TV''lerin denetimi
Türkiye''de sürekli şikayet ettiğimiz "TV Denetim Sistemi"
Televizyonların RTÜK yasaları çerçevesinde veya daha da ileri toplumun yükselen değerleri konusunda kendilerine
bir iç anayasa hazırlaması ve bunu harfiyyen uygulaması ile mümkündür.
Bugün TRT''nin dışında
hiçbir özel televizyonda
genel müdür veya yöneticilerin odalarındaki yayını izlemekten öte
bir "Denetim Birimi" yoktur.
TRT''de "Yayın Denetleme Kurulu"ndan geçmeyen
ürün genel müdür istese bile yayınlanamaz. Bu konuda
birçok başka şeyi söylemek veya yazmak yerine
batıdan, Sosyal Demokrat Olaf Palme''nin ülkesinde
TV''ler nasıl denetleniyor. Meliha Ergün''ün İsveç yayın sistemi ile ilgili şu araştırmasına
dikkatinizi çekerim.
İsveç''te özel radyo ve televizyon yoktur. Televizyon, devlet malı da değildir. Yayın kuruluşları kamu yararına çalışırlar. İsveç Yayın Kurumu (Severiges Radio-SR) limited bir şirket olup hisselerinin yüzde 60''ı halk kuruluşlarına (popular movement), yüzde 20''si başta telsiz sektörü olmak üzere sanayiye ve yüzde 20''si basına aittir.
Devletin sermaye iştiraki yoktur. Ancak, SR''nin yönetim kurulunun başkanını ve beş üyesini tayin etmekle yönetimi kontrol üstünlüğüne sahiptir. Diğer beş üyeyi hissedarlar seçer.
Program şirketlerinin devletle yaptığı anlaşmalar, yayınlarda ifade ve haber alma hürriyeti, kalite, faydalılık, çeşitlilik, İsveç dili ve kültürünün korunması, azınlıkların ve özürlülerin nazarı dikkate alınması konularında detaylı kurallar içermektedir.
İsveç Yayın Kurumu''na bağlı dört program şirketinin kanun hükümlerine ve devletle bu şirketler arasında yapılmış anlaşmalara uygun yayın yapıp yapmadıkları Yayın Kurulu tarafından denetlenir. RTÜK''e benzer olan bu yayın kurumu yedi üye ve onların yardımcılarından oluşur. Komisyon başkanı ve muavini hukukçudur.
Kablolu televizyon yayınlarındaki kurallar şunlardır: Yoğun şiddet içeren programlar, pornografik programlar veya etnik gruplarda huzursuzluk oluşturacak programlar veya özellikle İsveç izleyicisine hitap eden ticari amaçlı ve uzun süre devam eden reklam programları yasaklanabilmektedir.
