıların sürdüğü bölgede halk tedirginlikle bekliyor. Birçok vatandaş deprem bölgesinden uzakta olanillere göç ederken, uzman isimler ise depreme ve artçı sarsıntılara dair açıklamalarda bulunmaya devam ediyor.

"TÜRKİYE'DE HER YIL 24 BİNDEN FAZLA DEPREM OLUYOR"

Mersin Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü emekli Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim İnan, Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğunu söyledi ve Türkiye'de her yıl 24 binden fazla depremin meydana geldiğini vurguladı. İnan, “Buna alışık olmamız gerekiyor. Son deprem Doğu Anadolu fayının üzerinde Pazarcık ve Elbistan'da meydana geldi. Biz yeri bilimciler olarak yıllardan beri gerek yayınlarla gerek sözlü bildirilerle o bölgede bir deprem bekliyorduk" dedi.

"DEPREMLERİN ZAMANINI ASLA BİLEMİYORUZ"

"Kırılacak parçayı da aşağı yukarı tahmin ediyorduk ve 7 üzeri bir deprem olabileceğini düşünüyorduk" diyen Prof. Dr. İnan, "Ancak bir kez daha söyleyeyim bu depremlerin zamanını asla bilemiyoruz. En son Pazarcık'da deprem 1513 yılında oldu. O yıldan beri çok büyük deprem orada olmadı ve büyük bir enerji birikimi oldu. 500 yıllık bir enerji birikimi var, bu süreçte o bölgenin sürekli sıkıştığını düşünün. Enerji birikti ve en sonunda patladı" diye konuştu.

Ünlü jeoloji profesöründen 'artçı' uyarısı: Minimum 1 buçuk, belki 2 yıla kadar uzanabilir

"BUNU BEKLEMİYORDUK"

İlk depremi bekledikleri için şaşırmadıklarını kaydeden İnan, “Bizi asıl şaşırtan olay hemen o depremden 9 saat sonra Pazarcık'ın hemen kuzeyinde bulunan Elbistan'da 7.6 büyüklüğünde bir depremin meydana gelmesi oldu. Biz gerçekten o depremin olmasıyla büyük bir sürprize uğradık. Bunu beklemiyorduk. O da birinci depremde hasar görmüş olan bölgelerin tamamen yıkılmasına neden oldu" dedi.

Prof. Dr. İnan, açıklamalarının devamında şu ifadeleri kullandı: "Birinci depremin ilk arazi çalışmalarına baktığımızda yüzey uzunluğunun çok fazla olduğunu tahmin edemedik. En fazla 100-150 kilometre olabilir dedik fakat günler geçtikçe araziden gelen veriler Doğu Anadolu fayının 317 kilometre boyunca kırıldığını gördük. Elbistan'daki fay ise yaklaşık 170 kilometre boyunca kırıldı. Dolayısıyla çok büyük bir kırık söz konusu. Depremler bu kırıkların uzunluğuna bağlı olarak büyüklükleri artar. Ya da büyük depremler çok uzun yüzey kırığı oluştururlar. Dolayısıyla bu bölgede 11 tane kenti etkileyen bu deprem çok büyük bir depremdi. Biz gerçekten çok şaşkınız” ifadelerini kullandı.

"BOĞAZDAN GEÇEN GEMİLERİN DEPREME NEDEN OLMASI MÜMKÜN DEĞİL"

Kahramanmaraş'ın ardından en son Hatay'da 2 depremin olduğunu hatırlatan İnan, "Bu şekilde baktığımızda da Doğu Anadolu fayının Malatya'nın hemen güneyinden Hatay'a kadar kırıldığını görüyoruz ve dolayısıyla da gelecek yıllarda o bölgede öyle çok büyük deprem beklemiyoruz. Ama kuzey kesimlerinde deprem olabilir. Biz hangi bölgede depremlerin olabileceğini tahmin edebiliyoruz ama gününü, saatini söyleyemiyoruz. Bunu bazı şeylere bakarak söylüyoruz. Öncelikle o bölgelerde kaç yılda bir deprem olmuş, dolayısıyla gelecekte de kaç yılda deprem olabilir diye bakıyoruz. Eğer o bölgedeki depremler her 30 yılda bir oluyorsa ona göre değerlendirme yapıyoruz. Ancak bir daha belirtmek istiyorum depremlerin gününü, saatini söylemek mümkün değil. Bazıları çıkıp gün, saat verebiliyor. Bunlar tamamen halkımızı kandırmak amacıyla ortaya atılmış komple teorileridir. Lütfen vatandaşlarımız buna inanmasınlar. Bir de boğazdan geçen gemilerin depremlere neden olduğunu söyleyenler oldu. Böyle bir şeyin olması da mümkün değil. Çünkü depremler levha hareketlerine bağlı olarak oluşuyorlar” şeklinde konuştu.

"ARTÇILAR 2 YILA KADAR UZANABİLİR"

Artçıların depremin doğasında olduğunu dile getiren İnan, sözlerine şöyle devam etti: “Bazen böyle büyük depremlerde öncü sarsıntılar da olabilir ama her büyük depremde olabilir. Ardından ana şok deprem gelir ve sonrasında arkasından depremin büyüklüğüne orantılı olarak artçı sarsıntılar meydana gelir. Ancak artçı sarsıntılar hiçbir zaman ana depremden daha büyük olmuyorlar. Bu sarsıntılar da giderek azalarak devam eder.

1999 Marmara depremi 7.4 büyüklüğündeydi, onun artçıları bir yıl sürdü. Bunlar ise ondan çok daha büyük depremler. Dolayısıyla bunların artçıların minimum 1,5, belki 2 yıla kadar uzanabilir. Ancak hiçbir zaman için ana depremi geçmezler hep azalarak devam ederler ama arada bir pik yaparlar. İşte 5.0 civarlarına çıkabilir. Burada şuna çok dikkat etmek gerekir. Özellikle depremde binalar yıkılan bölgelerde artçılar devam edeceği için hasarlı binalara yetkililer bir şey demeden girilmemesi gerekiyor. Bazen ufacık bir sallantıda o hasarlı binalar yıkılabilir."

"ZEMİN GEVŞEKSE BİNA SAĞLAM OLSA DAHİ YIKILIR"

Türkiye'deki birçok deprem bölgesine gittiğini belirten İnan, "Bina yaparken en önemli şeylerden biri de zemindir. Eğer zemininiz gevşek, sulu bir zeminse bu sefer binanız sağlam dahi olsa büyük bir sallantıda yıkılır. Dolayısıyla zemin ve bina kalitesini sağlam yaptığımız sürece depremden korkmayacağız. Eğer buralara bu yüksek binaları diktirmeseydik bunlar olmazdı. Hatay'da bunlar çok belirgin. Gevşek zeminin üzerine çok katlı binaları yerleştirmişler. Aynı şekilde Kahramanmaraş ve Adıyaman ovası da öyle. Bu binaları böyle yerleştirdiğiniz zaman siz depremi zaten çağırıyorsunuz. Ancak o gevşek arazileri ekim alanı olarak kullansak, binaları zemini daha sağlam yerlere ve az katlı yapsak bunları yaşamayız” dedi. (İHA)

Yayın Tarihi | 06 Mart, 2023 - 10:44

Bizi Takip Edin

YORUMLAR