Can Kırım''da gelişme var

Korkunç Yıllar, Yurdunu Kaybeden Adam, Onlar da İnsandı, Ölüm ve Korku Günleri, O Topraklar Bizimdi, Dönüş, Genç Temuçin, Badem Dalında Asılı Bebekler, Üşüyen Sokak, Anneme Mektuplar, Yansılar ve Biz Beraber Geçtik Bu Yolu''yu okumadınız ise bu bir nakise.

Londra''da yaşayan Kırımlı yazar Cengiz Dağcı''yı hemen tanımalısınız. İnanın içerek okuyacaksınız. Ardından da "Ver Elini Kırım" demezseniz ben yanılmış olayım: Can Kırım.

Bir muhteşem bölge Kırım. Tarihi öyle; kültürü, sanatı, edebiyatı, folklorü öyle. Hele bir tabiatı var ki hayran kalırsınız. Hormonsuz meyve ve lezzetin keyfini öyle bir çıkarırsınız ki siz de şaşarsınız. Denizi, ormanı, mutfağı birbirinden güzel. Lider Mustafa Cemil Kırımoğlu''nun hemşehrileriyle tanışmak, birlikte olmak daha ayrı duygu, daha bir sıcaklık. Tatar Türkler''ine sivil toplum kuruluşlarının hizmetlerini yerinde görmek de göğüs kabartıyor.

Kırım Türkler''i 1783''te Ruslar''ın soykırımına uğramış. Ama tarihten silinmemiş. Mayıs 1944''te ise bütün Kırım Halkı Sovyetler''in çeşitli bölgelerine sürülmüş. Çoğu yolda hayatını kaybetmiş. 500 bin Kırımlı Türk, başta Sibirya olmak üzere Özbekistan''a yerleştirilmiş. Sürgünü Cengiz Dağcı''dan okuyacaksınız ki yaşayanın duygularını anlayabilesiniz.

Kuchma; ''insanlık ayıbı''nı kaldırıyor

Komünist yönetim sadece Kırımlılar''a sanat öğretmiş. Her sanat dalında zirve olmuşlar. Fakat Komünist rejim dağılınca, ülkelerine peyderpey dönmeye başladılar 90''lı yılların ortasına doğru. 300 bini yurdunda yaşamaya başladı. Fakat çivi bile çakmayı bilmiyor bu aydınlar. İğneden ipliğe her şeye ihtiyaçları vardı. Ankara 300 konut yaptı, 700''ü yolda. 40 yataklı da bir hastane. 400 üniversite öğrencisi ülkemizde tahsil görüyor. 15 ilkokul devrede. Kolejler de öyle. Yavaş yavaş oturuyor gerçek ev sahibi insanlar vatanına.

Gel gelelim Kırım Özerk Cumhuriyeti Ukrayna''ya bağlı, fakat yönetim Moskova yanlısı. Dolayısıyla Kırım Tatarları''yla limoniler. Hatta Sivastopol hâlâ Rus savaş gemilerinin limanı.

Kırım-Tatar Milli Meclisi''nin bir toplantısında bulundum. Canlı ve heyecanlı. Kadroları güçlü, kaynakları yeterli değil. Vatansız soydaşlarımız Ahıskalılar gibi olmasalar da sorunları bir hayli fazla. En başta da işsizlik, evsizlik ve hayat pahalılığı.

Aziz dostum Hamdi Mert aradı. Hünkar Hacı Bektaş Veli ve Hoca Ahmet Yesevi kitaplarını göndermiş. Kutlarım. Bir de sevindirici belge: Ukrayna Cumhurbaşkanı Leonid Kuchma Kırım Tatarlarına sahip çıkıyor. Kırım Özerk Cumhuriyeti Başbakanı''nı arıyor. Kırım Tatar halkının kültürünün geliştirilmesi ve Kırım''a yerleştirilmesiyle ilgili kararnamenin hemen yayınlanmasını istiyor. Öyle de oluyor. Kırım Türkler''i Ukrayna parlamentosunda temsil ediliyor da, kendi ülkelerinde değil. Bakanlar Kurulu kararnameyi yayınlıyor (13.06.2000 tarih, karar no: 187), Kırımlılar biraz olsun rahatlıyor. Çünkü kararnamenin muhtevası iyi, eğer hayata geçirilir ve Kiev iyi takip ederse. Lütfen de bunu yapsın insanlık adına.

Kararname hayata geçebilse

Buna göre, Kırım-Tatar Temsilciler Konseyi kurulacak, hizmet binası verilecek, evlerini inşa edenlere fon oluşturulacak, işsizlik çözümlenmeye çalışılacak, meslek sahibi edilecek, kalifiye kadrolar yetiştirelecek, orta küçük işletmeler kurulacak, tarım çiftlikleri geliştirilecek, Tatarca sınıflar açılacak, Kırım Tatar Dili ve Tarihi Araştırma Enstitüsü kurulacak, bunların ve ötekilerin takibi için müfettişler görevlendirilecek.

Bütün bunların hazırlıkları Bakanlar Kurulu''na sunulmuş ve Ukrayna Parlamentosu''na 1 Ağustos''ta gönderilmiş. Bir önemli not; Kırım Tatar edebiyat ürünleri basılacak, ibadet yerleri Kırım-Tatar Din Cemiyeti''ne verilecek ve Kırım Özerk Cumhuriyeti''ne Kırım-Tatar uzmanlar alınacak. Bütün bunların hazırlığı da 1 Eylül 2000 tarihine kadar tamamlanmış olacak.

İnşaallah hayata geçer, uygulanır. Her şeye rağmen bir insanlık ayıbını ortadan kaldırmaya çalışan Ukrayna yönetimine ve o''nun değerli Cumhurbaşkanı Kuchma''ya teşekkürler. Mustafa Cemil Kırımoğlu ve arkadaşlarının yükü de bir hayli arttı.

Şimdi Kırım''da bir de tatile ne dersiniz? Yani Cengiz Dağcı''yı Kırım''da okumaya!