Ankara''dan Osman Şeker isimli okuyucumuzun soruları şöyle: Birinci katın betonu atılmış olan inşaattan bir daire satın almak istiyorum. Müteahhit bana "Noterden belge verelim" diyor. Buna göre; 1- Bu sözleşme ne tür bir sözleşmedir? 2- Bu sözleşmeyi tapuya götürmem gerekir mi? 3- Kat irtifakı nedir ve ne zaman alınabilir? 4- Kat mülkiyeti nedir ve ne zaman alınır?
SATIŞ VAADİ NOTERDEN OLUR Kıymetli okuyucumuz, gayrimenkullerde satış sözleşmelerinin aslında Tapu Sicil Müdürlüğü''nde yapılması esastır. Çünkü, resmi şekle tabi olan bu sözleşmelerde, tapuda yapılması zorunluluğu vardır. Ancak, kimi zaman ve değişik saiklerle insanların noter yolunu seçtiklerini görmekteyiz. Bu halde ise, noterden düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi yapılması gerekmektedir. Adı üstünde vaat olan bu sözleşme mülkiyeti geçirmemektedir. Ancak, ileride cebri tescil dediğimiz davanın açılmasına sebep olabilmektedir. Ancak, bu gibi durumlarda ise, iyi niyetli üçüncü kişilerin araya girmesi halinde ise, "Atı alan Üsküdar''ı geçer" misali, avuçlar da yalanabilmektedir. Bunun için, noterden satış vaadi sözleşmesinin tek başına yeterli bir işlem olmadığını düşünmekteyiz.
TAPUYA ŞERH KONULMALI 2- Bunun için, noterde yapılan satış vaadi sözleşmelerini tapuya elbette ve mutlaka şerh ettirmek gereklidir. Bu halde, kısa yoldan köşeyi dönmek isteyenlerin köşeye sıkıştıklarını görmekteyiz. Çünkü, üçüncü kişilere aynı muameleyi yapamamkta ve böylece de kötü emellerine ulaşamamaktadırlar. Ancak, kimi zaman tapuya şerh koydurtmakta zorluklarla karşılaşabilmektedir. Özellikle, imarsız yapılar ile ruhsatsız yapılarda, bu muamele mümkün olamamakta ve bundan dolayı, müteahhitler güven duygusunu öne çıkararak işlem yapmak istemektedirler. Buna bir hukukçu olarak olur vermemiz tabiidir ki mümkün değildir. Çünkü, hatırda kalmayıp satırda kaldığı ve birçok güven sözlerinin de yerlerde süründüğü günümüzde, tapu devri veya şerh olmadan para ödenmesinin doğru olmadığını mütalaa ediyoruz. 3- Kat irtifakı, inşaata başlanılırken, tarafların yapmayı düşündükleri binada, kaç daire veya dükkan olacağı ve bunların kimlere ait olacağını gösterir çizelgenin tapu siciline işlenmesidir. Bu hiç de zor olmayan bir yöntem olmasına rağmen, birçok müteahhit bu yolu dışlamaktadır. Bunun sebebi, ihmal olabileceği gibi, imarsız veya ruhsatsız yapılaşma da olabileceğini hatıra getirmektedir. Bunun için, kat irtifakının kurulması alıcı için güven verici bir uygulamadır.
KAT MÜLKİYETİ ESASTIR 4- Kat mülkiyetinin kurulması iskanı alınmış ruhsatlı yapılarda mümkündür. Olması gerekenin bu olduğu açıktır. Ancak, çoğu zaman kaçak yapılaşma veya ruhsata uygun yapının bitirilmemesinden dolayı, iskan alınamamakta ve bundan dolayı da kat mülkiyetine geçilemeyebilmektedir. Bu durumun düzeltilmesi gerektiği inancındayız.
Kıymetli okuyucularımıza kat mülkiyetine geçmiş yerlerden mülk edinmelerini önemle tavsiye ederiz. Aksi takdirde, şufa ve izale-i şüyu davası problemlerinin yanında, belediyelerden para cezası ile yıkım risklerini de üzerlerine hem de para ödeyerek aldıklarını ifade etmek isteriz.

