10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, TBMM''de, Yeni Yasama yılını uzun bir konuşma ile açtı. "Hukuk-Anayasa dersi ile hükumete, muhalefet lideri gibi imalı cevaplar" karışımı, seksen sayfalık, alışılmışın dışındaki bu konuşmada, Cumhurbaşkan''ının yetkileri, Anayasadaki yargı denetimindeki muafıyet maddeleri hususunda, çoğu satırları arasında, manidar dokunmalar vardı. Bana bir uzlaşma ve diyaloğun değil, aksine, bir "meydan okumanın" işareti olduğu izlenimini verdi...
Cumhurbaşkanının yetkileri Daha Cumhurbaşkanlığına seçilmeden önce Cumhurbaşkanının, Anayasadaki yetkilerinin fazla olduğunu söyleyen Sezer, herhalde Hukuk Devleti uğruna bu yetkilerin azamisini kullanacağı ve kullanmakta da olduğu için, bu konudaki düşüncelerini, fazla vurgulamamış! Sezer''in konuşmasında, açıkça belirtilmediği ve -Frenklerin deyimi ile, "mevcut olmaması ile dikkati çeken" veya çekmesi gereken- bir konu var: Yüksek Askeri Şûra Kararlarının da, yargı denetimine tabi olmaması meselesi! Bazı entel yazarlar hep bu muafiyete karşı çıkarlar. Cumhurbaşkanı Sezer, Cumhurbaşkanının, "re''sen imzaladığı kararlar ve emirler aleyhine yargı mercilerine başvurulamayacağını" derpiş eden Anayasanın 105. Maddesine ve genellikle yargı denetiminden tüm muafiyetlere ve özellikle "Cumhurbaşkanının tek başına yapacağı işlemlerin yargı denetiminin dışında tutulmasını" öngören 125. maddesine karşı olduğunu belirtmiş. Ancak, her nedense aynı 125. maddenin hemen ikinci cümlesinde yer alan, YAŞ Kararlarının da yargı denetiminden muaf tutulması hususuna, konuşmasında hiç değinmemiş. Acaba, şu sırada TSK''yı karşısına almamak için mi? Ama ne olursa olsun bu konu, ilerde kaçınılmaz olarak Cumhurbaşkanı ile TSK-Genelkurmay arasında sürtüşme sebebi olabilecektir. Tabii, Sezer bu konuda da ilkesine bağlı kalırsa!
Yeri gelmişken söylemeliyim: Zaten bu sürtüşmenin tohumları atılmaktadır. HÜRRİYET''te Ertuğrul Özkök bir kamuoyu araştırmasına atfen "Sezer''e güvenin Orduya güveni geçtiğini" iddia ediyorum. Araştırma ne dereceye kadar sağlıklı bilmiyorum ama ben güven konusunda Cumhurbaşkanı ile TSK arasında bir "güvenilirlik" rekabeti kızıştırmanın yanlış olacağına inanırım. Hem Sezer, bazı entellerin desteğine güvendiği gibi buna da inanırsa ve ona göre davranırsa yandık!
Alışılmaz Cumhurbaşkanı ile Başbakan arasında buzların çözüldüğü, Sezer''e zamanla "alışacakları" ve "diyaloğun" mümkün olabileceği yolundaki iyi niyetli beyanlara rağmen, Cumhurbaşkanının konuşmasının ikircikli, iğneli tonuna, ders verir gibi edasına ve daha fazla da o günkü ortama bakarak, ben açık kanaatimi ifade etmeliyim; ne Sezer, "hukuk devleti" saplantısından kendisini adeta Anayasa Mahkemesinin yerine koymaktan ve bir yargıç katılığından kolaylıkla vazgeçecek, ne de bu hükumet, hatta gelecek hükumetler bu sebeplerle Sezer''e kolaylıkla alışacaklardır! İktidara hangi hükumet gelirse gelsin, icraat yapmak isteyecek ve Sezer''in bu yapısına, "hukuki frenlerine" çarpacaktır. Neticede de, ona kolay alışamayacaklardır. Önümüzdeki yedi uzun yıl boyunca hep bunalımlar yaşanacaktır. Bu iş nerede nasıl biter bilemiyeceğim.
Pişmanlık Ve eminim Sezer''i tayin edenler şimdi bu kararlarından dolayı pişmandırlar. Kabahat de kendilerinindir: Çünkü, her şeyden önce, Sezer''in seçiliş tarzı -kendisi hakkında fazla şey bilmeden, Mesut Yılmaz kendi seçimi önlendiği için, Ecevit de rivayete göre, MHP''li bir adayı seçmemek için, politik kolaycılık uğruna -Sezer üzerinde anlaşmaları- bence, tarihi bir hata idi! Kurallara bağlılık iddia eden Sezer, TC Devleti gibi bir tarihi ve gelenekleri olan bir devletin, çoğu Atatürk tarafından konulmuş ve yerleşmiş protokol ve merasim kurallarına, sanki gereksiz ayrıntılarmış gibi, riayet etmemesi; mesela, TBMM''de açılış celsesinde frak giymemekte ısrar etmesi, ilerisi için önemli işaretlerdir. Bir devlette sadece katı "hukuk kuralları" mı olur? Teamül ve gelenek "kuralları" da önemli değil midir? Ve önümüzde koca bir yedi yıl var!
GÜNÜN FİKİR KIRINTISI "Bürokrasilerde (ve politikada) insanlar terfi ede ede ehil olmadıkları mevkilere yükselirler."
PETER PRENSİBİ
