MAKSAT MUHABBET OLSUN MU?

Brüt maaşı 600 YTL olan özel sektör çalışanının eline geçen net maaş ne kadar? 301 YTL. Kesinti ne kadar? Yüzde 50.. Bu rakam SSK''da tavan maaşa kadar değişmiyor. Adamın brüt maaşı 3450 lira olduğu zaman eline geçen net maaş 1730 lira oluyor. Kesinti yine yüzde 50. Tavan maaşla taban maaş arasındaki fark şu: Tavandan maaş alanın vergi dilimi 3 aydan sonra değiştiği için kesinti artıyor. Mesela ilk üç ay 586 lira vergi öderken, sonraki üç ayda bu rakam 792 liraya çıkıyor. Bu hatırlatmayı iki şey için yaptım:

Birincisi, bir milletvekili Devlet Bakanına yazılı soru önergesi vermiş. Kayıtdışı istihdamın ne kadar olduğunu sormuş. Bakan da, yüzde 50 demiş ve detaylar vermiş. Efendim geçen sene 51 miş de bu sene 50''ye düşmüş. Şu kesinti oranlarına bakınca sanki kayıtdışılık özellikle teşvik ediliyormuş gibi geliyor insana. Çalıştırdığın adama 100 lira vereceksin, 100 de oraya buraya yatıracaksın. Kolay iş değil. Kayıtdışılığın dışında, bir de bordrolarda düşük gösterilme uygulaması yaygın..Bu uygulama nasıl isimlendiriliyor, bilmiyorum. Bu yüke bir çare bulunmadığı müddetçe kayıtdışılık böyle devam eder gider. Sıkboğaz etmek çare değil. ..... Sosyal Güvenlik Kurumları''nı tek çatı altında toplayan kanun Meclisten geçti. Bugünden yarına beklenen faydaları sağlamasa bile atılması gereken bir adımdı. Tasarıyı dikkatle okuyanlar şunu fark etmiştir. Yeni düzenleme halihazırdaki sigortalılara, emekli olanlara ek bir külfet getirmiyor. Uzun, hatta çok uzun vadeli bir düzenleme. İtiraz edilecek bir tarafı yoktur. Bu düzenleme esnasında Çalışma Bakanı''nın bir açıklaması oldu. Halen emekli olup bir işte çalışanların önüne iki seçenekle çıkacağız dedi. Hem emekli maaşı alıp hem çalışanlara denilecekmiş ki: Ya maaşından vazgeç çalışmaya devam et, çalışma hayatından çekildiğin zaman emekli maaşın artsın.. Ya da çalışanlar kadar prim öde. Peki 600 YTL (ki bu grupta en yaygın maaş) brüt maaş alan bir sigortalıdan yapılan kesinti ne kadardı? 299 YTL. Hem emekli maaşı alıp hem çalışandan yapılan kesinti ne kadar? 266 YTL: Yani ya çalışanlar kadar prim öde diyecekleri adam 30 lira eksik ödüyor. Kaybı 30 lira olacak adama, emekli maaşından vazgeç, ilerde artar demek ne kadar mantıklı? Bütün bu gürültü patırtı 30 lira için mi, emekli olup destek primi ödemeden kayıtsız çalışanlar için mi? 3.5 milyona yakın insan, hem emekli maaşı alıyormuş, hem de çalışıyormuş. Destek primi ödeyenlerin maliyeti işveren için normal çalışanla aynı..Daha az değil. Emekli için yüzde 30 prim ödeniyor, çalışan için yüzde 33.. Emekliden işsizlik sigortası kesilmiyor..Tek fark bu. İnsan bir taslak hazırlarken, muhatabına seçenek sunmaya hazırlanırken empati kurar.. "Ben olsam bu durumda ne yapardım, neyi seçerdim" diye düşünür..Sonra ortaya çıkar. Bu seçenekle, emekli çalışanların ne kadarını çalışma hayatından çekebileceklerini hesap ediyorlar?..

> Beyza Zapsu "Karma namaza Zapsu''nun eşi de katıldı, diyorlar. Eşim Beyza Hanım, kızım trafik kazası geçirdiği için şubat sonundan beri Amerika''da.. Daha ne diyeyim. Tekzip etmeyi bile düşünmüyorum."

Cüneyd Zapsu