He­le dur ba­ka­lım

Dük­kan sa­hi­bi:

"Tem­muz­da so­ran­la­ra ki­ra 2500 YTL di­yor­dum. İki ay boş kal­dı. Ekim­de ge­len bu fi­yat­lar ba­na uy­maz, de­di. 2500 li­ra­lık ye­re 1250 ver­di. Boş kal­ma­sın­dan­sa de­yip ver­dim.. İki ay ol­du ol­ma­dı ara­dı, ''bu pa­ra­yı öde­ye­mi­yo­rum, çı­ka­ca­ğım'' de­di. 1000 li­ra olur­sa ka­la­ca­ğım, de­se kal di­ye­ce­ğim." Bu kü­çük ör­nek­ten bir ye­re va­ra­bi­lir mi­yiz? Bir ye­re va­ra­bi­lir mi­yiz der­ken sı­kın­tı­nın de­re­ce­si­ni gös­te­rir mi an­la­mın­da so­ru­yo­rum. Ga­li­ba gös­ter­mez. Bi­rin­ci­si hâ­lâ bur­nun­dan kıl al­dır­ma­yan, işi­ne ge­lir­se, di­yen mal sa­hip­le­ri var.. İkin­ci­si arz ta­lep den­ge­si her semt­te ve kat­man­da ay­nı şe­kil­de bo­zul­ma­dı. Yay­gın usul şöy­le: Eh ma­dem sı­kın­tı var, bu se­ne zam yap­ma­ya­lım. İkin­ci­si, sı­kın­tı de­yin­ce ge­niş kit­le­le­rin, iş­siz ka­la­nın, ev ki­ra­sı­nı öde­ye­me­yen in­san­la­rın, kart bor­cu tı­ka­nan in­san­la­rın der­di ak­la ge­li­yor. O in­san­lar için fi­la­nın dük­ka­nı­na 1000 li­ra­ya bi­le ki­ra­cı bu­la­ma­ma­sı fan­te­zi sa­yı­lı­yor. Ken­di der­di­nin ya­nın­da dert sa­yıl­ma­sı­nı bi­le ya­dır­gı­yor. Oy­sa on­la­rın der­di de­ğil gi­bi gö­rü­nen bu ko­nu­la­rın ucu dö­nüp do­la­şıp on­la­ra da­ya­nı­yor.

... Ka­mu­da ça­lı­şan ar­ka­daş­la­rı­ma ta­kı­lı­yo­rum.. Gün si­zin gü­nü­nüz di­yo­rum..İş­siz ka­lır mı­yım kay­gı­nız yok, maa­şım bu ay öde­nir mi kay­gı­nız yok..Ban­ka­lar da si­zi se­ver. Alım gü­cü­nüz de art­mış olur.. Gü­lüm­sü­yor­lar. Kriz var­mış, de­rin­le­şe­cek­miş, sı­kın­tı da­ha da bü­yü­ye­cek­miş vs. de­yin­ce in­san­lar hak­lı ola­rak işe ken­di açı­la­rın­dan ba­kı­yor­lar. Ba­zı şey­le­ri ön­gö­re­bil­se­ler ka­rar ver­me­le­ri ko­lay ola­cak. Geç­miş­te­ki sı­kın­tı­lar bu dö­nem için em­sal sa­yıl­mı­yor. Hiç kim­se 2001''de şun­la­rı ya­şa­mış­tık, bu­gün de ben­ze­ri­ni ya­şa­rız di­ye­mi­yor. Ben­zer bir ta­ra­fı yok. Çık­maz so­kak­ta de­ğil­se bi­raz kü­çü­lüp bü­zü­lüp bek­le­rim di­yor..Çık­maz­day­sa..İşi­ni tas­fi­ye et­mek­le di­ren­mek ara­sın­da bo­ca­lı­yor. Na­dir de ol­sa et­ki­len­me­yen­ler var..On­lar da fır­sat bu fır­sat bi­raz da­ha bü­yü­ye­bi­lir mi­yim, di­yor ki, anor­mal bir ta­ra­fı yok. Ne­ti­ce­de bu ki­min kri­zi so­ru­su­na ma­sa ba­şın­da ve­ri­len teo­rik ce­vap­la­rın faz­la bir an­la­mı yok­tur. Kriz­ler­de ka­yıt­dı­şı­lı­ğı­mı­zın yük­sek­li­ği ge­çen dö­nem­ler­de avan­taj ol­muş­tu. Bu se­fer işin ka­yıt­dı­şı kıs­mı ka­yıt al­tın­da­ki kıs­mı­nın ma­ruz ka­la­ca­ğı dar­be­yi ab­sor­be ede­me­ye­cek gi­bi gö­rü­nü­yor.