ABD''nin dünyayı güldüren başkanlık seçimi

ABD''deki geçtiğimiz salı günü gerçekleşen seçim, dünyayı katılasıya güldüren bir komediye dönüştü. Süper ülkede son birkaç gündür yaşananlar, demokrasinin cilvesi mi yoksa bir Hollywood dizisi mi belli değil.

Evet 7 Kasım seçimleri gerçekten çok çekişmeli geçti. Aylardır süren kampanyalarda milyarlarca dolar harcandı. 2000''li yılların bu ilk seçiminde çekişme son ana kadar sürdü. Nefes kesen bir mücadele ile hep atbaşı gidildi. Kesin sonuçların ''foto finiş'' ile belirlenmesi beklenir ve tahmin edilirken, inanılmaz gelişmeler yaşanmaya başladı.

Önce Gore sonra Bush ''Sen kazandın'' haberi Daha önce Gore''un Florida''da kazandığını ilan edip sonra da bu haberlerini geri çeken televizyonlar, bir başka flaş haber verdiler. Saatlerin sabaha karşı 02:15''i gösterdiği sırada önce MSNBC ardından da CNN ve diğerleri, flaş haberi birbiri ardına şöyle duyurdular: Florida''daki nefes kesen mücadelede 6 milyon oy yüzde 49-49 nisbetinde paylaşıldı. Bush, Gore''a sadece 1200 oy fark atarak, Florida''yı ve 25 ikinci seçmenini kazandı ve 271 yeterli sayıya ulaştı. ABD''nin 43. Başkanı George W Bush seçildi. Bu haberden sonra Saat 03''e gelirken, Al Gore''un Bush''u telefonla arayarak başkan seçilmesini kutladığı ve tebrik ettiği duyuruldu. Bush''un karargahının önündeki muazzam kalabalığın çılgın kutlamaları, bu haber üzerine daha da arttı.

Çarşamba sabahı 03''ten itibaren de, televizyonları başında gözleri kan çanağına dönmüş Amerikalılar''dan bir kısmı üzüntü, bir kısmı da sevinçle, ama yeni başkanlarının kim olduğunu öğrenmenin kalp huzuru (!) ile yataklarına çekildiler. Tabii bu yataklarına çekilenler, az sonra ortaya çıkacak eğlenceli gelişmeleri maalesef kaçırdılar. Üstelik sabah kalktıklarında herşeyin tekrar değiştiğini gördüler. Yeni başkanları hâlâ belirsizdi. Çünkü Bush''un kazandığını ilan eden TV''ler, bu haberlerini tekrar geri çekmişlerdi. Florida''da oylar yeniden sayılacaktı. Daha önce Bush''u arayarak kutlayan Al Gore da, tebriğini geri çektiğini ve kampanyasının bitmediğini Bush''a yeniden telefonla arayarak duyurmuştu.

Bizi izlemeye devam edin Bundan sonra ne olacak? ABD''nin yeni başkanının belirlenmesi ne kadar zaman alacak? Muhtemel gelişmeleri, seçim sistemini de aktararak şöyle özetleyelim: -Siz bu yazıyı okuduğunuzda, Florida eyaletinde oyların yeniden sayılması tamamlanmış ve resmi açıklama yapılmış olacak. Florida seçim kanununa göre, adaylar arasında yüzde yarım ila 1 oranında oy farkı ortaya çıkarsa, oyların tekrar sayılması kanunen gerekli! Yapılan da bu. Dün akşam saatlerinde tamamlanan bu yeniden sayma ile, tartışmalar bitmedi ve seçim sonuçlarının kesinleşmesi gerçekleşmedi. Aksine bir dizi yeni gelişmeleri başlattı. -Biz tabii ki açıklamayı, bu yazıyı yazdıktan 12-14 saat sonra yapıldığı için, net rakamlar olarak veremiyoruz. Ama bu (oyların yeniden sayılması-Bush''un Gore''a nazaran daha önde olduğu ve seçimi kazandığı) açıklama, olayı bitirmeyecek.

-Çünkü zaten en az 10 gün daha, postadan denizaşırı oyların gelmesi beklenecek. 17 Kasıma kadar beklemek kanuni mecburiyet! 1996 seçimlerinde yurtdışında bulunan ve oylarını postayla gönderen çoğu asker Amerikalı''nın oy sayısı 2300! Bu oyların yüzde 55''i yani 1265''i Cumhuriyetçi aday Dole''a, yüzde 45''i de (1255) Başkan Clinton için kullanılmış. Gerçi postadan ne kadar oy çıkacağı bilinmemekle beraber, gelecek oyların daha ziyade Bush''un lehinde olacağı ve Bush''un az farkla da olsa Gore''dan daha fazla oy kazanacağı tahmin ediliyor.

-Öte yandan (en çok oy alan-en çok ikinci seçmen kazanan) tartışması giderek tırmanıyor. ABD''nin 200 yıllık anayasasına göre, ülke genelinde daha çok oy kazanmak, başkan seçilmek için yeterli değil. Zira 50 eyaletin nüfuslarına göre (435 milletvekili sayısı+100 senatör sayısı+3 DC eyaleti temsilcisi=538 olarak) belirlenen 538 ikinci seçmen var. Anayasaya göre bu ikinci seçmenler aralık ortasında biraraya gelerek Başkanı seçecekler. Amerikalı seçmen oy verirken, direkt başkanı seçmiyor. Her partinin ikinci seçmenlerini belirliyor. Burada ilginç olan, hangi aday daha fazla oy almışsa, o eyaletin bütün ikinci seçmenlerini kazanmış oluyor. Başkan seçilmek için en az 270 ikinci seçmen gerekiyor. Florida (25) ve Oregon (7) eyaletlerinde seçim henüz kesinleşmedi. Şu anda Bush''un 246, Gore''un da 260 ikinci seçmeni var. İşte bundan dolayı Florida çok önemli. Altı milyon seçmeni bulunan Florida''da -değil 1800 veya 2000- bir tek oyla bile önde olan aday bu 25 ikinci seçmeni kazanacak. Bush tekrar saymada da önde olduğu ve postadan gelecek muhtemel oylarla bu farkı daha da artıracağı tahmin edildiğinden, Florida''nın ikinci seçmenlerini ve dolayısı ile de başkanlığı (271''e ulaşarak) kazanmış olacak. Halbuki Gore, ülke genelinde yaklaşık 100 milyon oyun yüzde 49''unu almış ve takriben 193 bin farkla Bush''un önünde. Ama Bush Florida ile birlikte daha fazla ikinci seçmene sahip olarak seçim kazanıyor.

-Bir başka tartışma konusu ise oy pusulaları. Bazı yaşlı (çoğunluğu Musevi asıllı) seçmenler, ''oy pusulalarında Gore''a oy veriyoruz diye, Reform Parti adayı Pat Buchanan''ı yanlışlıkla işaretledik'' diyorlar. Bunlar kendi bölgelerindeki seçimin tekrarını istiyorlar. Bu maksatla mahkemeye başvuranlar da var. Gore, Florida''nın en tanınmış avukatlık bürosuna konuyu inceletiyor. Eski dışişleri bakanı Christopher 50 avukatla birlikte Gore adına konuyu takip ediyor. Ortada ilginç bir durum var. Oy pusulasını dizayn eden kişi Demokrat partili. Ayrıca Demokrat Parti, seçim öncesinde kendisine gönderilen oy pusulası taslağını incelemiş ve kabul etmiş. Şeklinin değiştirilmesi hususunda herhangi bir itirazda bulunmamış. Öte yandan seçimin şekli ve sonuçları, tekrar sayma dahil bütün hukuki prosedür, tamamen Florida eyaleti kanunlarına tabi. Bunu takip eden merci de seçilmiş eyalet başsavcısı DEMOKRAT PARTİLİ Bob Butterworth!

Bakalım Al Gore kendi partisinden başsavcı Bob Butterwortth ve bürosunun muhatap olup açıkladığı sonuçlar karşısında nasıl bir tavır takınacak? Yenilgiyi kabul edip Başkan Bush''u tebrik mi edecek yoksa tartışmaları mı tırmandıracak?

Hollywood komedi dizisine dönen başkanlık yarışının nasıl sonuçlanacağını lütfen izlemeye devam edin!.. Tel: 1.202.737.7508 Faks: 1.202.737.7509