Eskiden futbolcu alım-satım işleri ile ilgilenenlere "Simsar" denilirdi. Sansar der gibi, yani kurnaz... Yani işvebaz...
Adama "Futbolcu Simsarı" denildi mi; işin içinde alavere-dalaveresi, 40 türlü yamuğu var demekti. Bunların içinde bazıları; sezon sonlarında adam kaçırır, rakip kulüplerden gizler, istedikleri takımlarla sözleşme imzalatırlardı. Yaptıkları işler hep yamuk olduğu için; asla kurumlaşmaya gidemedi, tüzel kişi haline gelemediler. Bizim federasyonlar da, bu tür asalakları adam etmek için, hiç bir yasal prosedür hazırlamaz; müdahale etme gereğini duymazdı. Onlar da istedikleri gibi at oynatırlardı. * * *
Şimdi artık "Futbolcu Simsarı" lâfı pek kullanılmıyor. Adları modernleşti. Kimileri "Menecer", kimileri "Menajer" diyor. Hangisi doğru diye soracaksınız. Farketmez! Dilimiz o kadar çorba oldu ki; biri İngilizce okunuşu ile, diğeri Fransızca okunuşu ile söylüyor. Ama işin tuhafı, ikisi de doğru değil! Bu işin bilinen uluslararası adı, FIFA''nın resmi tanımıyla; AJAN''dır. Ama ajan derken; aklınız casus filmlerindeki kara gözlüklü ve yakası kalkık pardesülü ajanlara kaymasın... Türkçe karşılığı "Temsilci" konumundaki Ajan... * * *
FIFA, ne idüğü belirsiz adamların, uluslararası transfer işlemlerinde etkinlik kazanmasına fena halde içerlemişti... 1 Temmuz 1997 yılından beri yürürlüğe koyduğu yeni statüye göre; artık FIFA lisansı almak şart! Bunun için de; önce kendi ülkelerinin federasyonları tarafından yazılı veya sözlü, ya da ikisi birden, sınava tabi tutulmak zorunda... Bunların futbol kurallarını, kendi federasyonlarının ve FIFA''nın bu konudaki prosedürünü bilmesi şart... Bunu da, gireceği sınavlarda ispatlaması gerekiyor.... Bu aşamadan başarıyla geçtikten sonra da; Uluslararası Futbol Birliği''ne, 200 bin İsviçre frangı tutarındaki teminat mektubu vermek zorunda... Lisansını ancak öyle alabiliyor.
FIFA bu konuda çok titiz. Üye ülkelere gönderdiği bir uyarı yazısında; uluslararası transfer işlemleri için, FIFA lisansı olmadan aracılık edenlere yüz verilmemesini... Fırsat verilmemesini... Yetki verilmemesini ısrarla istiyor. Bu kurala uymayan futbolcu, kişi, hatta ulusal federasyonların cezalandıracağını ihtar ediyor. * * *
Uluslararası Futbol Birliği; bu konuda lisans zorunluluğunu ortaya koyduktan sonra, Avrupa''da önemli gelişmeler oldu. İngiltere''den 63 , İspanya''dan 55, Almanya''dan 45, Fransa''dan 39, İtalya''dan 39, Belçika''dan 21, hatta bir avuçluk ülke İsviçre''den bile 17 menecer FIFA lisansı aldı. Karar çıkalı 2 yıl oldu; ama bizden müracaat edenlerin sayısı sadece 5... Bunlar; Harun Aslan, Ceylan Çalışkan, Adnan Demir, Sadettin Saran, Erkan Sancaklı... Erhan Önal futbolu bıraktığından bu yana, yıllardır bu işi yapıyor. Onun gibi bu işten para kazanan, yığınla kişi ortalıkta dolaşıyor...
Yurt içi, yurt dışı; her tarakta bezleri var... Niye lisans almazlar? Adam olmamız için... Hizaya gelmemiz için... Doğruyu seçmemiz için... Gereğini yapmamız için; illâ da FIFA''nın kızılcık sopası mı gerek? İllâ birileri, bizi dürtecek mi? * * *
Herşeye rağmen, gene de bazı olumlu gelişmelere rastlıyoruz. Geçenlerde Saffet Sancaklı, kardeşinin üstüne FIFA lisanslı bir büro açtı... Yani işe, doğru yönden başladı. Aferin! World Soccer adlı uluslararası bir menecerlik bürosu da; İzmir''den sonra İstanbul''da da şubesini açtı. Bu büro, FIFA lisansına sahip... Ancak büro sahibi Ertan Göksu, bu lisansını Türkiye adına değil, Almanya adına aldı. Bir çok ünlü futbolcuyu ülkemize getiren Bayram Tutumlu''nun da lisansı, İspanya''ya ait... Bu şu demektir: Türkiye''deki Türkler, uyuyor... Ya da rahatlığa alışmışlar... Sınava gir, sorgulan... Sonunda da 200 bin İsviçre franklık banka teminat mektubu yatırmak, zorlarına gidiyor. Çağı yakalamak istemiyorlar... Halâ Simsar kalmak istiyorlar. Hatırlatayım, FIFA böyle kalmak isteyenlerin burnunu fena sürtecek. Söylemedi demeyin!..
