Aganigi ve AGİK

Reklâmlara kızmayın. Onlar, ülke kültürünü "bam teli"nden yakalayıp, o damardan satışını yaparlar."Vat is dis?"e kızdık. Öğretmeni aşağılıyor diye!.. Oysa ki, garibim öğretmenin sorunları bir değil, bin! Şimdi bir de "aganigi naganigi" çıktı. Fındık pazarlaması aslında Türk erkeğinin ipliğini pazara çıkarıyor. Kemeraltına merak ve tüketimin o hazlara odaklanması aşırılığa kaçan dozlarda bir kompleks. Reklâma gülecek yerde ağlamamız lâzım. Çünkü, yolsuzlukların nedeni neredeyse ahlâk dışı tüketim arzusu. Böyle bir mukaddimeden sonra ben AGİK''e dönmek istiyorum. Bir süre sonra İstanbul''da toplanacak devlet liderleri birbiri ardı sıra sökün edecek. Koruma, ağırlama, müzakereler, hatta nihaî İstanbul (muhtemel) bildirisi ile "tarihe not düşülecek." Nedir bu AGİK? Nedir bu AGİT? AGİK=Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (Conference on Security and Cooperation in Europe (SCE). Helsinki nihaî senedinin imzalanması ile sonuçlanan bir dizi uluslararası toplantı. İki amacı var: 1. Avrupa''nın istikrar ve güvenliğinin sağlanması. 2. Avrupa ülkelerinin demokratikleşmesi ve insan haklarına dayalı rejimlerin oluşturulması. Tarihi 1970''lere kadar gidiyor. 1975, Helsinki. Avrupa ülkeleri tarafından alınan kararlarda; insan hakları, demokratik haklar, özlük hakları, vatandaşlık hakları, azınlık hakları, farklılıkların korunması öngörülmüştür. Bu hakların korunmasına ilişkin bağlayıcı bir düzenleme olmamakla birlikte, BM çerçevesinde ve Helsinki İzleme Komitesi (Helsinki Wateh), İnsan Hakları Uluslararası Federasyonu yolu ile etkili kılınmak istenmiştir. Toplantılar birbirini izler.

21 Kasım 1990 tarihindeki "Yeni Bir Avrupa İçin Paris Şartı" AGİK için dönüm noktasıdır. Kurumsallaşma cihetine gidilir. Paris Şartı doğrultusunda 4 Aralık 1994''te Teşkilat kurulur: Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilâtı (Ogranization on Security and Cooperation in Europe-OSCE). Bağlayıcı organları: Zirve Konferansı, Dışişleri Bakanları Konseyi, Parlamenterler Asamblesi ve Prag''da bulunan Daimi Sekreterlik. Örgüt üyeleri: Arnavutluk, Ermenistan, Avusturya, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Belçika, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Kanada, Hırvatistan, Kıbrıs, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Gürcistan, Almanya, Yunanistan, Macaristan, İzlanda, İrlanda, İtalya, Kazakistan, Kırgızistan, Letonya, Liechtenstein, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Moldavya, Monako, Hollanda, Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, San Marino, Slovakya, Slovenya, İspanya, İsveç, İsviçre, Tacikistan, Türkiye, Türkmenistan, Ukrayna, İngiltere, ABD, Özbekistan, Vatikan, Sırbistan... Türkiye''nin son derece önemli bir iç kavşakta bulunduğu bir dönemde Zirve''nin İstanbul''da yapılması pek anlamlı. Tevafuk? Kararları göreceğiz. Ve Türkiye ile "uyumu"nu birlikte gözlemleyeceğiz. Tartacağız. Yüzümüzün akıyla çıkmayı diliyorum. Enerjiye ihtiyacımız olacak! Aganigi...