Ortak gider ortak dert
SIR rumuzlu okuyucumuz, "Geçen hafta, Kat Mülkiyeti Kanunu ile ilgili yazınızı okudum. Benim birden fazla dairem var. Dairelerimde kiracılarım oturmaktadır. Kiracılarımın çoğu, tahliye sırasında ortak gider borcu bırakmaktadır. Elektrik ve su giderlerini de ödemeyenleri vardır. Bazıları da, binayı tahrip etmektedir. Biz bu kiracılar hakkında ne yapabiliriz? Zannediyorum, bu dert birçok kişinin ortak derdidir, cevaplarsanız sevinirim" diyor.
Cevap: Maalesef özellikle büyük şehirlerde, okuyucumuzun yazdığı şekilde olan bazı kiracılar olabilir. Tabiidir ki, bunu bütün kiracılar böyle yapıyor şeklinde lanse edemeyiz. Ama, kiracıların, tahliye anında mecuru borçtan ari olarak teslim etmeleri, akdin, kanunun ve aklın gereğidir.
Ortak gider borcunun kiracı tarafından ödenmemesi halinde, malikin müşterek ve müteselsil mesuliyeti sebebiyle, yönetim, bu bedeli malikten tahsil eder. Malik de, bu bedeli kiracısına rücu edebilir.
Elektrik ve su giderleri için de malik ödeme yaptıktan sonra kiracıdan talep ve tahsil imkanına sahiptir.
Mecurda tahribat var ise, mahkeme kanalı ile bunun tespitinden sonra, bedelinin kiracıdan istenmesi mümkündür.
KİRACIYI ARA Kİ BULASIN
Bu durumda, bazı mal sahiplerimiz haklı olarak şu endişeyi taşımaktadır. Mesela, İstanbul 15 milyonluk bir metropol, kiracıyı nereden bulacağız? Böyle olunca da bu zararları sineye çekiyoruz. Aldığımız kiradan fazla masraf yaptığımız oluyor. Bu durum, bizleri başka tedbirler almaya sevk ediyor.
Bazı maliklerimiz bundan dolayı, biz de kiracılardan depozit istiyoruz diyorlar. Burada, depozito almanın veya hava parası almanın hukuka aykırı bir davranış olduğunu ifade etmek isteriz.
Gerçekten de, 6570 Sayılı Gayrimenkullerin Kiralanması Hakkındaki Kanunun 16. maddesinde, şöyle denilmektedir: "Hava parası olarak veya her nam ve suretle olursa olsun bu kanuna göre taayyün eden kira bedelinden fazla para alanlar, bunlar namına hareket edenler veya bunlara tavassut edenler hakkında altı aydan bir seneye kadar hapis ve üç yıllık kira bedeli tutarınca ağır para cezasına hükmedilir. Mükerrirler hakkında bu cezalar bir misli artırılır."
Şu halde, kira bedeli dışında bir bedel olan depozitoyu veya hava parasını almanın hukuken müeyyidesi kanunda açık olarak belirtilmiş ve hem hapis ve hem de ağır para cezası getirilmiştir. Tabii, bu durum, kiracının ihbarı ile gerçekleşecektir. Savcılarımız bu konuda yapacakları tahkikat neticesinde açacakları KAMU davası ile konuyu mahkeme önüne taşıyacaklar ve başta depozit olmak üzere hava parası alanlar veya buna tevessül edenler cezalandırılacaktır.
MAL SAHİBİ NE YAPSIN?
Burada, mal sahibinin zararının nasıl karşılanacağı problemi ile karşılaşılmaktadır. Bunun için, biz kefalet sisteminin geliştirilmesini teklif etmekteyiz. Böylece, müşterek ve müteselsil sorumlu tutulacak olan kefilden bu ortak giderleri ve zararları tazmin imkanımız doğacaktır. Diğer bir husus da elbette yargının hızlandırılmasıdır. Bunun için, avukatlara delil toplama imkanı verilmeli ve taraf vekillerine ilk duruşmaya kadar bütün delillerini toplayarak hakim önüne hazır dosya getirmeleri yolunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu''nda bir değişiklik yapılmalı ve böylece, hakkın sahibine tesliminde hız faktöründen faydalanılmalıdır.
