Dededen toruna...

Bir okuyucumuzun sorusu şöyle: "Dedem, iki katlı bahçeli evi, ninem ve babamın üzerine Tapu Sicil Müdürlüğü''nde işletmiş. Dedem lehine intifa hakkı konulmuş. Önce babam, sonra dedem vefat etti. Babamlar 5 kız ve 5 erkek kardeşler. Biz, tapuyu başkalarına satmak istesek, tapuda bir engel ile karşılaşabilir miyiz?"

Cevap: Dedeniz lehine konulan intifa hakkı geçerlidir. Ancak, dedeniz vefat ettiğine göre, alacağınız bir veraset ilamı ile, tapuya müracaatla bu intifa hakkını kaldırmanız mümkündür.

Ayrıca, Tapu Sicil Müdürlüğü''nde satış yapabilmeniz için, iştirak halindeki mülkiyeti müşterek mülkiyete geçirmeniz gerekir. Bu, ya bütün varislerin müracaatı ile olur veya mahkemeden karar alarak olur.

Tapu Sicil Müdürlüğü''nde yerin yarısı size aittir. Ayrıca geri kalan yarısında da Medeni Kanun hükümlerine göre hissedar durumundasınız. Böylece, çoğunluk size geçmiş olur. Bunun için; 1- Ya hisse satışı yaparsınız.

2- Veya, izale-i şüyu denilen taksim suretiyle satış yaparsınız. Burada şufa davasına dikkat etmeniz gerekir. Keza, taksim davasında da paraya çevrilerek satış işlemi gerçekleştirileceğinden, nakdi bir bedel alabilirsiniz.

Kirada adalet Adana''dan Recep Sazak isimli okuyucumuzun sorusu şöyle: "01.01.1990 tarihinde Adana''da 9 m2''lik bir yeri 1.150.000 TL bedelle kiraladım. 1999 yılında malik, tespit davası açtı ve kira bedelini 100.000.000 TL aylık olarak tespit ettirdi. 2000 yılında ben, 120.000.000 TL aylık kira bedeli ödedim. Malik şimdi, aylık bedel 165.000.000 TL olsun diye dava açtı. Dava bilirkişi aşamasında. Ne yapabilirim?"

Cevap: Öncelikle şunu ifade etmek istiyoruz. Malikin yeniden kira tespit talebinde bulunabilmesi için; 15 Aralık 1999 tarihinden önce, size noterden aylık kira bedelinin 165 milyon TL olmasına yönelik bir ihtarnameyi tebliğ etmesi gerekecektir. Bunu yapmadı ise, davanın öncelikle süre yönünden reddi gerekecektir.

İkincisi, mahkeme yolu ile bir tespit yapıldıktan sonra üç akit yıl geçmedikçe yeniden kira tespit davası açılamaz. Sizin olayınızda 1999 yılında tespit yapıldığına göre, 2000 yılı için yeniden kira tespit davası açılamaz.

Üçüncüsü, kira akdinizin hususi şartlarına bakmak gerekir. Aylık kira artışı ile ilgili bir hüküm var mıdır? Var ise, bu hüküm nazara alınır. Yok ise, malik hem dava açamaz ve hem de hiçbir artış talep edemez.

Dördüncüsü, bahsettiğiniz kanun 18 Şubat 2000 tarihinden sonra yenilenen kira akitleri için yıllık % 25 artırım esasını getirmiştir. Sizin akit başlangıç tarihiniz 01 Ocak olduğu için bu hükümden istifade edemezsiniz. Ancak, 01 Ocak 2001 yılında en fazla % 10 artırım yapabilirsiniz.

Beşincisi, sizin de emsal gösterme hakkınız vardır. Eğer bulunduğunuz yer civarında 9 m2''lik bir alan için daha aşağı değerlerle emsal gösterebiliyorsanız bu da nazara alınır ve bilirkişiler de raporlarını buna göre verirler. Son olarak, mahkemeler eski kiracılığınız için % 15 civarında bir indirim yapabilir. Bunun için bir hukukçu tutmanızda fayda vardır.