FON EZİYETİ

Mecburi Tasarruf Fonumuz vardı. Çalışanlar arasında nema adıyla meşhur olmuştu. Şekilden şekile sokuldu. Önce fona kesinti durduruldu, sonra biriken paralar için nema ödenmesine karar verildi, sonra tasfiye edelim denildi. Aynı yıllarda bir de KEY''imiz olmuştu. Konut Edindirme Yardımı. Kimin için ne kadar yatırıldığını araştırmak bile iki yıl sürdü. Bu iki dehşet örneğe rağmen yeniden kıdem tazminatlarını bir fonda toplayalım hesabı yapmak çok akıllı iş gibi görünmüyor. İşsizlik Sigortası fonunda bir miktar para var, herkesi rahatsız ediyor. 30 milyar dolara yaklaşan bir para. Şimdi bunun başka bir şekle dönüştürülmesi üzerinde çalışılıyormuş. Kıdem tazminatı uygulaması kaldırılırsa fona yapılan kesintiler artırılacak, şartlar hafifletilerek fondan işsizlik maaşı alan sayısı artırılacak. Bu üzerinde çalışılan ilk alternatifmiş. Bir diğer düşünce yeni bir fon kurulup işverenden belli bir kesinti yapıp, emekli olan işçiye bugünkü gibi bir para ödenmesiymiş. Üçüncü alternatif ise herkese bireysel hesap açıp kesintilerin bireysel hesap üzerinden değerlendirilmesiymiş. Bir nevi bireysel emeklilik hesabı gibi.

... Ortak fon dipsiz kuyu gibi bir şey..Geçmiş örnekler bu işte başarılı olamayacağımızı gösteriyor. Fonda biriken para usulüne uygun değerlendirilemiyor. Tasarruf fonundaki para gibi. Bireysel hesaplarda değerlendirme işi nasıl olur? Ortak fona göre nispeten iyi olur ama o işi de biz tez zamanda yüzümüze gözümüze bulaştırırız. Uygulamayı iptal ederiz. Biriken paralarınızı emekli olunca vereceğiz, deriz. Eskiler şöyle, yeniler böyle deriz.. Devlet niye bu işlere bu kadar meraklı anlayamıyoruz. İnsanların dörtte biri işsiz. İşi olanların dörtte biri kayıt dışı. Kaydı olanların yarısı yarım beyan..Bu şartlarda işsizlik sigortası fonu da dolaylı olarak zulüm gibi bir şey oluyor. Bir iyilik yapılacaksa bu fonun da tasfiye edilmesi lazım. Tasfiye aşamasında nemada olduğu gibi hak sahibi arama derdi de olmaz. Kesinti işverenden yapılmış. Sosyal Güvenlik Kurumu''nun bütçesine devredilir.

.... İyilik brüt-net uygulamasını kaldırmaktır. İşveren, işçinin eline anlaştığı rakamı versin, vergi vermek, sigorta primi yatırmak veya yatırmamak..sağlık primi yatırmak işçinin derdi olsun. Herkes hesabını kendi tutsun. Kayıt dışı işi biter. Fonlardan ikisinden daha yeni kurtulmuşken üçüncüsünü işçinin, işverenin başına bela etmenin alemi ne? Çalışanın hakkı korunuyormuş gibi görünüyor ama nihayette aleyhine oluyor.

ANLAYANLAR BİZE DE ANLATSIN 2002 öncesinde hükümet ortaklarından birisi öksürse borsa tepetaklak olurdu, çıpa muhabbetinden önce döviz fiyatları artardı. Şimdi ne değişti. Seçim oluyor döviz fiyatlarında tık yok. Sınır ötesi harekât oluyor, tık yok. Kara harekâtı başlıyor, tık yok. Eeee, artık ekonomimiz eskisi gibi değil yerine daha tutarlı, herkesin aklına yatması şart değil ama en azından meraklıların tamam ikna oldum diyebileceği gerekçelere kafa yorup kamuoyu ile paylaşmak iyi mi olur kötü mü?