Emekli gelir ve maaşlarında otomatik kesinti dönemi başladı!
Torba kanunla SGK/Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda değişiklik yapılmıştı.
Yapılan bu değişiklikle ilgili uygulama usul ve esaslarını SGK belirleyerek duyurdu. Yeni uygulamayı şu şekilde özetleyebiliriz;
- Konu: Emekli gelir ve aylıklardan SGK borcu kesintisi.
- SGK’dan maaş alanların kendi sigortalılığı veya hak sahibi olduğu kişinin borcu, artık maaştan kesilebilecek.
- İcra yok.
- Muvafakat şartı da yok.
- Sadece kesinti var.
- Oran? En fazla yüzde 25.
- Uygulamada ise yüzde 10 olacak…
KİMLER BU KESİNTİYE TABİ?
- İş kazası ya da meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanlar.
- Emekli (Malullük, vazife malullüğü, emekli veya yaşlılık) maaşı bağlananlar.
- Maaş bağlandıktan sonra eski genel sağlık sigortası prim borçları ortaya çıkanlar.
- Aktif çalışırken vefat edenlerin hak sahipleri: Eş, çocuk, ana-baba.
- Ölen kişinin geçmiş prim borcu, ölüm aylığından kesilir.
- Hak sahibi olarak ölüm aylığı alan kişinin kendi borcu da kendi aylığından kesilir.
- Birden fazla aylık varsa, hepsinden ayrı ayrı %10. Ama dikkat:
Borçlu kişinin hak sahibi olmayan yakınlarının başka maaşlarından kesinti yapılmaz. - Borç, sadece o borçlu üzerinden bağlanan aylıktan tahsil edilir.
Başka kapıya uğranmaz. - Aylık bağlandıktan sonra borç çıkan emekli.
- Çalışırken vefat eden sigortalının eşi ve kızı.
- Kendi borcu olan hak sahibi.
Hepsi otomatik kesintiye açık. SGK’nın bu konuda icra yoluna gitmesine gerek olmayacak…
HANGİ MAAŞLARDAN KESİLİR, HANGİLERİNDEN KESİLMEZ?
Gelir: Sürekli iş göremezlik ve ölüm geliri.
Maaş: Yaşlılık, malullük, vazife malullüğü ve ölüm aylığı. Bunlar kesintiye tabidir.
Kesinti yapılmayacak maaşlar:
Başarılı sporculara bağlanan aylıklar.
Terör ve terörle mücadeleden doğan zararlar için ödenen aylıklar.
Bedeli hazine tarafından karşılanan şeref aylıkları. Bunlar hazineden karşılanmaktadır.
HANGİ BORÇLAR KESİLİR?
- İlk sırada genel sağlık sigortası primleri.
- 4/1-a (SSK) kapsamındaki eski isteğe bağlı, topluluk, tarım sigortalılıkları.
- Ek 5 ve Ek 6 sigortalılık borçları
- 4/1-b (Bağ-kur) zorunlu sigortalılık.
- 4/1-c (Emekli Sandığı) borçlanmalar, ilgi devamı ve intibak tashihleri. Hepsi listede.
Borç kesintisi zaman aşımına uğramamış en eski borçtan başlanır. Birden fazla borç varsa sıra bellidir: Önce genel sağlık sigortası. Sonra isteğe bağlı ve tarım. Ardından 4/1-b. En sonda 4/1-c. Nafaka varsa, nafaka önceliklidir. Sonra SGK alacağı.
SGK tarafından fazla veya yersiz ödemeden kaynaklanan bir borç varsa öncelikle bu borç kesilecek. Ardından yukarıda açıkladığımız borçlar nedeniyle kesinti başlatılacak. Bu borç türünden ikisi aynı anda tespit edilirse ikisi için birden kesinti yapılabilecek.
İTİRAZ KAPISI AÇIK
Genel sağlık sigortası borçları için son ikametgâhın bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğü veya merkezi.
Diğer prim borçları için dosyanın bulunduğu birim. İtiraz ret edilirse Mahkeme yoluna da gidilebilir.
HASILI KELAM: Atalarımız “Borç yiğidin kamçısıdır” demişse de, günümüz ekonomik şartlarında birikmiş prim borçları vatandaşın sırtında ağır bir yüke dönüşmektedir. SGK’nın yeni düzenlemesiyle yürürlüğe giren bu mizan, bir yandan Kurumun alacaklarının düzenli tahsilini temin ederken, diğer yandan icra dairelerinin yükünü hafifletmektedir.
