Ankara''dan Orhan Öztürk isimli okuyucumuzun sorusu şöyledir:
"Belediye konut alanında olan arsamı yeşil alan yapmak için kamulaştırdı. Bu kamulaştırma kararını iptal ettirdim. Aradan yıllar geçtikten sonra belediye bu sefer de arsamı, toplu konut yapmak için kamulaştırmak istiyor. 1-Daha önce kamulaştırma kararı olduğu ve iptal edildiği için, yeni bir kamulaştırma işlemi yapılabilir mi? 2-Kamulaştırma işlemi için ne tür davalar açmamız gerekir? Bunun süresi var mıdır? Nereye açmamız gerekmektedir? 3-Kamulaştırma parasının artırılması için nereye ve hangi sürede dava açmamız gerekmektedir?" Cevaplar: 1- Daha önce başka maksatlarla kamulaştırma yapılması ve bunun iptal edilmesi, aynı sebeple yeni bir kamulaştırmayı önler. Bundan dolayı, orasının yeniden yeşil alan yapılacak olması nedeniyle yeni bir kamulaştırma yapılamaz. Başka maksatlarla yeniden kamulaştırma yapılabilir. Buna engel bir düzenleme yoktur.
KARARIN İPTAL NEDENLERİ 2-Kamulaştırma kararının iptali için idari yargıda dava açılması gerekir. Bu davanın ismine iptal davası demekteyiz. Bu dava, gayrimenkulün bulunduğu yer İdare Mahkemesi''nde açılır. Dava, kamulaştırma kararının tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde açılmalıdır. Bizzat tebligat yapılmaz ise, ilanen tebligatta belirtilen süreler geçtikten sonraki 30 günlük süre içinde açılmalıdır.
Gayrimenkul de iştirak halinde mülkiyet var ise, hissedarlardan birisi dahi dava açabilir. Ancak, bu davanın sonucunda elde edilecek menfaat, sadece dava açanlar için geçerlidir.
Kamulaştırma kararları şu sebeplerden dolayı iptal ettirilebilir. İdarenin aldığı karar da kamu yararı yok ise, veya sebep bakımından sakat ise veya yetki bakımından hukuka aykırı ise veya konu bakımından veya amaç bakımından hukuka aykırı ise bu idari karar iptal ettirilebilir. Bunların da ispatı gerekmektedir.
TEZYİDİ BEDEL DAVASI 3-Kamulaştırma kararına itiraz etmemekle birlikte kamulaştırma bedeline itiraz ediliyor ise veya kamulaştırma kararının iptali davasından netice alınamadığı için bedel dava edilecek ise, işbu dava 500 milyon TL''nin üstünde ise Ğki çoğu zaman öyledir- Asliye Hukuk Mahkemesinde kamulaştırma bedelinin artırılması davası açılır. Bu dava tebligattan itibaren 30 gün içinde veya kamulaştırma kararının iptali davasının kesinleşmesini takip eden 30 gün içinde açılmalıdır. Gayrimenkulün bulunduğu yer mahkemesinde dava açılır.
Bu dava da emsal gösterilerek ve bilirkişiden keşif neticesinde rapor alınarak iddia ispatlanabilir. Yargılama süresi için geçecek zaman için yıllık %50 kanuni faiz işletilir.
KAMU YARARI Kamulaştırma davalarının yumuşak karnı kamu yararı olgusudur. Neyin kamunun yararına olduğu, neyin olmadığı genel prensipler yanında takdiri bir konudur. Bunun için, kamu yararı kavramının Danıştay uygulaması ile açıklanmaya çalışıldığını görmekteyiz. Çünkü idari yargının kararları aleyhine Danıştay''da temyiz imkanı vardır.Tezyidi bedel davalarının kararları için ise Yargıtay''da temyiz yolu da açık bulunmaktadır. Yeşil alan ihtiyacı, sosyal konutlar, karayolu gibi uygulamalar genel olarak kamu yararı kapsamında sayılmaktadır.
