Akaryakıt istasyonları vergi dairesi gibi

Ham petrolün varili 38 dolara düştü. Temmuz 2008 fiyatlarına göre neredeyse dörtte bire inmiş. Oysa benzinin pompa fiyatı 3.5 liradan 2.8 liraya inmiş. İndirim oranı yüzde 20.

Neden? Akaryakıt ürünlerinde sabit vergi var. Benzin bedava bile olsa yaklaşık 190 kuruş vergi alınıyor. 190 kuruş vergi, 45 kuruş bayi kârı.. Zaten 2.35 kuruş ediyor. Bayi kârı ile benzin fiyatı aynı. Satış fiyatı üzerinden hesaplayınca bayi kârı yaklaşık yüzde 15 gibi görünüyor ama rafineri çıkış fiyatı üzerinden hesaplanırsa neredeyse 45 kuruşa alıp üzerine 45 kuruş koyup satmış gibi oluyorlar. Yüzde yüz. Vergiyi aynı şekilde hesap edince oran yüzde 400 oluyor. Krizdir, tedbirdir, teşviktir, hep konuşuluyor ama akaryakıt ürünleri üzerindeki vergi yükünün azaltılması hiç gündeme gelmiyor. Mesela hiçbir üründe vergi yükü maliyetinin iki katından fazla olamaz, kuralı getirilse vatandaş bugün 2.8 liraya aldığı benzini 1.9 liraya alır. Dolaylı vergilerin adaletsizliği anlatılırken verilen örneklerdendir. Emekli öğretmen de benzine aynı parayı veriyor, serveti 150 milyon dolar olan adam da. İşin edebiyat kısmı bir yana bırakılırsa akaryakıt ürünlerindeki vergi oranının düşülmesi siyasi bir karardır. Vergi kaybına rağmen düşünülebilecek bir karardır. Teşvikse hemen herkesi ilgilendiren geniş tabanlı bir teşviktir. .... Otomobilde aynı çarpıklık var. Bundan bilmem kaç sene önce küçük araç kullanımını teşvik için vergi oranları düzenlenmiş. Motor hacmi 1600 cc''yi geçince vergi katlanıyor. Oysa yeni araçlar eski 1600 cc araçlara göre çok daha az benzin tüketiyor. Aynı model aynı aracın 1800 cc olanı 1600 cc olanına göre daha az benzin tükettiği halde satış fiyatı 12.000 lira fazla.. Vergi dilimi değiştiği için fazla. Giriş fiyatı aynı. Bu çarpıklığın sebebi de izah edilemiyor. .... Bu ülkede gelir ve kurumlar vergisi toplamı ÖTV ve KDV vergisinin yarısından az. Tersi olursa böyle garipliklere ihtiyaç kalmaz.