Mal da yalan mülk de yalan

İstanbul''dan M.O. rumuzlu okuyucumuzun soruları şöyle:

1-Dedem vefat etti. Annem, üç kardeşi ile kaldı. Ninem ise daha önce vefat etmişti. Dedemin birkaç parsel tarlası var. Bu malı, sağlığında üç dayım işletiyordu. Halen de bunlar işletiyorlar. Annem bu mallarda mirasçı mıdır? C-1: Miras Hukuku, Medeni Kanun içinde bir kitap olarak düzenlenmiştir. Sorularınızı, Medeni Kanundaki bu düzenlemeye göre cevaplandırmaya çalışacağız. Buna göre, dedenizin vefatı ile dört kardeşin mirasçı olduğu anlaşılmaktadır. Bunların hisseleri 1/4 oranındadır. Bu sebeple, dayılarınızın gayrimenkulü tek başına kullanmaları onların bu tarlalara tek başına malik olduğu şeklinde anlaşılamaz. Bu tarlalara bütün mirasçılar iştirak halinde maliktir.

MALIM DEDİĞİN NEDİR? 2-Dedemden kalan bu tarlalar ile ilgili olarak kanuni hiçbir girişimde bulunmadık. Ne yapmamız gerekiyordu? C-2: Bir kişi vefat ettiğinde ve geriye bıraktığı malvarlığı olduğu takdirde, mirasçıların yapması gereken birtakım işlemler vardır. Bu işlemlerin süratle ve dikkatle takibinde fayda vardır. Halkımız arasında, ölümü takiben hemen bu meselelerin konuşulması hoş karşılanmasa da, kanuni gereklere riayet açısından, konuşulmasında ve bu işlerin bir an önce bitirilmesinde fayda vardır. Sonra, hakların karışmaması ve gecikmenin getireceği sıkıntılar bunu zorunlu kılmaktadır. Bunun için öncelikle veraset ilamı çıkarılması gerekir. Veraset ilamı, ölen kişiye, Medeni Kanun hükümlerine göre, kimlerin mirasçı olduğu ve kime ne miktarda miras payı düştüğünün gösterildiği bir mahkeme kararıdır. Bunun için, Sulh Hukuk Hakimliği''ne müracaat edilir. Nüfus kaydı istenir ve gerektiğinde şahit dinlenerek işlem tamamlanmış olur.

HEPSİ BU KADAR DEĞİL Bundan sonra veraset ve intikal vergisi beyannamesi düzenlenir ve Veraset ve İntikal Vergi Dairesi''ne verilir. Bütün mirasçıların bunu imzalaması esastır. Bu beyannameye, ölenin (murisin) bütün mal varlığı yazılır. Bu cümleden olarak tarlaları, telefonu, aracı, bankalardaki parası ve sair menkul ve gayrimenkul bütün malları yazılır. Bunların değerleri belirtilir ve ölenin mülkü olduğuna dair belgeler eklenir. Bu anlamda, tapunun sureti, vasıtanın ruhsat nüshası, telefonun sözleşme veya faturası gibi belgeler eklenir. Keza, bunlar için verilmiş beyannamelerden de tasdikli bir suret eklenir. Bir de muhtardan ölü kaydı alınıp, ayrıca veraset ilamı eklenir ve pulu da eklenir. Bu işlemin, en geç vefat tarihini takip eden 4 ay içinde yapılması zorunludur. Aksi takdirde cezalı uygulama ile karşı karşıya kalınır.

YETMEDİ DEVAMI VAR Vergi Dairesi''nde gerekli işlemlerin ikmalinden sonra, gerekli intikaller yaptırılır. Bu intikaller, gayrimenkul ise Tapu Sicil Müdürlüğü''nde, araç ise Trafik''te ve sair ilgili yerlerde olur. Tabii, bunların da kendileri için istediği belgeleri ayrıca temin etmek ve bunlar ile ilgili harçları da ödemek gerekir. Bu arada, Vergi Dairesi''ne de intikal sebebiyle, vergi borcu ödenir. Muafiyet sınırları değişken olmakla birlikte, tahakkuk eden intikal harcı ise 5 yıl içinde taksitler ile ödenebilmektedir.