P­la­ka ti­ca­re­ti

İs­tan­bul''da tak­si pla­ka­sı 500.000 YTL. Tak­si pla­ka­sı de­yin­ce ne an­la­şıl­dı­ğı­nı bil­me­yen var mı­dır?

Ca­nı is­te­yen sa­tın al­dı­ğı bir ara­cı sa­rı­ya bo­ya­ya­rak tak­si­ci­lik ya­pa­maz. Bu hak sı­nır­lı sa­yı­da in­sa­na za­ma­nın­da ve­ril­miş. Za­man için­de ih­ti­ya­ca gö­re ye­ni hak­lar (pla­ka­lar) pi­ya­sa şart­la­rın­da da­ğı­tıl­mış. Hak el­den ele alı­na sa­tı­la bir pi­ya­sa oluş­muş. Bu­gün bu ci­var­da (500.000 YTL) gi­dip ge­li­yor. Es­ki­den iş yer­le­ri­ne ha­va pa­ra­sı adı al­tın­da bir be­del öde­nir­di, onun gi­bi bir sta­tü­sü var. Pla­ka­sı olan ne ya­pı­yor..İs­ter­se sa­de­ce pla­ka­sı­nı ki­ra­ya ve­ri­yor..Bir be­de­li var. Ay­nı fi­ya­ta alı­na­bi­le­cek em­lak­tan da­ha çok ge­li­ri var. İs­ter­se bir araç alıp gün­dü­zün ken­di­si bu işi ya­pı­yor, ge­ce ki­ra­ya ve­ri­yor..Ya­hut ge­ce gün­düz iki ay­rı ki­şi­ye ki­ra­ya ve­ri­yor. Baş­ka­sı­na ait araç­la tak­si­ci­lik ya­pan nor­mal za­man­lar­da bi­le ay­lı­ğı­nı 1500 li­ra­nın üs­tü­ne çı­ka­ra­mı­yor. Ço­ğu za­man an­cak tak­si sa­hi­bi­ne öde­ye­ce­ği yev­mi­ye­yi to­par­la­ya­bi­li­yor. Gün­lük 30 YTL ile evi­ne dön­dü­ğü çok olu­yor. Ay­rı­ca bir di­zi ted­bi­re rağ­men kor­san pla­ka­la­rın önü­ne ge­çi­le­mi­yor. Ay­nı pla­ka­dan iki ay­rı araç olu­yor. Mü­ker­rer pla­ka­la­rın da­ha çok ka­mu ça­lı­şan­la­rı­na ait ol­du­ğu, ko­run­du­ğu ima edi­li­yor. Yi­ne ti­ca­ri tak­si sa­yı­sı ka­dar kor­san tak­si ol­du­ğu söy­le­ni­yor. Tam sa­yı­sı­nı bi­len yok. Adı ren­ta­car ol­muş. Alan ra­zı, sa­tan ra­zı do­la­şıp du­ru­yor­lar İs­tan­bul''da. Kor­san tak­si­ler dev­re­ye gir­me­sey­di, bu­gün her­hal­de bir tak­si pla­ka­sı bu­gün­kü fi­ya­tı­nın üç ka­tı­na alı­cı bu­lur­du. Bu 50 yıl­lık bir ge­le­nek. Hiç­bir yö­ne­tim bu prob­le­mi kö­kün­den çö­ze­cek bir dü­zen­le­me ya­pa­ma­dı. Şim­di ay­nı ko­nu yi­ne gün­dem­de. Ka­ra­yol­la­rı Tra­fik Ka­nu­nu Tas­la­ğı yü­rür­lü­ğe ay­nen gi­rer­se pla­ka­lar alı­nıp sa­tı­la­ma­ya­cak­mış. Bu işi yap­mak is­te­yen be­le­di­ye­den 5 yıl­lık yet­ki bel­ge­si ala­cak­mış, beş yı­lın so­nun­da tak­si­ci­lik ya­pa­cak­sa bel­ge­si­ni ye­ni­le­ye­cek, bu işi bı­ra­ka­cak­sa gö­tü­rüp be­le­di­ye­ye ia­de ede­cek­miş. Baş­ka­sı­na dev­ret­me, sat­ma, ki­ra­la­ma hak­kı ol­ma­ya­cak­mış. Pla­ka sa­hip­le­ri fe­ve­ran et­se de bir çö­züm gi­bi gö­rü­nü­yor.

Bel­ki mağ­du­ri­ye­ti azalt­mak için ge­çiş sü­re­si ve­ri­le­bi­lir. O sü­re için­de za­ten pla­ka fi­yat­la­rı dört­te bi­re, beş­te bi­re ka­dar dü­şer. Kor­san tak­si­ci­li­ğe ih­ti­yaç kal­maz. Sü­re­nin so­nun­da ise bel­ge, bu işi ger­çek­ten ya­pan­la­ra, şart­la­rı uy­gun olan­la­ra ve­ri­lir. Ve­ri­lir de da­ğı­tı­mı, ko­ta ta­yi­ni, da­ğı­tım­da­ki su­is­ti­mal­ler na­sıl ön­le­nir? Mü­ra­ca­at sı­ra­sı­na gö­re mi olur..Geç­miş­te bu işi ya­pan­la­ra ön­ce­lik ve­ri­le­rek mi işe baş­la­nır, de­ne­tim me­ka­niz­ma­sı na­sıl ça­lı­şır..Mes­lek oda­sı­nın ye­ni dü­zen­de ro­lü ne olur..bel­li de­ğil.

Ba­ka­lım bu se­fer bu dü­zen­le­me su­lan­dı­rıl­ma­dan yü­rür­lü­ğe so­ku­la­bi­le­cek mi?