Spondilolizis ve Spondilolistezis (Bel kayması)
Çocuklarda ve genç erişkinlerde bel ağrısı nedenleri arasında spondilolizis ve spondilolistezis gelir. Eğer aktif bir çocuk bel ağrısından yakınırsa bel kayması denilen bu iki durumun hemen akla gelmesi lazımdır.
Spondilolizis ve vertebrada (omur kemiğinde) pars interartikülaris denilen kısmın kopması demektir. Bu kısımdaki kopmaların nedeni tekrarlayan aşırı hareketler olduğu kabul edilmektedir. Daha çok jimnastikçilerde ve beli arkaya doğru aşırı bükülmesi olanlarda görülür. Ayrıca bu kopmalara ailevi bir yatkınlık da vardır. Teşhis etmek için bel filmleri çekilir. Oblik, yani yan açısal çekilen bel filmlerinde parinterartikülaris bölgesindeki kopmaya bağlı tipik görüntü bulunur. Ayrıca kemik skenleri de yapılabilir. Eğer kemik skenlerinde bu kopuk kısımda fazla madde alınımı varsa olayın daha yeni olduğunu düşündürür. Bu durumda hasta korseleme veya alçılama ile bel bölgesinin sabitleştirilmesinden fayda görür. Spondiloliziste tedavi belirtileri düzeltmeye yöneliktir. Aşırı aktiviteler yasaklanır, korse yanısıra kontrollü egzersizler verilir. Bütün tedbirlere rağmen çoğu vakada kaynama tam olmamaktadır.
Spondilolistezis ise bir vertebranın diğer bir vertebra üzerinden kayması demektir. Bel kayması da denilen bu durumun 6 tipi mevcuttur. Doğuştan kemik eksikliğine bağlı olan veya yıpranmalara bağlı olan tipler vardır.
Spondilolistezis kayma derecesine göre ise 4 dereceye ayrılır. Vertebranın genişliğinin %25 kadarı kayarsa 1.derece, %50''ye kadarı kayarsa 2.derecede, %75 kadarı kayarsa 3.derece ve %75''inden fazlası kayarsa 4.derecede denilir.
Çocuklukta bel kayması genellikle 5-8 yaşlarında ve L5-S1 seviyesinde görülür. Hiperekstansiyon aktivitesi yani belin aşırı arkaya bükülmesi hareketini sıkça yapanlarda görülür. Aşırı kayma varsa beldeki sinirlere baskı olabilir.
Erişkinlerde ise daha çok dejeneratif kaymalar vardır. Şeker hastalarında ve 40 yaşının üzerindeki kadınlarda bel kaymasına oldukça sık rastlanmaktadır. Bu kaymalar sinirler üzerinde daha çok basınç oluşturur. Tedavide ilaçlar ve fizik tedavi uygulanır. Sinirlere aşırı bası yapan şiddetli vakalarda ise operasyon önerilmektedir.
