Fiziksel performansın değerlendirilmesi

Bir sporcunun formda olup olmadığının ölçülebilir değerleri şunlardır: 1- Güç. 2- Hız 3- Dayanıklılık 4- Esneklik Güç isokinetik dinamometre, hız ise bisiklet ergometresi ile ölçülür. Dayanıklılık değerlendirilmesinde koşu bandında VO2max (Maksimum oksijen alınımı ), VO2 max %''si ve kan laktat düzeyi belirlenir. Esneklik ise bir açı ölçer olan gonyometre ile eklemlerde ölçülür. Egzersiz testlerinin doğru sonuçlar vermesi için bazı noktalara dikkat etmek gerekir: 1- Test edilecek sporcu bir önceki gece iyi uyumuş olmalıdır. 2- Son 24 saat içinde alkol almamalıdır. 3- Testten en az 3 saat önce birşey yenmemelidir. 4- Testten bir saat öncesine kadar sigara içilmemelidir. 5- Test öncesi zorlamalı hareketler yapılmamalıdır. 6- Ateş veya halsizlik varsa test uygulanmamalıdır.

Dayanıklılık Kapasitesi Egzersiz yapılırken kaslarda enerji sağlayıcı karbohidrat depoları ve oksijen kullanılır. Bu depolar tükendiğinde ve vücutta belirli seviyenin üzerinde su kaybı varsa artık egzersiz sürdürülemez. Her sporcunun gücü farklı ve dayanıklılık kapasitesi farklıdır. Belirli yoğunluktaki bir egzersizi bir sporcunun ne kadar sürdürebileceği birçok faktöre bağlıdır. En önemlisi kalp ve damar sisteminin çalışması ve oksijen taşıma kapasitesidir. Bu ağır egzersiz sırasında kullanılan oksijen miktarı ile ölçülür. Biliyoruz ki egzersizin yoğunluğu arttıkça orantılı olarak tüketilen oksijen miktarı da artar. Ama egzersiz öyle bir noktaya gelir ki oksijen tüketim oranı arttırılamaz. Bu durum tükenmeden hemen önce oluşur. Özel donanımlar gerektiren bu testler en çok koşu bandında koşulurken yapılır. Sporcunun maksimum oksijen alması cins, yaş, boy, kilo ve günlük fiziksel aktivite ile belirlenir. Oksijen alımı ve kullanımı ne kadar yüksekse egzersiz kapasitesi o kadar yüksek demektir. Dolayısı ile performans değerlendirilmesinde bu ölçümler esas alınmaktadır. Bu değer aktif genç kadınlarda 35-50 ml/kg/dk, genç erkeklerde ise 50-65 ml/kg/dk''dır. Yüksek düzeyli kadın atletlerde 55-70 ml/kg/dk, erkek atletlerde ise 65-90 ml/kg/dk''dır. Egzersiz kapasitesi de yapılan antrenman miktarı ile orantılıdır. Bu nedenle iyi antrenmanlı sporcular aynı maksimum oksijen alımı değerleri olan fakat daha az antrenmanlı sporculardan daha iyi performansa sahiptir. Yani antrenman maksimum oksijen alım kapasitesini arttırır ama gelişme antrenmanın kalitesi ile de ilgilidir. Dolayısı ile bir sporcunun dayanıklılık kapasitesi tanımlanırken maksimum oksijen alınımı ile birlikte antrenman durumu da göz önüne alınır.