Tuz yalamış koyun misali

Yıllar önce TRT'nin radyo tiyatrolarında dinlemiştim.

Köyün çobanı ağanın kızına âşık oluyor, ağa da şart koşuyor; diyor ki:

-Koyunlara tuz yalatıp iki gün susuz bırakacağız, sen onları kaval çalarak hiç su içirmeden dereyi geçirebilirsen kızım senindir.

Çobanın bir marifeti var: Kavalla koyunlarını yönlendirebiliyor. Sürüyü yatırıyor, kaldırıyor, sıraya dizip köye yönlendiriyor vs.

Anlaşma gereği tuz yalatılıp susuz bırakılan koyunları çoban teslim alıyor, yanık kaval sesiyle onları dere kenarına götürüyor hiçbirine su içirmeden karşıya geçiriyor ve muradına eriyor.

....

Kamuoyunu yönlendirmek tuz yalayan koyunları su içirmeden dereyi geçirmekten farklı değil. Bu işi hayranlık uyandıracak derecede güzel yapan insanlar var. Biz onları görmüyoruz. Onlar hepimizi kullanıyor.

Bizler de sanki duyduğumuzu, okuduğumuzu, gördüğümüzü muhakeme edip kül yutmaz bir edayla kendimize göre doğruyu seçerken yine onların çizdiği yoldan geçiyoruz.

Onların işaret ettiği tarafa doğru gidip onların istediği sesi çıkarıyoruz.

Gönlümüz arzu ediyor ki, bizde de böyle kamuoyunu yönlendirme mahareti olan insanlar, uzmanlar olsun. Ya başkasının kaval sesine (pleybek) yapıyorlar ya da 40 yıl öncesinin iptidai metodlarıyla kamuoyu oluşturmaya çalışıyorlar. Örnekten devam edecek olursak susuz koyunları dereden sürükleyerek geçiriyorlar. Bu da fireyi arttırıyor, maliyeti yükseltiyor, enerjimizi tüketiyor.

.....

Demokrasilerde resmî ideoloji yok.

Diktatörlüklerde, istihbarat teşkilatınızın birinci görevi ne olur?

Diktatöre yönelik faaliyetlerin takibi..Diktatör devrilince ne olur, teşkilat mensuplarınız boşta kalır..Saddam gitti, iş bitti gibi olur.

O saatten sonra diktatör aleyhine faaliyetle ülke aleyhine faaliyeti ayırt edemezler. Militan gibi çalışan, ideolojisi muhakeme yeteneğini örten bürokratlar da işe yaramaz hale gelir.

Meşhur Alman politikacı, Hans Dietrich Genscher, politikadan ayrıldıktan sonra danışmanlık teklif eden başbakana, "Ben soğuk savaş dönemi politikacısıyım. Zihni melekelerim o günün şartlarına göre şekillendi. Dünya değişti. Yeni döneme ayak uydurup size faydalı olamam" demişti.

Resmî ideolojiye fedailik edenlerin de zihni dumura uğruyor. Kötü niyetli olmasalar da ülkeye zarar veriyorlar.

Yeni düzeni kavrayamıyorlar.